Derin Uzayda Tarihi Keşif: Plüton'un Ötesinde Saklanan 2026 Ed138 Cüce Gezegen Sınıfına Girebilir

Şili'de faaliyet gösteren Vera C. Rubin Gözlemevi araştırmacıları, Neptün yörüngesinin ötesinde yeni bir gök cismi tespit etti.

Astronomi, astrofizik, gezegen bilimi ve uzay araştırmaları dünyasında, Güneş Sistemi'nin dış sınırlarına dair haritayı kökten değiştirecek tarihi bir keşif kamuoyuna duyuruldu. 10 yıl sürecek derin uzay tarama görevine henüz birkaç ay önce başlayan Vera C. Rubin Gözlemevi, Plüton'un ötesindeki Kuiper Kuşağı bölgesinde devasa bir gök cismi saptadı.

Astrofizik Merkezi uzmanlarından Dr. Matthew Holman liderliğindeki ekip tarafından keşfedilen gök cismi, Güneş'e 46 astronomik birim (AU) uzaklıkta yer alıyor. Güneş ile Dünya arasındaki mesafenin 46 katı uzakta bulunan yapının yörünge yapısı da dikkat çekiyor.

Plüton'un yörünge eğikliği 17 dereceyken, 2026 ED138'in yörüngesinin 25 derece eğik olduğu belirlendi. Bilim insanları, bu yüksek eğikliğin geçmişte dev gaz gezegeni Neptün ile yaşanan kütleçekimsel etkileşimlerden kaynaklandığını değerlendiriyor.

Neptün ötesi bölgede (TNO) bilinen 6 binden fazla gök cismi bulunmasına karşın, bunlardan yalnızca dördü (Plüton, Haumea, Makemake ve Eris) cüce gezegen statüsünde yer alıyor. Bir gök cisminin cüce gezegen sayılabilmesi için kendi kütleçekimiyle küresel (yuvarlak) bir biçim alacak büyüklüğe sahip olması gerekiyor.

Yapılan parlaklık ve mesafe analizleri, 2026 ED138'in çapının 600 ile 1.500 kilometre arasında değiştiğini gösterdi. Bu boyut, gök cisminin küresel bir yapı oluşturarak Plüton ve Eris'in ardından Güneş Sistemi'nin 6. cüce gezegeni kabul edilmesi için yeterli görülüyor.

Dr. Matthew Holman ve Rubin Güneş Sistemi Baş Bilim İnsanı Mario Jurić, keşfin kesinleşmesi için özellikle kızılötesi dalga boyunda ek gözlemler yapılacağını bildirdi.

Rubin Gözlemevi'nin önümüzdeki 10 yıl boyunca güney gökyüzünü kesintisiz tarayacağını belirten uzmanlar, Güneş Sistemi'nin karanlık sınırlarında keşfedilmeyi bekleyen daha onlarca cüce gezegen adayının gün ışığına çıkarılacağını ifade ediyor.