Dev Tesiste Üretim Tamamen Durdu: Çelik Devinin Geleceğini İki Şirket Belirleyecek

Avrupa çelik endüstrisinin bir dönemki devlerinden olan İtalya'daki Ilva'nın kaderi, satış sürecinde finale kalan iki firmanın atacağı adımlara bağlı. Çevre ve halk sağlığı ihlalleri sebebiyle Taranto'daki fırınların mühürlenmesinin ardından tablo netleşti: Masada sadece Hindistan merkezli Jindal Steel International ve İtalyan Arvedi Grubu bulunuyor. İtalyan hükümeti binlerce işçiyi ve yerli üretimi kurtarmayı planlasa da ufukta aşılması zor hukuki ve mali engeller var.

Eski Ilva'nın satışını zora sokan en temel faktör, Taranto tesislerindeki sıcak üretimin fiilen son bulması oldu. Çevre ve sağlık tartışmalarının uzun süredir odağında olan bu tesis için İtalya Yargıtayı, yirmi dokuz Ekim'de durdurma kararını kesinleştirdi. Bu gelişmeyle birlikte geçtiğimiz hafta yüksek fırınların şalteri tamamen indirildi. İtalya'nın en kritik sanayi kalesinde artık eski yöntemlerle çelik dökmek neredeyse imkansız. Üstelik kapalı kalan fırınların yeniden açılması devasa bütçeli bakımlar gerektirdiğinden, potansiyel yatırımcıların vizyonu zorunlu olarak elektrikli fırınlara evriliyor.

Bugün Acciaierie d'Italia adıyla bilinen tesislerin devri için tanınan süre 8 Kasım gece yarısı itibarıyla bitti. Özel olarak atanan yöneticiler, 9 Kasım'da yaptıkları duyuruda sadece Jindal ve Arvedi'den bağlayıcı teklif geldiğini doğruladı. Önceden sürece dahil olması beklenen ABD'li Flacks Group ile Federacciai konsorsiyumu ise herhangi bir adım atmadı. Her iki teklif de işletmenin aktif varlıklarının bütününü kapsıyor. Şimdi Project Sider danışmanlığında bu önerilerin finansal gücü, şartnameye uyumu ve uygulanabilirliği tartıya çıkacak.

Sürecin en sürpriz hamlesi, İtalyan üretici Arvedi'nin ilk kez bağımsız bir teklifle masaya oturması oldu. Halihazırda Cremona ve Terni'de 6 bin 400 çalışanı bulunan ve yılda 5 milyon tonu aşkın üretim yapan şirket, Taranto için elektrikli fırın dönüşümünü temel alan bir model kurguladı. Bu adım yüksek fırınlara olan ihtiyacı ortadan kaldırsa da, yeni sistemin inşası ve ekolojik standartların sağlanması büyük bir sermaye gerektiriyor. Nitekim grubun finans kolu Finarvedi, tekliflerinin onaylanmasını yerel halkın ve kamu kurumlarının çevresel, sosyal ve endüstriyel dönüşüm planlarına yeşil ışık yakması şartına bağladı.

Önceki satış denemelerinde de boy gösteren Hindistanlı Jindal Steel International, Avrupa pazarında kalıcı bir üretim gücü elde etme amacıyla sürece yeniden dahil oldu. Şirketin geçmişteki stratejisi, Taranto'ya yıllık iki milyon ton kapasiteli bir elektrikli fırın kurmak ve Umman'dan 4 milyon ton yarı mamul ithal etmek üzerine şekillenmişti. Böylece toplam kapasitenin 6 milyon tona ulaşması planlanıyordu. Ancak sunulan bu son teklifin söz konusu yatırım ve üretim hedeflerini ne ölçüde koruduğu şu an için belirsizliğini koruyor.

Kapanan fırınlar ve karmaşık satış süreci, yalnızca İtalya'nın çelikte dışa bağımlılığı açısından değil, Taranto bölgesindeki on binlerce insanın hayatı için de risk teşkil ediyor. Üretimin durması, doğrudan tesis personelini vurduğu kadar lojistik ve bakım gibi yan kolları da derinden etkiliyor. Hükümet sanayiyi canlı tutmayı amaçlasa da, artan enerji giderleri, çevre mevzuatları ve yenilenme ihtiyacı çözümün önünde adeta duvar örüyor. İhaleyi kazanan tarafın belli olması sorunu tek başına çözmeyecek; yeni sahibin finansmanı bulması, çevre lisanslarını alması ve istihdam planlarını sorunsuz biçimde hayata geçirmesi gerekecek.