Dondurucu Soğuklar Kapıda! Kutup Girdabı Bozuldu, El Nino Güçlendi: Aralık Ayına Dikkat!

Kuzey Yarım Küre'de kış mevsiminin nasıl geçeceğine ilişkin tahminler, atmosferde yaşanan beklenmedik gelişmeyle yeniden şekilleniyor. Kuzey Kutbu'nun dondurucu havasını çevresinde tutan kutup girdabında rekor düzeyde erken bir bozulma yaşandı. Aynı dönemde Pasifik Okyanusu'nda güçlenen El Nino ise küresel hava sistemlerini farklı yönde etkiliyor.

Bilim insanlarına göre bu iki büyük atmosferik etkinin aynı dönemde ortaya çıkması, önümüzdeki aylarda sıcaklık ve yağış tahminlerini daha da karmaşık hale getirebilir.

Normal şartlarda ocak ile mart ayları arasında görülen büyük ani stratosferik ısınma olayı, bu yıl kasım ayında ortaya çıktı. Daha önce bu tür olayların en erken gerçekleştiği tarih 28 Kasım olarak kayıtlara geçmişti.

Atmosferin yaklaşık 16 ila 48 kilometre yüksekliğinde meydana gelen değişim, kutup girdabını oluşturan güçlü rüzgârların zayıflamasına ve yön değiştirmesine neden oluyor.

Bu durum, Kuzey Kutbu çevresindeki soğuk hava kütlelerinin daha güneydeki bölgelere ulaşma ihtimalini artırıyor.

Kutup girdabındaki bozulma sert kış koşullarının habercisi olabilecekken, Pasifik Okyanusu'nda güçlenen El Nino farklı bir etki yaratıyor.

ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresinin (NOAA) 12 Kasım'da yayımladığı değerlendirmeye göre El Nino'nun 2027 yılının ilk aylarına kadar güçlü veya çok güçlü seviyelerde seyretme ihtimali yüzde 79'un üzerinde.

El Nino, okyanus yüzeyindeki sıcaklık artışıyla atmosfer dolaşımını değiştirerek dünyanın farklı bölgelerinde sıcaklık ve yağış düzenlerini etkileyebiliyor.

Uzmanların bir bölümü, güçlü El Nino'nun kutup girdabındaki bozulmanın yol açabileceği aşırı soğukları sınırlandırabileceğini değerlendiriyor.

Kutup girdabındaki olağan dışı hareketliliğin ilk etkileri Kuzey Amerika ve Avrupa'da görülmeye başladı.

ABD'nin doğusunda sıcaklıkların kasım ayı ortalamalarının 4 ila 8 derece altına gerilemesi beklenirken Kuzey Avrupa'da da benzer soğuk hava koşulları öngörülüyor.

Massachusetts Teknoloji Enstitüsünden iklim bilimci Judah Cohen, asıl etkilerin henüz ortaya çıkmamış olabileceğine dikkat çekti.

Uzmanlara göre kasım sonu ve aralık başında Avrupa'nın kuzeyi ile Kuzey Amerika'nın doğusunda daha güçlü soğuk hava dalgaları yaşanabilir.

Avrupa'daki atmosfer dolaşımında yaşanabilecek değişiklikler, Türkiye'nin kış koşulları açısından da önem taşıyor.

Kutup kökenli soğuk hava kütlelerinin Balkanlar üzerinden güneye ilerlemesi halinde Türkiye'de de sıcaklık düşüşleri yaşanabilir. Ancak mevcut değerlendirmeler Türkiye genelinde sert kış veya yoğun kar yağışı yaşanacağını kesin olarak göstermiyor.

Soğuk havanın hangi bölgeleri etkileyeceği, önümüzdeki haftalarda oluşacak basınç sistemlerine ve atmosferdeki rüzgârların yönüne bağlı olacak.

Wisconsin-Madison Üniversitesinden meteorolog Andrea Lopez Lang, El Nino'nun bu kış atmosfer üzerindeki etkisinin oldukça güçlü olabileceğini değerlendiriyor.

MIT'den Judah Cohen ise El Nino'nun tek başına belirleyici olmayacağını, kutup girdabındaki değişimlerin de soğuk hava dalgalarının oluşumunda önemli rol oynayacağını vurguluyor.

Uzmanlar, kutup girdabının yeniden güçlenebileceğini ancak kış boyunca yeni bozulmaların da yaşanabileceğini belirtiyor.

Bu nedenle 2026-2027 kışının nasıl geçeceği konusunda kesin bir tablo henüz ortaya çıkmış değil.