Donanım Haber
Haber akışına dön

Dünyada Bir İlk: Doğal Gazı Grafit Ve Hidrojene Dönüştüren Tesis Üretime Başladı

Dünyada Bir İlk: Doğal Gazı Grafit Ve Hidrojene Dönüştüren Tesis Üretime Başladı

Elektrikli otomobil bataryalarının önemli bir bileşeni olan grafit, artık doğal gazdan da üretilebilecek. ABD'de kurulan yeni tesis, Çin'in sektördeki hâkimiyetine alternatif olabilir.

Elektrikli otomobillerden enerji depolama sistemlerine, akıllı telefonlardan dizüstü bilgisayarlara kadar pek çok alanda kullanılan lityum iyon bataryalar, günümüzde modern teknolojinin en önemli bileşenlerinden biri hâline gelmiş durumda. Bu bataryaların üretiminde kullanılan temel malzemelerden biri de grafit. Bataryaların anot bölümünü oluşturan grafit, şarj sırasında lityum iyonlarını depolarken deşarj sırasında bu iyonların serbest bırakılmasını sağlıyor. Ancak batarya üretiminde kullanılan yüksek saflıktaki grafitin tedariki, özellikle Çin'in bu alandaki hâkimiyeti nedeniyle ABD ve diğer ülkeler için önemli bir sorun oluşturuyor. Bu soruna bir alternatif sunma hedefiyle yola çıkan ABD'li girişim Molten Industries, alternatif bir üretim yöntemi geliştirdi. Şirket, doğal gazdan batarya kalitesinde grafit üreten dünyanın ilk tesisi olduğunu söylediği pilot fabrikasını faaliyete geçirdi.

Doğal gazı grafit ve hidrojene dönüştüren yeni üretim yöntemi

Molten Industries'in 18 Kasım'da faaliyete geçirdiği Oakland tesisinin yıllık üretim kapasitesi 300 metrik ton grafit olarak açıklandı. Tek bir modüler reaktör kullanan tesis, doğal gazdan grafite dönüşümde yüzde 95'in üzerinde verim elde edebiliyor. Şirketin geliştirdiği sistemin en dikkat çekici tarafı ise geleneksel sentetik grafit üretiminden farklı bir kimyasal süreç kullanması.

Bu süreç, metanın oksijen kullanılmadan yüksek sıcaklıklara çıkarılarak karbon ve hidrojen bileşenlerine ayrıldığı metan pirolizi olarak adlandırılıyor. Doğal gazın temel bileşeni olan metan (CH₄), bu işlem sonucunda karbon ve hidrojen gazına (H₂) ayrılıyor. Elde edilen karbon daha sonra batarya anotlarında kullanılabilecek özelliklere sahip grafite dönüştürülürken, hidrojen de ayrı bir ürün olarak değerlendiriliyor.

Burada ortaya çıkan hidrojenin de önemli bir ekonomik değeri bulunuyor. Gübre üretimi, petrol rafinasyonu, metanol üretimi ve demir-çelik sanayisi gibi pek çok endüstride kullanılan hidrojen, Molten'ın üretim sürecinde grafitle birlikte elde edilen ikinci bir ürün konumunda. Şirket, bu sayede doğal gazı yalnızca tek bir ürüne dönüştürmek yerine iki farklı endüstriyel malzeme elde edebiliyor.

Aslında metanı karbon ve hidrojene ayırma fikri yeni değil. Bu yöntem üzerinde bir asırdan uzun süredir araştırmalar yapılıyor. Doğal gazın bileşenlerine ayrılması 19. yüzyılın sonlarında patentlere de konu olmuştu. Ancak bu yöntemin ticari ölçekte kullanılmasının önündeki en büyük engellerden biri, reaksiyon sırasında oluşan karbonun reaktörde birikerek sistemi tıkamasıydı. Molten'ın kurucuları Kevin Bush ve Caleb Boyd, başlangıçta doğal gazdan hidrojen üretmeye odaklanırken bu sorunu çözmeye çalıştıkları sırada yüksek kaliteli grafit elde etmeyi başardıklarını söylüyor.

Geleneksel Grafit Üretimine Kıyasla Üç Kat Daha Az Elektrik Tüketiyor

Molten'ın yöntemini geleneksel sentetik grafit üretiminden ayıran bir diğer unsur ise ısıtma teknolojisi. Şirket, reaksiyonu gerçekleştirmek için elektrik dirençli ısıtma yöntemini kullanıyor. Bu yöntemde elektrik akımı, bir malzemeden geçirilerek doğrudan ısı üretilmesini sağlıyor. Molten, geliştirdiği sistemin geleneksel sentetik grafit üretimine kıyasla üç kat daha az elektrik tükettiğini ve dört kat daha ucuz bir hammadde kullandığını söylüyor. Ayrıca geleneksel üretimde karbon malzemelerin kristal yapısını grafite dönüştürmek için kullanılan yüksek sıcaklıklı grafitleştirme fırınına da ihtiyaç duyulmuyor.

Şirketin bir diğer iddiası ise üretim sürecinde doğrudan karbon emisyonu oluşmaması. Bunun sebebi, metanın yakılarak enerji elde edilmesi yerine oksijen kullanılmadan bileşenlerine ayrılması. Ancak bu durum, üretilen grafitin tamamen emisyonsuz olduğu anlamına gelmiyor. Doğal gazın çıkarılması ve taşınması sırasında ortaya çıkan emisyonların yanı sıra tesiste kullanılan elektriğin hangi kaynaklardan üretildiği de toplam karbon ayak izini belirleyecek.

ABD'nin Çin'e olan grafit bağımlılığını azaltabilir

Molten'ın geliştirdiği teknolojinin önemi yalnızca daha düşük maliyetli bir grafit üretim yöntemi sunmasından kaynaklanmıyor. Çin'in bu alandaki hakimiyetini zayıflatma potansiyeli de büyük önem taşıyor. Benchmark Mineral Intelligence verilerine göre Çin, küresel grafit anot tedarik zincirinin yaklaşık yüzde 75'ini, sentetik grafit anot üretiminin ise yüzde 97'sini kontrol ediyor. Bu durum, özellikle kendi batarya üretim kapasitesini artırmaya çalışan ABD için stratejik bir sorun oluşturuyor.

Molten, Oakland'daki tesisini bu bağımlılığı azaltabilecek yeni üretim yönteminin gerçek ölçekte çalışabileceğini göstermek için kurdu. Tesisin yıllık 300 tonluk üretim kapasitesi, yaklaşık 300 megavatsaatlik batarya üretimine yetecek kadar grafit anlamına geliyor. TechCrunch'ın aktardığı hesaplamaya göre bu miktar, yaklaşık 4.300 elektrikli otomobilin bataryasında kullanılabilecek grafite karşılık geliyor.

Şirket, tesiste üretilen grafitin büyük bölümünü isimlerini açıklamadığı müşterilere gönderecek. Bu müşteriler, elde edilen malzemeyi kendi batarya hücrelerinde test ederek performansını ve üretim standartlarına uygunluğunu değerlendirecek. Çünkü grafitin daha düşük maliyetle üretilebilmesi tek başına yeterli değil. Batarya üreticilerinin bu malzemeyi mevcut üretim süreçlerinde kullanabilmesi için kapasite, saflık, kristal yapı ve uzun dönemli performans gibi kriterlerin de karşılanması gerekiyor.

Molten, MG Series adını verdiği batarya anot grafitinden numuneleri 1 Aralık 2026 itibarıyla sunmaya başlayacağını açıkladı. Şirketin bir sonraki üretim tesisiyle ilgili henüz somut bir takvimi bulunmuyor. Ancak gelecekte kurulacak tesislerin Oakland'daki modüler reaktör tasarımını temel alması planlanıyor.

Okumaya devam et

Pusholder

Senin gündemin

Okuma seçenekleri

Push AIÖzet

PusholderKaynakta oku
donanimhaber.com