Evrensel
Haber akışına dön

Enflasyon Neden Dar Gelirlileri Daha Fazla Yoksullaştırıyor?

Enflasyon Neden Dar Gelirlileri Daha Fazla Yoksullaştırıyor?

Enflasyonun yarattığı satın alma gücü kaybı toplumun bütün kesimlerinde aynı düzeyde gerçekleşmiyor. Gelirlerinin büyük bölümünü temel ihtiyaçlarına ayıran emekçiler ve emekliler, fiyat artışlarından daha ağır etkileniyor.

Enflasyon, toplumun farklı kesimlerinin yaşam koşullarını gelir ve servet dağılımındaki eşitsizliklere bağlı olarak farklı biçimlerde etkiliyor. Ücretlerin fiyat artışlarının gerisinde kalması, temel ihtiyaçların hane bütçesindeki yüksek payı ve birikim yapma olanaklarının sınırlı olması, düşük gelirli yurttaşların daha hızlı yoksullaşmasına neden oluyor.

Enflasyonla mücadele kapsamında uygulanan ekonomi politikaları da ortaya çıkan maliyetin toplumun hangi kesimlerine yükleneceğini belirliyor.

Dar gelirlilerin bütçesinin büyük bölümü temel ihtiyaçlara gidiyor

Enflasyonun farklı gelir grupları üzerindeki etkisini belirleyen başlıca unsurlardan biri, hanelerin harcama alışkanlıkları. Düşük gelirli haneler, kazançlarının büyük bölümünü gıda, barınma, enerji ve ulaşım gibi ertelenemeyen ihtiyaçlara ayırıyor.

Yüksek gelirli haneler ise temel ihtiyaçlarını karşılamak için gelirlerinin daha küçük bir bölümünü harcarken tasarruf ve yatırım yapabilecek kaynaklara sahip olabiliyor.

Örneğin aylık 30 bin lira geliri olan bir hanenin gıda ve barınmaya 15 bin lira ayırması, gelirinin yarısını bu iki ihtiyacı karşılamak için harcadığı anlamına geliyor. Aylık geliri 100 bin lira olan bir hanede aynı harcamalar 30 bin lirayı bulsa bile bu oran yüzde 30'da kalıyor.

Gıda ve barınma maliyetlerindeki artışlar bu nedenle düşük gelirli hanelerin bütçesini daha ağır biçimde etkiliyor.

Beslenme ve barınma koşulları kötüleşiyor

Gıda fiyatlarının yükselmesiyle birlikte geçim sıkıntısı yaşayan aileler daha ucuz ürünlere yönelmek, öğün sayısını azaltmak veya yeterli ve dengeli beslenmekten ödün vermek zorunda kalabiliyor.

Kira artışları da benzer sonuçlar doğuruyor. Geliri kira artışlarını karşılamaya yetmeyen yurttaşlar daha küçük, yaşam koşulları daha kötü veya iş yerlerine daha uzak konutlara taşınmak zorunda kalabiliyor.

Yüksek gelirli kesimler ise fiyat artışlarını yaşam standartlarını değiştirmeden karşılayabilecek daha geniş bir ekonomik hareket alanına sahip.

Ücretler fiyat artışlarına yetişemiyor

Enflasyonun emekçiler üzerindeki en önemli etkilerinden biri ücretlerin satın alma gücünü düşürmesi.

Ücretler belirli dönemlerde yeniden düzenlenirken mal ve hizmet fiyatları yıl boyunca yükselmeye devam ediyor. Özellikle yılda bir kez zam alan çalışanların ücret artışları, takip eden aylarda enflasyon karşısında eriyor.

Örneğin bir çalışanın maaşı yüzde 25 artırılırken aynı dönemde fiyatların yüzde 40 yükselmesi, çalışanın eline geçen para artmasına rağmen satın alma gücünün azalması anlamına geliyor.

İşverenlerin maliyet artışlarını ürün ve hizmet fiyatlarına daha hızlı yansıtabilmesi, çalışanların ise ücretlerini aynı hızda artırabilecek pazarlık gücüne sahip olmaması gelir dağılımındaki eşitsizliği derinleştirebiliyor.

Emeklilerin satın alma gücü eriyor

Emekli aylıklarının belirli dönemlerde artırılması, emeklilerin yıl boyunca devam eden fiyat artışları karşısında gelir kaybına uğramasına neden oluyor.

Özellikle düşük emekli aylığı alan yurttaşlar, gıda ve barınma giderlerinin yanı sıra sağlık harcamalarını karşılamakta da güçlük çekebiliyor.

Asgari ücretliler ve ücret artışları enflasyonun gerisinde kalan diğer çalışanlar da benzer sorunlarla karşı karşıya kalıyor. Gelirlerini artırma olanaklarının sınırlı olması, ekonomik koşullardaki değişikliklere karşı bu kesimleri daha savunmasız bırakıyor.

Birikimi olmayan haneler borçlanmak zorunda kalıyor

Gelirinin tamamını geçinmek için harcayan yurttaşlar, beklenmedik giderleri karşılamak için borçlanmak zorunda kalabiliyor.

Ani bir sağlık harcaması, bozulan bir beyaz eşyanın yenilenmesi veya kira artışı, düşük gelirli hanelerin bütçesini sarsabiliyor.

Birikimi bulunan kesimler ise gayrimenkul, altın, döviz ve çeşitli finansal varlıklar aracılığıyla servetlerini enflasyon karşısında kısmen koruyabiliyor.

Sabit faizli ve Türk lirası cinsinden borçlananlar, gelirlerinin de artması durumunda borçlarının reel değerindeki düşüşten yararlanabiliyor. Ancak ücretleri enflasyonun gerisinde kalan ve yüksek faizle borçlanan yurttaşlar için borç ödemeleri giderek ağırlaşabiliyor.

Özellikle kredi kartı borçları ve değişken faizli krediler, yüksek enflasyon dönemlerinde hane bütçeleri üzerindeki baskıyı artırabiliyor.

Enflasyon servet eşitsizliğini derinleştiriyor

Enflasyonun etkileri tüketim harcamalarıyla sınırlı kalmıyor. Varlık fiyatlarındaki değişimler de toplumdaki servet dağılımını etkiliyor.

Gayrimenkul ve çeşitli finansal varlıklara sahip kesimler, bu varlıkların değer kazanmasıyla birikimlerini koruma olanağı bulabilirken ücret geliri dışında ekonomik kaynağı bulunmayan yurttaşlar aynı olanaklara sahip değil.

Konut fiyatları ve kiralardaki yükseliş, bu eşitsizliğin en belirgin örneklerinden birini oluşturuyor. Konut sahiplerinin varlıkları değer kazanabilirken kiracılar aynı evde yaşamaya devam edebilmek için gelirlerinin giderek daha büyük bölümünü kiraya ayırmak zorunda kalıyor.

Enflasyonla mücadelenin maliyetini kim ödüyor?

Enflasyonla mücadele kapsamında uygulanan faiz artışları, krediye erişimin zorlaştırılması, kamu harcamalarının kısılması ve dolaylı vergilerin artırılması gibi politikaların toplumsal sonuçları da gelir gruplarına göre değişiyor.

Özellikle tüketim üzerinden alınan dolaylı vergiler, gelirlerinin büyük bölümünü zorunlu ihtiyaçlarına harcayan dar gelirlilerin bütçesinde oransal olarak daha ağır bir yük oluşturuyor.

Kamu harcamalarının kısılması da eğitimden sağlığa kadar temel hizmetlere erişimde kamu kaynaklarına daha fazla ihtiyaç duyan kesimleri olumsuz etkileyebiliyor.

Bu nedenle enflasyonla mücadelede fiyat artışlarının ne ölçüde yavaşlatıldığı kadar ücretlerin satın alma gücünün korunup korunmadığı, vergi yükünün nasıl dağıtıldığı ve kamu hizmetlerine erişimin ne ölçüde güvence altına alındığı da önem taşıyor.

Dayanışmaya çağrı!

31 yıldır emeğin sesi olan Evrensel, gücünü sadece okurlarından alıyor. Emeğin sesinin daha gür çıkması için sen de güç ver.

E-Gazete Her gün basılı gazeteyi dijital olarak oku...

Sesli Yazılar Köşe yazılarımızı sesli olarak dinle...

Reklamsız Deneyim Reklamlara takılmadan sadece habere odaklan.

Dijital Evrensel uygulamamız güncellendi

İndir, Oku, Dinle...

Şifresiz Giriş İmkanı E-posta adresinle şifresiz giriş yapabilirsin.

App Store'dan İndir

Google Play'den İndir

Okumaya devam et

Pusholder

Senin gündemin

Okuma seçenekleri

Push AIÖzet

PusholderKaynakta oku
evrensel.net