Erdoğan'dan Aliyev'siz Zirvede 'Ayrılığa Yer Yok' Mesajı

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) 13’üncü zirvesinde konuştu: “Türk dünyasının aile fotoğrafında ayrılığa, gayrılığa, ihtilafa yer yoktur. Hepimiz biriz, beraberiz, ezelden ebede kadar inşallah kardeşiz.”

Liderler, eşleriyle birlikte Türk Devletleri Medeniyet Parkı’nın açılışında.

TDT Devlet Başkanları Konseyi 13’üncü Zirvesi bugün Ankara’da yapılıyor.

Zirveyle TDT’nin dönem başkanlığı Azerbaycan’dan Türkiye’ye geçti. Dönem başkanlığı sırayla zirvenin düzenlendiği ülkeye geçiyor.

TDT’nin tam üyeleri Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan.

Türkiye ve Azerbaycan’ın arası AKP’li isimlerin Azerbaycan’da ‘okullarda başörtüsü yasağı’na karşı açıklamaları nedeniyle gerilmişti.

Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 21 Ekim’de telefonda görüşmüş; cumhurbaşkanı ‘kardeşlik hukuku işbirliğini ileriye taşınacağını’ belirtmişti.

Aliyev’se dün Cumhuriyet Bayramı nedeniyle Erdoğan’ı kutlayıp şu mesajı vermişti: “Azerbaycan’la Türkiye’yi, tarihin sınavlarından geçmiş gerçek dostluk ve kardeşlik bağları birleştirmektedir”

Fakat Aliyev, Ankara’da TDT zirvesine ‘yoğun takvimi’ nedeniyle katılmıyor. Bakü’yü onu temsilen Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov katıldı.

Zirveye katılan diğer isimler Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov , Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev , Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman.

Bugün TDT toplantısında konuşan Erdoğan, “Azerbaycanlı kardeşlerimize dönem başkanlıkları boyunca gösterdikleri çabalar dolayısıyla teşkilatımız adına tebriklerimi iletiyorum” dedi ve şöyle devam etti:

“İnşallah dönem başkanlığımızda teşkilatımızın bugüne kadar oluşturduğu kurumsal birikimi daha somut kazanımlara tahvil etmeyi hedefliyoruz. Kardeşlik bağlarımızı pekiştirecek şekilde ortak dilin yaygınlaştırılması, spor başta olmak üzere kültürel etkinliklerin desteklenmesi, ülkelerimiz arasında seyahatlerin kolaylaştırılması gibi alanlarda ilerleme kaydedelim diyoruz.”

Erdoğan özetle şunları dedi:

“Değerli kardeşlerim; zirvemizin temasını merhum Gaspıralı İsmail Bey’den ilhamla ‘Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik’ olarak belirledik. Bize göre dilde birlik; ortak hazinemizi yaşatmak, geliştirmek ve birbirimizi aracısız anlayabilmektir. Fikirde birlik; ortak hedefler etrafında kenetlenmek ve müşterek bir strateji geliştirebilmektir. İşte birlik ise sözümüzü eyleme, irademizi esere, kararlarımızı neticeye dönüştürebilmektir.

Şunu burada altını çizerek vurgulamak isterim: Türk dünyasının aile fotoğrafında ayrılığa, gayrılığa, ihtilafa yer yoktur. Hepimiz biriz, beraberiz, ezelden ebede kadar inşallah kardeşiz.

Bu noktada aile meclisimizin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’yle temaslarını artıracağına inanıyorum.

Bu vesileyle Türkmenistan’ın çalışmalarımıza sunduğu katkıları da takdirle karşıladığımızı vurgulamak istiyorum. Serdar kardeşimin dinamik liderliğinde Türkmenistan’ı en kısa zamanda tam üye olarak aile meclisimizde görmeyi temenni ediyoruz.

Kıymetli dostlarım; barış ve istikrarın hâkim olduğu bir Güney Kafkasya, bölge ülkeleriyle birlikte bütün Türk dünyasına önemli fırsatlar sunacaktır. Azerbaycanlı kardeşlerimizin Ermenistan’la yürüttüğü temasları destekliyor, kalıcı barış için elimizden gelen katkıyı sunmaya devam edeceğimizi ifade ediyorum.

Kıymetli kardeşlerim; mazimiz gibi istikbalimiz, sıkıntılarımız gibi başarılarımız da ortaktır. Her bir üyemizin millî hassasiyetlerini gözeterek kazan-kazan anlayışıyla ortak çıkarlarımızı büyütmeye gayret etmeliyiz. Ben inanıyorum ki Türk dünyasını doğudan batıya uzanan güçlü bir ticaret, ulaştırma ve enerji merkezine dönüştürmek bizlerin elindedir.

Trans Hazar Doğu-Batı Orta Koridoru, yarının ticaretine yön verecek stratejik bir hattır. Türkistan’daki buluşmamızda ifade ettiğimiz üzere siber güvenlik; kara, hava ve deniz güvenliğimiz kadar hayatidir. Siber güvenlik ve siber iş birliği mutabakatının en kısa sürede imzalanarak hayata geçirilmesini bekliyoruz.”

Azerbaycan hükümeti, 21 Eylül’de yayınladığı yönetmelikle devlete ait ortaokullarda formasının bütünlüğünü bozan ve laiklik ilkesiyle bağdaşmayan kıyafetleri yasakladı.

Yönetmelikte ‘başörtüsü’ sözcüğü geçmiyor, herhangi bir dini kıyafete de doğrudan değinilmiyor. Ancak bazı medya kuruluşları ve din adamları, değişikliği okullarda başörtüsünün yasaklanmasına yordu. Tartışma daha sonra Türkiye ve İran’a da sıçradı; Azerbaycan hükümetine eleştiriler yöneltildi.

12 Ekim’de Saral, X’ten şöyle yazdı:

“Azerbaycan’da başörtülü öğrencilerin eğitim hakkının engellenmesi kabul edilemez! İnancı gereği başını örten bir öğrenciyi okul kapısında bırakmak, hangi vicdana, hangi adalete sığar? Başörtüsü engel değil, inancın gereğidir! Eğitim hakkı hiçbir ideolojik dayatmaya kurban edilemez!

Azerbaycan’ın bu yanlıştan bir an önce dönmesini bekliyoruz. Gençlerin geleceğine engel koymak değil, önlerini açmak gerekir. Bu çağda böylesi bir anlayışa asla geçit verilmemelidir!”

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in liderliğindeki Yeni Azerbaycan Partisi (YAP), Saral ve bazı AKP milletvekillerinin ifadeleri üzerine 13 Ekim’de şöyle tepki gösterdi:

“Son dönemde Azerbaycan’a yönelik bu bilgi kampanyasının daha agresif, sistemli ve açıkça iftira niteliği kazanması; özellikle de Türkiye cumhurbaşkanı başdanışmanı statüsünü taşıyan bir kişinin ve iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi milletvekillerinin böyle bir kampanyaya katılması, konuya açıkça tepki göstermemizi zorunlu kılmaktadır.”

20 Ekim’de Azerbaycan Türkiyeli yedi kişi hakkında ‘anayasal düzenin zorla değiştirilmesine yönelik çağrılarda bulunmak’ ve ‘dini nefret ve düşmanlığı körüklemek’ suçlamasıyla yakalama kararı çıkardığını duyurdu.

Bakü yönetimi 21 Ekim’deyse Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan dahil 31 Türk vatandaşını ‘istenmeyen kişi’ ilan etti.