Erdoğan Ve Selman İle Görüşen Trump, İran'a Saldırıyı Erteleyebilir

ABD Başkanı Donald Trump’ın, şubat ayında İsrail’le birlikte başlattığı ve ABD kamuoyunda destek bulmayan çatışmayı nasıl sona erdireceği henüz netleşmedi. Washington’da savaşın seyri tartışılırken Trump, ulusal güvenlik danışmanlarıyla toplantılar yaptı ve ABD istihbarat teşkilatlarının İran’a ilişkin değerlendirmelerini dinledi.

Reuters’a isimlerinin açıklanmaması koşuluyla konuşan kaynaklara göre Trump, bu görüşmelerin ve bir dizi istihbarat brifinginin ardından İran’a yönelik saldırıları ertelemeyi değerlendirdi. Son günlerde üst düzey danışmanlarına, ABD’nin Tahran’dan veya Yemen’deki İran destekli Husilerden yeni bir provokasyonla karşılaşmaması halinde şimdilik saldırıya geçmeyebileceğini söyledi. Trump’ın, geniş çaplı bir savaşa dönülmesini istemeyen bölgedeki müttefiklerinin çağrılarına da anlayış gösterdiği aktarıldı.

Reuters’a konuşan üst düzey bir ABD’li yetkili ve konuya yakın bir kaynağa göre Trump, son iki hafta içinde yaptığı telefon görüşmelerinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın görüşlerini aldı. İki lider de Trump’a İran’a yönelik saldırıları yeniden başlatmaması çağrısında bulundu. Trump’ın her iki görüşmede de nasıl bir adım atacağına ilişkin taahhütte bulunmadığı belirtildi.

Görüşmenin içeriğini bilen iki kaynağa göre Trump, 31 Ekim’de bin Selman’a ABD’deki ara seçimlerin ardından İran’a saldırmayı planladığını söyledi. Bin Selman ise İran’a uygulanan ekonomik yaptırımların işe yaradığını savunarak Trump’tan saldırıyı ertelemesini istedi.

Cumhurbaşkanlığı verilerine göre Erdoğan ile Trump, 28 Ekim’den bu yana üç kez telefonda görüştü. İki liderin 7 Kasım’daki görüşmesine ilişkin resmi açıklamada, İran ile ABD arasındaki gerilimin sona ermesi gerektiği vurgulandı.

ABD’li yetkililer, istihbarat toplantılarında İran’a yönelik deniz ablukası ve ekonomik yaptırımların etkisinin ele alındığını bildirdi. ABD istihbarat teşkilatları, abluka ve yaptırımların İran ekonomisine zarar verdiğini ve Tahran üzerindeki baskının süreceğini değerlendirdi.

ABD ordusunun, İran’ın deniz trafiğine yönelik aylardır devam eden ablukaya ek olarak silah ve yaptırım kapsamındaki diğer malzemelerin kara yoluyla ya da Hazar Denizi üzerinden ülkeye girişini de engellemeye çalıştığı belirtildi.

Küresel akaryakıt fiyatlarını yükselten savaş, ABD’li seçmenlerin de tepkisini çekti. Kongre’nin kontrolünün Demokratlara geçtiği 3 Kasım’daki ara seçimlerden kısa süre önce yapılan Reuters/Ipsos anketinde Amerikalıların yüzde 55’i savaşın maliyetine değmediğini söyledi. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de Cumhuriyetçilerin Kongre’yi kaybetmesinin nedeni olarak İran savaşını gösterdi.

Trump’ın danışmanlarına aktardığı değerlendirmelerin, geniş çaplı bir savaşın yeniden başlama ihtimalini düşük gösteren kamuoyuna açık açıklamalarıyla örtüştüğü belirtildi.

Bir Beyaz Saray yetkilisi ise şu açıklamayı yaptı:

“Başkomutan olarak Başkan Trump, tüm kartları elinde tutan ve Amerika'nın çıkarlarının her zaman korunmasını sağlayacak olan mimar ve liderdir. ABD, Hürmüz Boğazı'nın kontrolünü elinde bulundurması ve İran ekonomisinin çökmesiyle çok güçlü bir konumda. Ne yapacağını ve nasıl yapacağını yalnızca Başkan Trump biliyor.”