Erhan Aslanoğlu'ndan Faiz Uyarısı: Asıl İhtiyaç Başka Tedbirler

Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu, faiz indirimlerinin etkisinin sınırlı kalacağını belirterek, Merkez Bankasının daha temkinli hareket etmesi ve makro ihtiyati tedbirlere ağırlık vermesi gerektiğini söyledi.

EKONOMİ Gazetesi Yazarı Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu, Bloomberg HT yayınında Türkiye ekonomisindeki enflasyon görünümünü, para politikasını ve faiz indirimlerine ilişkin beklentilerini değerlendirdi.

Sermaye piyasalarında yaşanan gelişmelerin iç talep ve ekonomik büyüme üzerinde baskı oluşturduğunu belirten Aslanoğlu, talepteki yavaşlamanın enflasyonun düşüşünü desteklediğini ancak enerji fiyatlarından kaynaklanan maliyet baskılarının devam ettiğini söyledi.

Mevcut koşullarda faiz indirimlerinin ekonomiye sağlayacağı katkının sınırlı kalacağını ifade eden Aslanoğlu, sektör ve firma bazında uygulanacak önlemlerin daha etkili olabileceğine dikkati çekti.

Para politikasının enflasyonla mücadele ve finansal istikrar açısından önemini koruduğunu belirten Aslanoğlu, mevcut ekonomik yavaşlamanın yalnızca sıkı para politikasının sonucu olmadığını vurguladı.

Sermaye piyasalarında yaşanan gelişmelerin tüketici güvenini ve talep koşullarını etkilediğini söyleyen Aslanoğlu, "Bu, para politikası dışında tüketici güvenini etkileyen farklı kanallarla bir gelişmenin sonucu bir talep yavaşlaması oldu" değerlendirmesinde bulundu.

Faiz indirimlerinin etkisine ilişkin Aslanoğlu, "Para politikasının artıları eksilerini yan yana koyduğumuzda böyle 100, 150, 200 baz puanlık indirimlerin etkisinin çok sınırlı kaldığı, kalacağı; asıl terzi usulü sektörel bazda, firma bazında önlemlere ihtiyaç olduğu, yani çok detaylı mikro analizlerle gidilmesi gerektiğini düşünüyorum" ifadelerini kullandı.

Petrol ve enerji fiyatlarının enflasyon üzerindeki baskısının sürdüğünü belirten Aslanoğlu, gıda fiyatları ve iç talepteki yavaşlamanın ise enflasyonu aşağı yönlü desteklediğini söyledi.

Aslanoğlu, "Gıda enflasyonunun seyri ve talep koşulları dezenflasyon ve faiz indirimini desteklerken; petrol ve enerji fiyatları ve dolayısıyla hammadde fiyatlarının enflasyon üzerindeki baskısı negatif yönde çalışıyor" dedi.

Orta Doğu'daki çatışmaların sona ermesi ve petrol fiyatlarının gerilemesi halinde TCMB'nin faiz indirimi için daha fazla alan bulabileceğini ifade eden Aslanoğlu, mevcut koşulların devam etmesi durumunda ise enflasyon risklerinin yeniden güçlenebileceğini belirtti.

Aslanoğlu, "Merkez Bankası'nın faiz indirecek alanının sınırlı olduğunu, o alanı da bence biraz daha temkinli kullanması gerektiğini, makro ihtiyati politikaların daha ön planda olması gerektiğini düşünüyorum" diye konuştu.

Ekonomik aktivitedeki mevcut yavaşlamanın kalıcı olmayabileceğine işaret eden Aslanoğlu, talepteki toparlanmanın enflasyon üzerindeki baskıyı yeniden artırabileceğini söyledi.

Aslanoğlu, "Eğer savaş biterse, petrol gerilerse zaten Merkez Bankası'nın indirimi için daha fazla alan açılır. Ama eğer bu durum devam edecekse, bu stresli tablo, bizim bu konjonktürel olarak yavaş gördüğümüz yavaşlama yerini bir süre sonra, bir ya da iki çeyrek içinde büyümeye bırakacak" ifadelerini kullandı.

Talep koşullarının zamanla güçlenebileceğini belirten Aslanoğlu, "Şu anda dezenflasyona yardımcı olan unsurların da ben bir süre sonra yerini çok güçlü değil elbette ama bugüne göre daha güçlü bir talebe bırakacağını, hem maliyet hem talep tarafında enflasyonu zorlayacak bir tablonun oluşacağını düşünüyorum" değerlendirmesinde bulundu.

Gelecek hafta açıklanacak ekim ayı enflasyon verilerine ilişkin beklentilerini de paylaşan Aslanoğlu, gıda fiyatlarının ve talep koşullarının aylık enflasyonu sınırlayabileceğini belirtti.

Ekim ayının mevsimsel olarak tarla ürünlerinden sera ürünlerine geçiş nedeniyle gıda fiyatlarının yükseldiği bir dönem olduğunu hatırlatan Aslanoğlu, meyve ve sebze fiyatlarındaki görünümün bu yıl daha olumlu olabileceğini söyledi.

Aslanoğlu, "Ben de 2,30-2,5 arası bir enflasyon, bunun da yıllık enflasyonu çok hafif aşağı çekecek bir baz etkisi yaratacağını düşünüyorum" ifadelerini kullandı.

Kasım ve aralık aylarında geçen yılın düşük enflasyon verileri nedeniyle baz etkisinin sınırlı kalacağını belirten Aslanoğlu, enerji ve hammadde maliyetlerindeki artışın yıllık enflasyonu yeniden yukarı taşıyabileceğini söyledi.

Aslanoğlu, "Yani 29'larda dolanıp 30'lu bir rakamda bitirdiğimiz bir yıl olabilir" değerlendirmesinde bulundu.

Yıl sonu enflasyonunun yüzde 29,5 ya da yüzde 30,5 olmasının ekonomik görünüm açısından büyük bir farklılık yaratmayacağını belirten Aslanoğlu, "Yani çok da önemi yok artık bu sembolik; yani 29,5 ile 30,5 arasında teknik olarak çok fark olmayacak, sadece bir 20'li rakam ya da 30'lu rakamı konuşacağız ama rakam yüksek" ifadelerini kullandı.

Aslanoğlu, ücretlerde seçim dönemiyle bağlantılı olarak görece yüksek artışlar yaşanması ihtimalinin de enflasyon görünümü açısından yukarı yönlü risk oluşturabileceğine işaret etti.

Enflasyondaki mevcut yavaşlamanın kalıcı bir eğilim olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Aslanoğlu, talepteki düşüşün para politikası dışındaki gelişmelerden de etkilendiğini söyledi.

Aslanoğlu, "Bu dezenflasyonun çok net bir şekilde arz yönlü bir şoktan kaynaklandığını ve bunun da geçeceğini, dolayısıyla buna güvenerek bir faiz indirim süreci içinde olduğumuz yönündeki bir algının ya da bu tür bir gidişatın ne finansal istikrar anlamında ne de enflasyonla mücadele anlamında çok güçlü olamayacağını düşünüyorum" ifadelerini kullandı.

TCMB'nin önümüzdeki dönemde daha ihtiyatlı bir yaklaşım benimsemesini beklediğini belirten Aslanoğlu, "Muhtemelen Merkez Bankamız da daha temkinli moda geçecektir Aralık ayından sonra" dedi.

Faiz indirimlerinin devamına ilişkin beklentisini de paylaşan Aslanoğlu, "Bir 100 baz puan indirim çok büyük bir ihtimalle gelir fakat yeni yılla birlikte biraz gelişmelere göre o mod belirlenecek ve sınırlı indirimin olduğu bir yıl göreceğiz diye de düşünüyorum gelecek yılda" değerlendirmesinde bulundu.