Eyt'yi Bir Günle Kaçıranlara Yeni Emeklilik Teklifi: Yaş Şartı Kaldırılacak Mı?

EYT'den yararlanamayan milyonlarca çalışanın beklediği yeni emeklilik düzenlemesi TBMM gündemine taşındı. DEM Parti'nin sunduğu üç maddelik teklif, 8 Eylül 1999 sonrası sigortalı olup prim gününü tamamladığı hâlde yaş şartına takılanlara emeklilik yolunu açmayı hedefliyor. SGK uzmanı İsa Karakaş, birkaç günlük sigorta başlangıcı farkının emeklilikte 17 ila 24 yıla varan farklılıklar oluşturduğuna dikkat çekti.

Türkiye'de uzun süredir tartışılan kademeli emeklilik talebi, Meclis'e sunulan yeni bir kanun teklifiyle yeniden gündeme geldi. 2023 yılında yürürlüğe giren EYT düzenlemesiyle 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanların belirli koşullarla yaş şartı aranmaksızın emekli olabilmesinin önü açılmıştı. Ancak bu tarihten hemen sonra işe başlayanlar, emeklilik için yaş koşulunu yerine getirmek zorunda kaldı.

Aynı dönemlerde sigortalı olan ancak başlangıç tarihleri arasında birkaç gün veya ay fark bulunan çalışanların emeklilik koşullarında önemli farklılıkların oluşması, yeni bir düzenleme taleplerini artırdı.

Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, 2 Kasım tarihli köşe yazısında TBMM'ye sunulan yeni kanun teklifinin ayrıntılarını ve EYT dışında kalan çalışanlar açısından taşıdığı önemi değerlendirdi.

Emeklilik hesaplamasında her şeyi değiştirecek sistem: Yeni dönemde maaşlar nasıl bağlanacak?

TBMM kayıtlarına göre düzenleme, DEM Parti Grup Başkanvekilleri Gülüstan Kılıç Koçyiğit ve Sezai Temelli tarafından 26 Ekim 2026'da Meclis Başkanlığına sunuldu.

2/3988 esas numarasını taşıyan teklif, 28 Ekim'de esas komisyon olarak Plan ve Bütçe Komisyonuna, tali komisyon olarak Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonuna sevk edildi.

Teklifin gerekçesinde, 8 Eylül 1999 sonrasında ve 30 Nisan 2008 öncesinde ilk kez sigortalı olanların emeklilik koşullarındaki farklılıkların azaltılması amaçlanıyor.

Düzenlemeyle mevcut prim gün sayısı ve hizmet süresi koşullarının korunması, emeklilik yaşına ilişkin yeni bir uygulamanın hayata geçirilmesi hedefleniyor.

Kanun teklifinin ilk maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na geçici 113. maddenin eklenmesini öngörüyor.

Buna göre gerekli sigortalılık süresini, hizmet süresini ve prim gün sayısını tamamlayan ancak yaş koşulunu sağlayamayan kişilere, Sosyal Güvenlik Kurumuna yazılı başvuruda bulunmaları halinde yaşlılık aylığı bağlanması isteniyor.

Düzenleme, 8 Eylül 1999 sonrasında 506 sayılı SSK, 1479 sayılı Bağ-Kur, 2925 sayılı Tarım SSK ve 5434 sayılı Emekli Sandığı kanunlarına tabi olarak sigortalı olanları ilgilendiriyor.

Karakaş, teklifin en önemli yönünün prim yükümlülüklerini tamamlamış olmasına rağmen emeklilik için yaşını bekleyen çalışanlara yönelik olması olduğunu belirtti.

Emeklilerin 3 aylık zam oranı belli oldu: Maaşlar ne kadar olacak?

İsa Karakaş, yazısında 1999 yılında emeklilik sisteminde yapılan değişikliklerin çalışanlar arasında önemli farklılıklar doğurduğunu ifade etti.

2023'teki EYT düzenlemesinin bu farklılıkların bir bölümünü giderdiğini ancak 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olanlar açısından yeni bir tartışma yarattığını savunan Karakaş, bazı çalışanların akranlarından 17 ila 24 yıl daha geç emekli olmak zorunda kaldığını belirtti.

Karakaş, yazısına "Emeklilikte adalet teraziye çıktı: Bir günlük farkla ömür tüketmeye son!" başlığını attı.

İleri yaşlarda iş bulmanın güçleştiğini, işsizlik ve gelir kaybının emeklilik bekleyen çalışanların sorunlarını ağırlaştırdığını belirten Karakaş, sosyal devlet ilkesinin çalışanların geleceğini güvence altına almasını gerektirdiğini vurguladı.

Kanun teklifinde dikkat çeken bir ayrıntı bulunuyor. TBMM'nin resmî özetinde, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olanların emeklilik yaşlarının başlangıç tarihlerine göre kademeli biçimde yeniden belirlenmesinin amaçlandığı belirtiliyor.

Ancak teklifin birinci maddesinde, farklı sigorta başlangıç yıllarına göre belirlenmiş yeni bir yaş tablosu yer almıyor.

Bunun yerine gerekli prim, sigortalılık ve hizmet koşullarını tamamlayanlara yaş şartını karşılamamış olsalar bile aylık bağlanması öneriliyor.

Ayrıca teklifin gerekçesinde 30 Nisan 2008 öncesi hedeflenirken, madde metninde bu bitiş tarihi açıkça tekrarlanmıyor. Düzenlemenin hangi sigortalıları kapsayacağına ilişkin bu ayrıntıların yasama sürecinde netleştirilmesi gerekiyor.

Dolayısıyla teklif, kademeli emeklilik talebiyle gündeme gelmesine rağmen mevcut madde metni itibarıyla belirli koşulları sağlayanlar için yaş şartını kaldıran bir düzenleme içeriyor.

Emekliye hane bazlı refah payı ve Vatandaşlık Maaşı formülü: Ocak 2027 zam oranı ne kadar olacak?

Üç maddelik teklifin ikinci maddesinde yürürlük tarihi düzenleniyor. Buna göre teklif TBMM'de kabul edilir ve kanunlaşırsa Resmî Gazete'de yayımlandığı gün yürürlüğe girecek.

Üçüncü maddede ise kanun hükümlerinin Cumhurbaşkanı tarafından yürütülmesi öngörülüyor.

Düzenlemenin uygulamasına ilişkin usul ve esasların Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından belirlenmesi planlanıyor.

İsa Karakaş, teklifin çalışanların emeklilikte karşılaştığı farklılıkları gidermek açısından önemli olduğunu savunurken sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğine de dikkat çekti.

Emeklilik hakkının yalnızca bütçe dengeleri üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Karakaş, SGK'nın aktüeryal dengelerini koruyan bir çözüm bulunmasını istedi.

Karakaş, sigorta başlangıç tarihlerine göre adil ve hakkaniyetli bir kademelendirme yapılmasını temenni ettiğini ifade etti.

Emeklilikte adaletin yalnızca bir kesimin taleplerinin karşılanmasıyla sağlanamayacağını savunan Karakaş, milletvekillerine siyasi farklılıkları bir kenara bırakarak ortak bir çözüm geliştirme çağrısında bulundu.

TBMM'ye sunulan teklif henüz yasalaşmadı. Düzenleme şu anda Plan ve Bütçe Komisyonunda bulunuyor. Teklifin yürürlüğe girebilmesi için yasama sürecinin tamamlanması ve TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesi gerekiyor.

Bu nedenle 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olan çalışanların mevcut emeklilik koşullarında şimdilik herhangi bir değişiklik bulunmuyor.

Teklifin hangi tarihte komisyonda görüşüleceği ve kabul edilip edilmeyeceği de henüz belli değil.

EYT kapsamına giremeyen milyonlarca çalışanın gözü, 26 Ekim'de Meclis'e sunulan teklifin yasama sürecinde atılacak yeni adımlara çevrildi.