Fao Gıda Fiyat Endeksi Belli Oldu: Türkiye, Küresel Enflasyondan Negatif Ayrıştı

FAO ekim ayı Gıda Fiyat Endeksi verilerini açıkladı. Küresel gıda fiyatları yıllık bazda yüzde 5,9 artarken, Türkiye'de gıda enflasyonunun yüzde 27,73 seviyesinde gerçekleşmesi dikkat çekti. Dünyada tahıl fiyatları düşüşe geçerken şekerde tarihi zirve görüldü.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından açıklanan ekim ayı Gıda Fiyat Endeksi verileri, küresel gıda piyasalarındaki güncel durumu gözler önüne serdi. Küresel gıda fiyatları ekim ayında yıllık bazda yüzde 5,9 oranında yükseliş kaydederken, aynı dönemde Türkiye'deki gıda enflasyonunun aylık yüzde 3,5, yıllık ise yüzde 27,73 olarak gerçekleşmesi dikkat çekti.

Bloomberg HT'den İrfan Donat'ın aktardığı verilere göre; FAO Tahıl Fiyat Endeksi ekim ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 4,5 oranında geriledi, ancak yıllık bazda yüzde 12,6 artış gösterdi. Dört aydır aralıksız yükselen dünya buğday fiyatları, küresel talebin zayıflaması ve Arjantin'deki olumlu rekolte beklentileriyle yönünü aşağı çevirdi. Karadeniz'deki ihracat koridoru kısıtlamalarının esnemesi ihtimali de fiyatları aşağı çekerken, devam eden lojistik sorunlar bu düşüşü sınırlandırdı. Mısır, arpa ve sorgum fiyatlarında da küresel arz beklentileri doğrultusunda gerileme kaydedilirken, pirinç fiyatları (Tüm Pirinç Fiyat Endeksi) hasat gecikmeleri ve hava muhalefeti sebebiyle yüzde 1,6 oranında arttı.

Bitkisel yağ piyasalarında karışık bir seyir izlendi. FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi aylık bazda yüzde 0,3'lük sınırlı bir artış gösterse de yıllık bazda yüzde 17,6 yükseldi. Soya yağı, biyoyakıt sektörünün artan talebiyle 2022 sonundan bu yana en yüksek seviyesine ulaşırken, ayçiçek yağı da lojistik sıkıntılar nedeniyle değer kazandı. Kolza yağı ise AB'deki zayıf taleple geriledi.

Protein grubunda ise düşüş eğilimi hakimdi. FAO Et Fiyat Endeksi aylık bazda yüzde 1,2 geriledi. Özellikle Avrupa Birliği'ndeki bol arz domuz eti fiyatlarını baskılarken; koyun ve sığır eti fiyatları da rekabetin artmasıyla düşüş gösterdi. Kümes hayvanı eti fiyatları ise hastalık kaynaklı bölgesel kısıtlamalara rağmen istikrarını korudu. Süt ürünlerinde de (FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi) tereyağı ve peynirdeki bol arzın etkisiyle aylık yüzde 1,1, yıllık bazda ise yüzde 16,9'luk bir düşüş kaydedildi.

Ekim ayında gıda endeksini en çok yukarı çeken ürün açık ara şeker oldu. FAO Şeker Fiyat Endeksi, ekimde aylık yüzde 6,7, yıllık bazda ise yüzde 28,9 oranında fırlayarak Aralık 2024'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Brezilya'daki olumsuz hava koşullarının hasadı aksatması, Hindistan'daki zayıf muson yağmurları ile AB ve Tayland'daki üretim beklentilerindeki düşüş, şeker fiyatlarındaki tarihi artışın temel nedenleri olarak öne çıktı.