18.11.2026 - Trump, Xi Jinping ve Putin 19 Kasım’da Çin’in Shenzen şehrinde üçlü bir zirve gerçekleştirecek.
Fatih Yaşlı: Bu Zirve Olsa Olsa Yeni Soğuk Savaş'ın Diplomatik Süreçlerine Dahil Edilebilir

ABD Başkanı Trump, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Rusya Devlet Başkanı Putin yarın, yani 19 Kasım’da Çin’in Shenzen şehrinde üçlü bir zirve gerçekleştirecek.
Kapitalizmin krizlerinin çoklu ve sürekli bir karakter kazanıp dünyanın Birinci ve İkinci Dünya Savaşı öncesindeki koşullara geri dönmeye başladığı günümüzde, bu zirve büyük bir önem taşıyor.
Bunun dışında, başta Tayvan olmak üzere Güneydoğu Asya ABD-Çin rekabetinin savaşa en yakın sahası olarak görülmeli. ABD’nin “adalar zinciri” üzerinden kurduğu güvenlik doktrini, Filipinler’e yerleştirdiği yeni füze sistemleri, Japonya, Avustralya ve Yeni Zelanda’yı silahlandırması vs. Bunların hepsi ABD ile Çin arasındaki rekabetin askeri boyutunu oluşturuyor ve bu bölge giderek askeri anlamda dünyanın kalbinin attığı bir yere dönüşüyor.
ABD’nin esas korkusu ise Çin ve Rusya’nın bir nükleer ittifaka gitmesi ki bu, ABD üstünlüğüne vurulacak çok büyük bir darbe anlamına geliyor.
Zirvenin diğer başlıkları da insanlığı doğrudan ilgilendiriyor. Çin ve ABD arasındaki yapay zekâ rekabetinin nerelere varabileceğini en son NVIDIA hadisesinde bir kez daha gördük. Çin yapay zekâ için ihtiyaç duyulan nadir mineralleri hem çıkarabiliyor hem de işleyebiliyor, ABD ise bundan son derece rahatsız ve bu durumun zaten zayıflayan hegemonyası üzerindeki etkisini azaltmaya çalışıyor, Çin’i nadir mineral ihracatı üzerinden sıkıştırmak istiyor.
Başka bir başlık olan serbest ticaret ise ironik bir şekilde Çin’in elindeki en büyük koz; serbest ticareti dünya kapitalizminin lider ülkesi ABD’nin savunması gerekirken, resmi olarak komünist bir parti tarafından yönetilen Çin savunuyor.
Elbette ki zirveden kısa vadede somut bir sonuç beklememek gerekiyor, bu zirve olsa olsa yeni Soğuk Savaş’ın diplomatik süreçlerine dâhil edilebilir ve ortaya herhangi bir karar mekanizması çıkmaz. Öte yandan emperyalizmin yeni yönelimlerini ve değişen güç dengelerini göstermesi, insanlığın geleceğine dair ipuçları vermesi açısından ise büyük önem taşıyor, olan biteni dikkatle izlemek gerekiyor.
Fatih Yaşlı’nın yazısı
