13 yıllık bekleyişin ardından piyasaya çıkan GTA 6 çıktı. Oyun dünyasında büyük ilgi gören GTA 6'yı büyük bir kesim heyecanla karşılarken gençler ve çocuklar üzerindeki etkisi arka planda kaldı. Şiddet, suç, uyuşturucu kullanımı ve yetişkinlere yönelik sahneler içeren oyunun etkisi aslında sandığımızdan büyük. GZT'ye özel konuşan Klinik Psikolog Elif Pehlivan, Prof. Dr. Ali Murat Kırık ve GZT Game Editörü Ali Aydoğdu, GTA 6'nın psikolojik etkilerini, oyun bağımlılığı riskini ve ailelerin dikkat etmesi gereken belirtileri değerlendirdi. İşte uzmanların dikkat çeken açıklamaları...
Gta 6 Gençleri Şiddete Mi Sürüklüyor? Uzmanlardan Ailelere Çağrı: Görünmeyen Tehlikeye Dikkat

13 yıl sonra oyuncularla buluşan GTA 6 (Grand Theft Auto VI), dünya genelinde milyonlarca oyunseverin gündemine yerleşti. Rockstar Games tarafından geliştirilen ve 19 Kasım 2026'da piyasaya çıkan oyun, gerçekçi grafikleri ve açık dünya deneyimiyle dikkat çekerken yeni bir tartışmayı da beraberinde getirdi: GTA 6 çocukları ve gençleri şiddete teşvik ediyor mu?
GTA 6 gençleri şiddete teşvik ediyor mu?
Suç, silah, uyuşturucu kullanımı ve yetişkinlere yönelik içeriklerin bulunduğu GTA 6'nın özellikle ergenlerin psikolojisini nasıl etkileyebileceği merak konusu oldu. Klinik Psikolog Elif Pehlivan, GZT'ye yaptığı özel açıklamada şiddet içerikli video oyunlarının etkilerinin her bireyde aynı olmadığını belirtti. Ancak bu durumun oyunların psikolojik açıdan hiçbir etkisinin bulunmadığı anlamına gelmediğini vurguladı.
"Bir ergen ekranda gördüğünü yetişkin gibi algılayamaz"
Haberimizin başında da belirttiğimiz gibi Pehlivan da ergenler üzerindeki etkisi üzerinde durdu: "Özellikle yaşa uygun olmayan içeriklerin oluyor olması bir risk faktörü oluşturabiliyor. Çünkü GTA 6'da yoğun şiddet, cinsel ve uyuşturucu kullanımı, ödüllendirici, eğlenceli ve bir bedelsiz şekilde sunuluyor. Ergenlikte beyin gelişimi yetişkinlerdeki gibi değil. Dolayısıyla gençler ekranda gördüklerini bir yetişkin gibi süzgeçten geçiremez."
GTA 6 şiddeti normalleştiriyor mu?
GTA 6 ve benzeri oyunların doğrudan şiddete yönlendirip yönlendirmediği sorusunu yanıtlayan Pehlivan, özellikle şiddete karşı duyarsızlaşma konusuna dikkat çekti. Pehlivan, şiddet içerikli sahnelere tekrar tekrar maruz kalmanın zaman içerisinde bu görüntülere verilen duygusal tepkileri azaltabileceğini belirtti: "Biz şiddet içeriklerini ya da olumsuz içerikleri tekrar tekrar maruz kaldığımızda ona verdiğimiz duygusal tepki azalıyor. Yani biz şiddeti normalleştirmeye meyilli hale gelebiliyoruz."
GTA 6 oynayan her çocuk saldırgan olur mu?
Pehlivan'a göre bir kişinin şiddet davranışı sergilemesi yalnızca oynadığı oyunlarla açıklanamaz: "Şiddet çok faktörlü bir davranış. O yüzden sadece böyle hani içerikler bizi şiddete iter dersek de orada büyük bir noktayı kaçırmış olabiliriz. Çünkü bir kişinin şiddete meyilli oluyor olması pek çok faktöre bağlı."
GTA 6 oyun bağımlılığına neden olabilir mi?
GTA 6'nın çıkışıyla birlikte saatlerce oyun oynayan kullanıcıların paylaşımları da sosyal medyada gündeme geldi. Pehlivan'a göre sürekli yeni görevlerle karşılaşılması, oyuncunun oyunu bırakmakta zorlanmasına neden olabiliyor:
"Devamlı sonu olmayan bir şey var. Devamlı bir üst görev. İşte her ödeve göreve geçiyor oluş bir ödül mekanizması olarak canlandığı için zihin orada bir dur mekanizması yok."
Çocuğun elinden oyun alınınca neden öfkeleniyor?
Pehlivan'a göre çocuk, yoğun biçimde odaklandığı ve keyif aldığı bir etkinlikten aniden uzaklaştırıldığında engellenmeye bağlı bir tepki gösterebiliyor: "Çocuklar o an çok fokus odaklandıkları için ve orada hani o zevk sistemi aktif oluyor. Birden elinden aldığımızda orada böyle çocuk bir şoka girmiş oluyor."
Uzman isim, bu nedenle ekran süresinin bitmesine yakın çocuklara önceden haber verilmesini önerdi: "15 dakika sonra bırakıyoruz gibi ön uyarılar yapmak biraz daha çocuğu o bitişi hazırlayacağı için daha rahat kontrol altına almamızı sağlayabilir."
Çocuk ne zaman psikoloğa götürülmeli?
GTA 6 ve benzeri oyunların çocukların hayatındaki etkileri konusunda ailelere önemli uyarılarda bulunan Pehlivan, "Çocuğun uyku düzeni çok bozulduysa derslerinde belirgin düşüş varsa işte arkadaş ilişkileri negatif etkileniyorsa aslında hani çocuğun günlük gidişatı değişmişse kesinlikle bir uzmana başvurmak gerekir."
Gerçek ve sanal ayrımı kayboluyor
Adli Bilişim Uzmanı ve Dijital İletişim Araştırmacısı Prof. Dr. Ali Murat Kırık ise GTA 6'nın gençler üzerindeki etkilerini değerlendirirken oyun bağımlılığı ve gerçeklik algısı üzerinde durdu. Kınık şöyle konuştu: "Evet aslına bakarsanız bu tarz oyunlarda şiddetin unsurlarını maalesef görmekteyiz. Belli bir noktadan sonra bağımlılık meydana geliyor ve gerçek ve sanal ayrımı iç içe geçmiş oluyor. Çocuklar gençler bu oyunları oynarken aynı zamanda üzülerek söylemek gerekir ki suça da alışmaya başlıyor. Tabii ki her oyun için çocuğu şiddete ya da suça sevk eder diyemeyiz."
Ailelere çağrıda bulundu
GTA 6'nın gerçekçi görüntülerinin oyuncular üzerindeki etkisine de değinen Kırık, özellikle aile ilgisinin yetersiz olduğu ortamlarda yetişen çocuklar açısından daha dikkatli olunması gerektiğini savundu: "Burada öncelikle ailelerin rol model olması gerekiyor. Yani çocuğun oyun kullanım sürelerini bu noktada dikkatli bir şekilde irdelemesi, hangi oyunları oynadığını takip etmesi, bu oyunları araştırması, oyunların zararlı etkilerine karşı zaman zaman psikolojik destek almaları oldukça önem arz eder."
Oyunun içinden biri ne söylüyor?
GTA 6'nın gençleri şiddete yönlendirip yönlendirmediği tartışmasına oyun dünyasının içinden farklı bir değerlendirme geldi. GZT Game Editörü ve oyuncu Ali Aydoğdu, şiddet içeren video oyunlarının etkilerini değerlendirirken oyunların tek başına suç davranışlarının nedeni olarak görülmesine karşı çıktı.
GTA 6 ve dizilerdeki şiddet sahneleri kıyaslaması
Aydoğdu, dizilerde ve filmlerde de şiddet içeriklerinin bulunduğunu hatırlatarak önemli olanın bireyin bu içerikleri nasıl değerlendirdiği olduğunu savundu: "Öncelikle şunu söyleyeyim. Bunun cevabı ne evet ne hayır. Çünkü sadece oyunlar değil. Ben de sana şöyle sorayım. İzlediği programlar, diziler, filmler gençleri suça itiyor mu, suça sürüklüyor mu?"
Oyun oynayan çocuğunuz varsa bilinçli aile olmak önemli
Çocukların ve gençlerin dijital okuryazarlık becerilerinin önemine dikkat çeken Aydoğdu, ailelerin yaklaşımının da belirleyici olduğunu ifade etti: "Bunların cevabı aslında dediğim gibi kişinin eğitimine, aile unsurlarına, dijital okuryazarlığa birçok temele bağlı. Yani bunu oyunlar diye ayırmaya gerek yok. Bu bir eğlence aracı. Dizi neyse, program neyse oyun da öyle."
GTA 6 kaç yaş için uygun? PEGI 18 ne demek?
Aydoğdu, Avrupa'da kullanılan PEGI yaş derecelendirme sistemine dikkat çekerek GTA 6'nın yetişkinlere yönelik bir oyun olduğunu belirtti. GTA 6'nın Türkiye'deki Xbox mağazası sayfasında geçici PEGI 18 sınıflandırması bulunuyor. Bu sınıflandırma, oyunun 18 yaş altındaki çocuklar için uygun olmadığını belirten yaş uyarısına karşılık geliyor.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.
Çerez tercihleriniz
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.



