Bilim adamları, özellikle sabahları daha uzun veya daha sık şekerleme yapmanın, yaşlı yetişkinlerde ölüm riskinin artmasıyla ilişkili olduğunu tespit etti. Amerika’daki Mass General Brigham and Rush Üniversitesi’nin tıp merkezindeki araştırmacılar, 19 yıl boyunca bin 338 yaşlı yetişkinin gündüz uyku düzenlerini inceledi. JAMA Network Open’da yayınlanan bulgular, gündüz uykusunun izlenmesinin altta yatan tıbbi durumları veya sağlığının bozulmasının erken belirtilerini tespit etmeye yardımcı olabileceğini öne sürdü.
Gündüz Uykusundaki Gizli Tehlike: Bilim Adamlarından Çarpıcı Araştırma

Gündüz uykuları yaşlılarda yaygın
Yaşlılar arasında gündüz uykusu oldukça yaygın, tahminler yüzde 20 ile yüzde 60’ının düzenli olarak gündüz uykusu uyuduğunu gösteriyor. Ara sıra yapılan bir uyku, enerjiyi geri kazanmaya ve uyanıklığı artırmaya yardımcı olabilir ancak ileri yaşlarda aşırı gündüz uykusu çeşitli sağlık sorunlarıyla ilişkilendirildi.
Bu bağlantılara rağmen, bilim adamları belirli şekerleme davranışlarının uzun vadeli sağlıkla nasıl ilişkili olduğuna dair hala eksik bir anlayışa sahipler. Daha önceki birçok çalışma, katılımcıların kendi uyku alışkanlıklarını hatırlamalarına ve bildirimlerine dayanıyordu, bu da doğru bir tablo sunmayabilir.
2005 yılından itibaren katılımcılar, günlük dinlenme ve hareket sürelerini kaydetmek için 10 gün boyunca bileklerini aktivite takip cihazları taktılar. Araştırmacılar bu ölçümleri gündüz uykusunu belirlemek ve şekerleme süresini, sıklığını, zamanlamasını ve günlük varyasyonunu değerlendirmek için kullandılar.
Yüksek ölüm riskiyle bağlantılı olduğu bulundu
Bilim adamları, bin 338 katılımcıdan 19 yıla kadar takip verisi topladı. Daha sonra ilk değerlendirme esnasında ölçülen şekerleme alışkanlıklarının, sonraki yıllarda herhangi bir neden dolayı ölüm olasılığıyla ilişkili olup olmadığını incelediler. Gün içinde daha uzun süre uyuyan veya daha sık şekerleme yapan yaşlılarda ölüm oranları yüksekti. Şekerlemenin zamanlamasının da önemli olduğu tespit edildi.
Günde yapılan her ek bir saatlik şekerleme, neredeyse yüzde 13 daha yüksek ölüm riskiyle ilişkilendirildi. Günde bir ek şekerleme daha ise riskte yüzde 7’lik bir artışla bağlantılıydı. Sabah uyuyan katılımcıların, öğleden sonra uyuyanlara kıyasla ölüm riski yüzde 30 daha yüksekti. Araştırmacılar, düzensiz öğle uykusu programlarıyla bağlantılı artmış bir ölüm riski bulamadılar, bu da öğle uykusunun zamanlamasında veya süresinde günden güne meydana gelen değişikliklerin mutlaka daha büyük riskin göstergesi olmadığını düşündürdü.
Öğle uykusu gizli sağlık sorunlarını ortaya çıkarır mı?
Bilim adamları, bulgularının gündüz uykusunun doğrudan sağlık sorunlarına yol açtığı veya yaşam süresini kısalttığı anlamına gelmediğini vurguladı. Bunun yerine, aşırı gündüz uykusu henüz farkedilmemiş tıbbi durumları veya vücuttaki değişiklikleri yansıtıyor olabilir.
Çalışmada görev alan Dr. Chenlu Gao, “Aşırı gündüz uykusu muhtemelen altta yatan bir hastalığı, kronik rahatsızlıkları, uyku bozukluklarını veya sirkadiyen düzensizliği gösteriyor.” dedi. Uyku düzenlerinin belirli tıbbi durumları ne kadar etkili bir şekilde tahmin edebileceğini belirlemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulsa da bu çalışma, günlük bir şekerleme gibi sıradan bir şeyin bile bir kişinin genel sağlığı hakkında değerli bilgiler sağlayabileceğini öne sürdü.



