Aliağa’da 19 işçinin yaşamını yitirdiği HABAŞ tesisinin, İngiltere merkezli CARES (Yapısal ve Betonarme Çelik Sertifikasyon Kurumu) tarafından “güvenli üretim” ve “sıfır zarar” ilkeleri kapsamında sertifikalandırıldığı ortaya çıktı.
Habaş Katliamına İngiliz’den Tam Not

19 işçinin hayatını kaybettiği HABAŞ, uluslararası pazarda “güvenli üretim” sertifikalarıyla pazarlanıyor. İngiltere merkezli CARES, HABAŞ’a 4 Kasım 2025’te üç yıl geçerli ISO 45001 iş güvenliği belgesi verdi. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi verilerine göre HABAŞ işletmelerinde bugüne kadar en az 45 işçi hayatını kaybetti. Buna rağmen şirket, CARES’ten inşaat demiri ve yassı çelik üretimi için de sürdürülebilir üretim onayı aldı.
İzmir Aliağa’da bulunan ve 19 işçinin hayatını kaybettiği HABAŞ Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi AŞ tesisinin, uluslararası pazarda “güvenli üretim” sertifikalarıyla pazarlandığı belirlendi. İngiltere merkezli bağımsız belgelendirme kuruluşu CARES (UK Certification Authority for Reinforcing Steels), HABAŞ’ın Aliağa Fabrikasına 04 Kasım 2025 tarihinde BS ISO 45001:2018 iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi sertifikası verdi. Üç yıl geçerli olan 1704 numaralı belge, facianın yaşandığı kasım 2026’da da aktif görünüyordu.
Uluslararası iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi standardı olan ISO 45001, fabrikalarda iş kazalarını önlemek, yüksek riskli üretim süreçlerini kontrol altına almak ve çalışanların hayatını korumak için hem belgeyi alan şirkete hem de belgeyi veren kuruluşa ağır yükümlülükler yüklüyor. Bu kapsamda HABAŞ’ın sürekli döküm kütük, slab ve sıcak hadde hatlarını kapsayan sertifikayı alabilmek ve sürdürebilmek için tesisteki hayati tehlikeleri önceden tespit etmesi, risk değerlendirmelerini eksiksiz yapması, kritik ekipman bakımlarını aksatmaması ve yasal iş güvenliği mevzuatına tam uyum sağlaması gerekiyordu.
Belgeyi veren CARES’in sorumluluğu ise yalnızca kağıt üzerindeki prosedürleri onaylamakla bitmiyor. Uluslararası akreditasyon kuralları gereği sahaya giderek bu kuralların uygulanıp uygulanmadığını yerinde denetlemek, yıllık gözetim tetkikleri yapmak ve 19 işçinin öldüğü bir facianın ardından özel inceleme başlatarak belgeyi askıya almak ya da iptal etmek CARES’in doğrudan sorumluluğunda bulunuyor.
Kazalar arttı, eğitimler düştü ama ‘geçer not’ aldı
CARES’in 2024/2025 sürdürülebilirlik raporuna göre, sürdürülebilir yapı çelikleri (SCS) şemasından onay alabilmek için şirketlerin “sıfır zarar” hedefini benimsemesi, tesis bazlı kayıp zamanlı kaza sıklık oranlarını ve çalışanlara verilen İSG/mesleki eğitim saatlerini şeffaf biçimde raporlaması şart koşuluyor. Ancak HABAŞ’ın kendi 2025 sürdürülebilirlik raporuna yansıyan tablo, 2024 yılında çalışanlarda 109, taşeron çalışanlarında 38 olan kayıp günlü iş kazası sayısı, 2025’te firma çalışanlarında 146’ya (yüzde 33.9 artış), taşeron işçilerde ise 83’e (yüzde 118.4 artış) fırlarken; alt işveren işçilerinin kaza sıklık oranı 21.48’den 39.34’e yükseldi. Aynı dönemde şirketin toplam eğitim saati 91 bin 635 saatten 24 bin 368 saate (yüzde 73.4 düşüş), doğrudan İSG eğitimleri ise 65 bin 700 saatten 8 bin 697 saate (yüzde 86.8 düşüş) geriledi. Üstelik dış denetimden geçmediği belirtilen bu rapordaki tabloya rağmen HABAŞ, hem inşaat demiri (1273) hem yassı ürün (1434) hatlarında CARES SCS programından hem de BES 6001 sorumlu kaynak kullanımı belgesinden (1472) “Pass” (geçer) notu almayı başardı.
Damga vurduran ihracata koşuyor
Bu sertifikaların çelik patronları için hayati önem taşımasının arkasında ise milyar dolarlık ihracat pazarı yatıyor. Birleşik Krallık kamu alım kuralları ve büyük altyapı projeleri, ülkeye girecek çeliklerde CARES onayını ve dijital izlenebilirliği zorunlu tutuyor. Türkiye İş Bankası’nın TÜİK verilerine dayandırdığı 2026-II Demir Çelik raporuna göre, Türkiye’nin İngiltere’ye demir-çelik ihracatı 2026’nın ilk yarısında yıllık bazda yüzde 55.7 artarak 638 milyon dolara fırladı. Türkiye’nin en büyük çelik ihracatçısı konumundaki HABAŞ da hem ISO 45001 hem de CARES sürdürülebilir yapı çelikleri (SCS) belgeleriyle bu pazarın en büyük tedarikçileri arasında yer alıyor. İngiltere’ye İhracat 2020 yılından beri artarak sürüyor.
İş cinayetleri yaşanan diğer fabrikalar da listede
CARES’in “güvenli ve sürdürülebilir üretim” sertifikası verdiği tek tesis HABAŞ değil. Kurumun 2024/2025 Sürdürülebilirlik Raporu’ndaki onaylı tedarikçiler listesinde, iş cinayetleri ve ağır iş kazalarıyla gündeme gelen başka fabrikalar da bulunuyor:
• Çolakoğlu Metalurji: 5 Nisan 2026’da Dilovası tesisinde elektrik ark ocağı yükleme platformundaki parçanın kopmasıyla 4 işçinin 20 metre yükseklikten düştüğü fabrikaya, CARES tarafından kazadan yaklaşık dört ay sonra (27 Temmuz 2026) BS ISO 45001:2018 sertifikası yenilenerek verildi. Üstelik sertifikada Dilovası fabrikası yerine yalnızca İstanbul Beykoz’daki genel merkez adresi yazıldı.
• Yeşilyurt Demir Çelik: Geçmişte ölümlü iş kazalarıyla gündeme gelen Samsun’daki Yeşilyurt Demir Çelik de CARES’in sürdürülebilirlik şemasında “1 Rozet” ile ödüllendirilen tesisler arasında yer aldı.
Belgeleri dağıtan isim 24 yıl Aliağa’da yöneticilik yapmış
CARES’in belgelendirme ve sürdürülebilirlik mekanizmasının tepesindeki isim ise Aliağa sanayi bölgesini yakından tanıyan bir yönetici. CARES Sürdürülebilirlik Şema Yöneticisi ve Yönetim Komitesi Üyesi olan C. Bahadır Karadayı, 2014 yılında CARES’e denetçi olarak katılmadan önce tam 23 yıl 11 ay boyunca HABAŞ ile aynı sanayi kümesinde yer alan komşu çelik üreticisi İzmir Demir Çelik (İDÇ) bünyesinde Kalite Kontrol Müdür Yardımcılığı ve Kalite ve Sevkiyat Müdürlüğü görevlerini yürüttü.
Facia günü protokol imzalamışlar
HABAŞ’ın katliamının meydana geldiği gün, CARES Türkiye Operasyon Direktörü (COO) Ayhan Tuğrul’un Türkiye’de bulunarak yönetiminde HABAŞ ve Çolakoğlu gibi şirketlerin temsil edildiği Çelik İhracatçıları Birliği (ÇİB) Başkanı Uğur Dalbeler ile iş birliği deklarasyonu imzaladığı ortaya çıktı. Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık’ın Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) uygulamalarına karşı Türk çelik ihracatçılarını hazırlamak, ortak çalıştaylar düzenlemek ve karbon verilerinin doğrulanması süreçlerinde teknik destek sağlamak amacıyla imzalanan protokol, facianın yaşandığı gün ertelenmedi.
Törenin ardından yayımlanan bültende CARES’in doğrulama faaliyetlerini “bağımsız ve tarafsız şekilde yürütmeyi sürdüreceği ve bu iş birliğinin doğrulama süreçlerinin kapsamını, derinliğini veya sonuçlarını hiçbir şekilde etkilemeyeceği” savunulurken; facia günü Türkiye’de bulunan CARES yöneticisinin denetim için Aliağa’ya geçip geçmediğine ilişkin sorumuz ise yanıtsız bırakıldı.
CARES yönetimi sorulara yanıt vermedi
Konuya ilişkin olarak CARES İcra Kurulu Başkanı (CEO) Lee Brankley ve kurum yönetimine yazılı olarak yönelttiğimiz sorular yanıtsız bırakıldı. CARES yönetimine şu soruları yönelttik:
• HABAŞ’a ait 1704 numaralı ISO 45001 belgesi 19 işçinin ölümüne rağmen halen geçerli mi?
• Sertifika ekinde yer alan “sürekli döküm çelik kütük ve slab üretimi” kapsamı doğrultusunda Kasım 2025 tetkikinde çelikhane, elektrik ark ocakları, ergimiş metal-su reaksiyonu riski ve vinçlerin mekanik bütünlüğü doğrudan denetlendi mi?
• HABAŞ faciasının ardından uluslararası akreditasyon kuralları (IAF MD 22) gereği özel denetim başlatıldı mı ve İngiliz akreditasyon kurumu UKAS’a bildirim yapıldı mı?
• Çolakoğlu Metalurji’de 4 işçinin 20 metreden düşmesinden 4 ay sonra şirkete neden yeniden ISO 45001 belgesi verildi?
• 24 yıl boyunca Aliağa’da İzmir Demir Çelik’te yöneticilik yapan C. Bahadır Karadayı, bölgedeki şirketlerin denetim ve sertifika kararlarında yer alıyor mu?
• HABAŞ’ta 19 işçinin öldüğü gün CARES Operasyon Direktörü Ayhan Tuğrul’un ÇİB ile protokol imzalaması ertelenmedi mi; heyet patlama sonrası Aliağa’ya incelemeye geçti mi?
Evrensel'e Abone Ol
31 yıldır emeğin sesi olan Evrensel, gücünü sadece okurlarından alıyor. Emeğin sesinin daha gür çıkması için sen de güç ver.
E-Gazete Her gün basılı gazeteyi dijital olarak oku...
Sesli Yazılar Köşe yazılarımızı sesli olarak dinle...
Reklamsız Deneyim Reklamlara takılmadan sadece habere odaklan.
Dijital Evrensel uygulamamız güncellendi
İndir, Oku, Dinle...
Şifresiz Giriş İmkanı E-posta adresinle şifresiz giriş yapabilirsin.
App Store'dan İndir
Google Play'den İndir




