Hayvancılıkta İthalat Krizi: Esk Satamadığı Sığırın Parasını 5 Ay Önceden İstiyor İddiası

Türkiye hayvancılık sektöründe Et ve Süt Kurumu’nun (ESK) ithalat politikaları büyük bir çalkantıya yol açtı. Kurumun 2026 yılı için planladığı 500 bin baş besilik sığır ithalatı; yüksek satış fiyatları ve düşük karkas kesim fiyatları nedeniyle üreticilerin sözleşmelerden çekilmesiyle adeta patladı. İthalatçı firmaya karşı taahhüt krizine giren ESK, satamadığı hayvanları 2027 programına kaydırabilmek için süreci 5 ay öne çekmek zorunda kaldı.

Geçtiğimiz yıllarda yeni yılın başında toplanan ithalat başvuruları, bu kez 2026’nın Eylül ayına çekildi. Tarımdan Haber'den Sadettin İnan'ın haberine göre, 16 Ekim’de tamamlanan başvuruların ardından Kasım başında sonuçlar açıklandı. Ancak asıl kriz, ödeme takviminde patlak verdi. ESK, 2027 yılı kapsamında ithal edileceği duyurulan 480 bin baş besilik sığırın bedelini, henüz teslimat yapılmadan Kasım ayı içerisinde peşin talep etti.

Belirlenen takvime göre:

1. ve 2. Dönem Hak Sahipleri: 6 – 16 Kasım tarihleri arasında,3. ve 4. Dönem Hak Sahipleri: 13 – 26 Kasım tarihleri arasında ödemelerini tamamlamak zorunda bırakıldı.

Teslimatı aylar sonra yapılacak hayvanların parasının 4-5 ay önceden topluca istenmesi sahada sert tepkilere yol açarken, yetkililerin geri adım atmayan tutumu üreticiyi köşeye sıkıştırdı.

ESK’nın 2026 yılındaki planlama hatasını telafi etmek amacıyla ödemeleri Kasım ayına çekmesi, iç piyasada karkas fiyatlarında ani bir düşüşe neden oldu. İthal hayvan hakkını kaybetmek istemeyen üreticiler, istenen yüksek meblağları karşılayabilmek adına ahırlarındaki mevcut ve henüz kesim olgunluğuna ulaşmamış hayvanları acilen kesime gönderdi.

Piyasada aniden artan kesim arzı, hali hazırda maliyet sınırında seyreden karkas kesim fiyatlarını 15 ila 20 TL gerileterek üreticiyi çift taraflı zarara uğrattı.

Sektör temsilcileri ve üreticiler, yaşanan bilançonun Türkiye hayvancılığının uzun vadeli stratejiler yerine günübirlik kararlarla yönetildiğinin açık bir göstergesi olduğunu vurguluyor. Piyasa gerçekleriyle örtüşmeyen yüksek fiyatlar nedeniyle 2026 ithalatında yaşanan geri çekilmeyi kabul etmek yerine, sürecin 5 ay geriye çekilip teslim edilmeyen hayvanın parasının peşin istenmesi tepkileri artırdı.

Kurum yetkililerinin dayatmacı yaklaşımının kamu sorumluluğuyla bağdaşmadığını belirten üreticiler; bu politikaların çiftçiyi sistemin dışına ittiğini ve iç piyasadaki kriz ile gıda güvenliği riskini derinleştirdiğini ifade ediyor.