GZT
Haber akışına dön

Hesaplar Tek Tek Kapatılıyor: Çok İade Ve Kötü Yorum Yapan Müşterilere Kara Liste Şoku

Hesaplar Tek Tek Kapatılıyor: Çok İade Ve Kötü Yorum Yapan Müşterilere Kara Liste Şoku

Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2025 yılında 4 trilyon 567 milyar lira hacme ulaşan e-ticaret sektöründe, sık ürün iadesi yapan ve olumsuz değerlendirme bırakan tüketicilerin "kara listeye" alınarak hesaplarının kapatılması yeni bir tartışma başlattı. Tüketici dernekleri ise mevzuatta iade sayısına yönelik yasal bir sınır bulunmadığını belirterek yaptırıma uğrayan vatandaşlara başvuru yollarını hatırlattı.

Türkiye’de gıdadan kişisel bakıma, elektronikten günlük market alışverişine kadar hayatın her alanına yayılan internet alışverişinde pazar hacmi rekor seviyelere ulaştı.

Ticaret Bakanlığı tarafından paylaşılan resmi verilere göre 2019 yılında 136 milyar lira olan Türkiye e-ticaret hacmi, 2025 yılında tam 34 kat büyüyerek 4 trilyon 567 milyar liraya yükseldi.

Perakende e-ticaretin 2 trilyon 457 milyar liraya, hızlı ticaretin ise 388,7 milyar liraya ulaştığı pazarda toplam işlem sayısı 5 milyar 940 milyon adedi buldu.

Sektördeki büyümenin getirdiği etki ile birlikte sipariş ve iade trafiği de artarken, e-ticaret platformlarının kötüye kullanımları önleme gerekçesiyle başlattığı sıkı takip uygulamaları tüketiciler arasında yeni bir mağduriyet tartışması doğurdu.

Kupon hakları daraltılıyor, hesaplar kalıcı olarak kapatılıyor

Türkiye gazetesinin haberine göre e-ticaret platformları, olağan dışı veya şüpheli olarak değerlendirdikleri alışveriş davranışlarına sahip kullanıcıları mercek altına alıyor.

Sık sık ürün iadesi gerçekleştiren ve satıcılar hakkında olumsuz yorum bırakan müşterilerin kara listeye alındığı, bu kullanıcılara yönelik kampanya ve indirim kuponu haklarının daraltıldığı, özel üyelik ayrıcalıkları ile taksit seçeneklerinin kısıtlandığı, hatta ileri aşamalarda kullanıcı hesaplarının askıya alınarak kalıcı şekilde kapatıldığı belirtiliyor.

Platformların bu değerlendirmelerinde toplam iade sayısı, beyan edilen iade gerekçesi, geri gönderilen ürünün fiziki durumu ve hatanın satıcıdan kaynaklanıp kaynaklanmadığı belirleyici kriterler olarak öne çıkıyor.

Tüketiciler açısından en büyük belirsizlik ise yasal cayma haklarını kullandıkları için mi kısıtlamaya maruz kaldıklarını şeffaf biçimde öğrenememek.

Dünya devleri de aynı yöntemi uyguluyor

Müşterilerin iade geçmişine göre kısıtlama ve hesap kapatma yaptırımları küresel e-ticaret pazarlarında da gündemdeki yerini koruyor. İngiltere merkezli moda devi ASOS, 2025 yılında bazı kullanıcıların hesaplarını yoğun iade davranışları nedeniyle kapattığını doğrulamış ve bu adımı ücretsiz iade hizmetinin sürdürülebilirliğini korumaya yönelik "adil kullanım politikası" ile savunmuştu.

Amerika Birleşik Devletleri’nde ise perakende şirketlerinin tüketicilerin satın alma ve iade geçmişlerini analiz ederek gizli bir "risk puanı" oluşturduğu iddiaları yargıya taşındı.

Sephora ve veri analizi şirketi The Retail Equation’a karşı açılan davada, tüketicilerin iade geçmişi ve kimlik bilgilerinin puanlanarak geçerli iade taleplerinin dahi haksız yere reddedildiği öne sürüldü.

'Mevzuatta iade sayısında yasal bir sınır yok'

Konuyu değerlendiren tüketici dernekleri ise mevcut mevzuatta cayma hakkı kapsamında iade edilebilecek ürün sayısına ilişkin hiçbir yasal üst sınır bulunmadığının altını çiziyor.

Yasal koşullara uygun olmak kaydıyla aynı siparişte alınan 10 ürünün tamamının dahi iade edilebileceğine dikkat çeken dernek temsilcileri, yalnızca iade adedinin fazlalığının tek başına suistimal olarak nitelendirilemeyeceğini vurguluyor.

Satıcıyı veya platformu kasıtlı olarak zarara uğratma amacı kanıtlanmadıkça tüketiciye yaptırım uygulanamayacağını ifade eden hukukçular ve tüketici uzmanları, haksız yere hesabı kapatılan ya da iade talebi engellenen vatandaşların Tüketici Hakem Heyetleri ile Ticaret Bakanlığı’na resmi şikayette bulunabileceklerini hatırlatıyor.

Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.

Çerez tercihleriniz

Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.

Okumaya devam et

Pusholder

Senin gündemin

Okuma seçenekleri

Push AIÖzet

PusholderKaynakta oku
gzt.com