Yeni Şafak
Haber akışına dön

Hürmüz Krizi Irak'ı Yeni Petrol Rotaları Aramaya Yöneltti

Hürmüz Krizi Irak'ı Yeni Petrol Rotaları Aramaya Yöneltti

Hürmüz Boğazı'nda yaşanan güvenlik krizi, dünyanın en büyük petrol üreticilerinden Irak'ın enerji ihracatında alternatif güzergah arayışını hızlandırdı. Bağdat yönetimi, Suriye üzerinden Akdeniz'e ve Türkiye üzerinden Ceyhan Limanı'na uzanan eski petrol hatlarını yeniden stratejik gündemine aldı.

Petrol gelirlerine yüksek düzeyde bağımlı olan Irak, Basra Körfezi üzerinden yaptığı ihracatın Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler yüzünden kesintiye uğrama riskini azaltmak için yeni ulaşım ve enerji bağlantıları geliştirmeye çalışıyor.

Suriye'nin Akdeniz kıyısındaki Banyas Limanı'na uzanan petrol güzergahı ile Türkiye'nin Ceyhan Limanı'na bağlantı sağlayan kuzey hattı, Irak'ın uzun vadeli enerji stratejisinde öne çıkıyor.

Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hudayyır, daha önce Irak-Türkiye arasındaki "eski boru hattı üzerinden ham petrol sevkiyatına yeniden başlandığını" açıklamıştı. Hudayyır, ihracat kapasitesinin kademeli olarak artırılacağını belirterek günlük taşıma miktarının ilerleyen süreçte 500 bin varile çıkarılmasının hedeflendiğini söylemişti.

Katarlı şirket petrolü karayoluyla Suriye'ye taşıyor

Katarlı enerji şirketi UCC Holding, Irak Devlet Petrol Pazarlama Şirketi (SOMO) ile yaptığı anlaşma çerçevesinde günde yaklaşık 120 bin ila 150 bin varil ham petrolü karayoluyla Suriye'ye taşıyor.

Yaklaşık 1,6 milyon varil petrol, 26 Ekim'de başlayan operasyonla sevk edildi. Banyas Limanı'nda gemilere yüklenen petrol, başta Yunanistan, İtalya ve Türkiye olmak üzere Akdeniz pazarlarına gönderiliyor.

Güzergahın kısa vadede büyümesi araç kapasitesine ve lojistik kısıtlamalara bağlı olurken, şirketin tanker filosunu 6 binden 10 bine çıkarmayı planladığı belirtiliyor.

Bu sevkiyat, Irak'ın Hürmüz Boğazı'na bağımlılığını azaltmak için alternatif bir ihracat yolunu fiilen kullanmaya başladığını gösteriyor.

Irak ile Suriye, 17 Temmuz'da ABD'nin başkenti Washington'da, Irak'ın batısındaki Hadise bölgesinden Suriye'nin Banyas Limanı'na uzanan petrol boru hattının rehabilitasyonu ve yeniden inşasına ilişkin mutabakat zaptı imzalamıştı.

Projenin ilk aşamada günlük 2 milyon varil petrol taşıma kapasitesine sahip olması öngörülürken, ABD merkezli enerji şirketi Chevron'un da projede yer almasının beklendiği belirtiliyor.

Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ile Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara da 28 Ekim'de Şam'da yaptıkları görüşmede Irak petrolünün Banyas hattı üzerinden ihracatını ele almıştı.

Alternatif güzergahlar arasında Türkiye öne çıkıyor

Irak'ın alternatif enerji güzergahları arasında Türkiye üzerinden yapılan petrol ihracatı da önemli yer tutuyor.

Irak'ın kuzeyindeki petrol sahalarından Türkiye'nin Akdeniz kıyısındaki Ceyhan Limanı'na uzanan Kerkük-Ceyhan Petrol Boru Hattı, ülkenin Basra Körfezi dışındaki mevcut ihracat bağlantılarından biri olarak öne çıkıyor.

Irak'ın Hürmüz krizine karşı geliştirdiği strateji, yalnızca petrol boru hatlarıyla sınırlı kalmıyor. Ülke, Basra Körfezi'ni Türkiye üzerinden Avrupa'ya bağlamayı amaçlayan Kalkınma Yolu Projesi'ni de bölgesel bağlantısallık politikasının önemli unsurlarından biri olarak görüyor.

Basra'daki Fav Limanı'ndan başlayıp Irak üzerinden Türkiye'ye uzanması planlanan kara ve demir yolu ağı, Irak'ın yük taşımacılığında bölgesel transit merkezine dönüşmesini hedefliyor.

Irak'ın petrol ihracatını çeşitlendirme çabalarının arkasında, ülke ekonomisinin petrol gelirlerine olan yüksek bağımlılığı yatıyor. Petrol gelirleri, kamu bütçesinin ve döviz kaynaklarının temelini oluşturuyor.

Dolayısıyla Hürmüz Boğazı'nda yaşanabilecek uzun süreli bir kesinti, yalnızca petrol sevkiyatını değil, kamu harcamalarını, maaş ödemelerini, döviz piyasasını ve ekonomik istikrarı da doğrudan etkileyebilecek riskler barındırıyor.

Hudayyır, eylül ayında yaptığı açıklamada petrol ihracat kapasitesinin günlük 3 milyon varilin üzerine çıktığını, yeni stratejik boru hatlarının tamamlanmasıyla bu kapasitenin 5 milyon varile yükseltilmesinin hedeflendiğini bildirmişti.

Naci: Irak bölgesel bir enerji, ticaret ve ulaşım merkezine dönüşebilecek

Eco Irak Gözlemevi Müdürü Ali Naci, Hürmüz Boğazı'ndaki krizin Irak'ın petrol ve ekonomi stratejisini yeniden şekillendirmek için önemli bir fırsat sunduğunu ifade etti.

Naci, "Irak'ın petrol ihracatında alternatif güzergahlara yönelmesi ihracat güvenliğini ve ulusal gelirlerinin istikrarını güçlendirecek." diyerek bu kapsamda "Yeni Şam Yolu" petrol projesinin hayata geçirilmesinin önemine dikkati çekti.

Basra'dan ülkenin batısındaki Hadise'ye petrol taşınmasını, oradan da 3 farklı güzergah üzerinden uluslararası pazarlara ulaştırılmasını öngören projenin Irak'a önemli seçenekler sunabileceğini söyledi.

Naci, projenin ilk hattının Kerkük üzerinden Türkiye'nin Ceyhan Limanı'na, ikinci hattının Suriye'nin Akdeniz kıyısındaki Banyas Limanı'na, üçüncü hattının ise Ürdün'ün Kızıldeniz kıyısındaki Akabe Limanı'na uzanmasının planlandığını aktardı.

Alternatif petrol güzergahlarının kara yolu, demir yolu ve ticaret koridorlarının geliştirilmesiyle desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Naci, "Bu projeler, Irak'ın küresel pazarlara erişim seçeneklerini artıracak ve komşu ülkelerle ekonomik entegrasyonunu güçlendirecek." dedi.

Irak'ın stratejik coğrafi konumuna işaret eden Naci, "Bu avantajın etkin şekilde değerlendirilmesi halinde Irak bölgesel bir enerji, ticaret ve ulaşım merkezine dönüşebilecek." diye konuştu.

Naci, ihracat güzergahlarının çeşitlendirilmesinin Irak'ın ekonomik güvenliğini güçlendireceğini ve ülkeyi jeopolitik risklere karşı daha dirençli hale getireceğini sözlerine ekledi.

Sabah: Geçici önlemler değil, aksine stratejik bir dönüşüm ve egemenlik kararıdır

Iraklı enerji uzmanı Ahmed Sabah, yaptığı değerlendirmede "Alternatif güzergah girişimleri geçici önlemler değil, aksine stratejik bir dönüşüm ve egemenlik kararıdır. Irak petrolünün bir bölümünün kuzeye, Akdeniz yönüne aktarılmasını öngören bu plan kapsamında günlük 2,5 milyon varile kadar petrolün Türkiye'deki Ceyhan, Suriye'deki Banyas ve muhtemelen Ürdün'deki Akabe limanlarına ulaştırılması hedefleniyor." ifadelerini kullandı.

Sabah, ancak planın yeni boru hatlarının inşası ve işletilmesi ile geçiş ücretleri nedeniyle ihracat maliyetlerini artıracağını söyledi; adımla Irak'ın Basra Körfezi üzerinden yapılan petrol ihracatına bağımlılığının azaltılmasının amaçlandığını kaydetti.

Sabah, planın ayrıca Irak'ı gelişmekte olan ekonomilerin yoğunlaştığı Güney ve Doğu Asya pazarlarından uzaklaştıracağını, Bağdat yönetiminin de bu boru hatları üzerinden belirli asgari miktarlarda petrol ihracatını zorunlu kılan bağlayıcı anlaşmalara taraf olacağını belirtti.

Okumaya devam et

Pusholder

Senin gündemin

Okuma seçenekleri

Push AIÖzet

PusholderKaynakta oku
yenisafak.com