İföd: İki Ayda 2 Bini Aşkın X Hesabı Erişime Engellendi

İfade Özgürlüğü Derneği’ne (İFÖD) göre eylül ve ekimde toplam 2 bin 137 X hesabı erişime engellendi.

Derneğe göre bu sayı, neredeyse son 10 yılı aşkın süredeki toplamın yarısına ulaştı.

İFÖD’ün sosyal medyada yaş doğrulama, oyun platformlarına ilişkin yeni düzenlemeler ve verilerini değerlendirdiği açıklaması şöyle:

• İFÖD olarak EngelliWeb projemiz kapsamında yürüttüğümüz izleme çalışması, eylül ayında benzeri görülmemiş bir boyuta ulaşan sosyal medya engellemelerinin ekim ayında da hız kesmeden sürdüğünü ortaya koydu.

• 1-31 Ekim 2026 tarihleri arasında 5651 sayılı kanunun 8. ve 8/A maddeleri kapsamında en az 867 X hesabı erişime engellendi. Eylül ayında engellenen 1270 hesapla birlikte yalnızca iki ayda erişime engellenen X hesabı sayısı 2 bin 137’ye ulaştı.

• EngelliWeb 2025 raporumuza göre 2015-2025 döneminde 8/A kararlarıyla erişime engellenen X hesabı sayısı 4 bin 800’ü aşkındı. Son iki ayda engellenen hesap sayısı, on yılı aşkın sürede biriken bu toplamın neredeyse yarısına ulaşmıştır.

• Takipçi bilgisine ulaşabildiğimiz 795 hesap, toplamda 21,5 milyonu aşkın kullanıcıya hitap etmektedir. Bu hesapların 170’i 10 binden, 28’i 100 binden ve 9’u 500 binden fazla takipçiye sahipken, takipçi sayısı milyonu aşan dört hesap arasında Halk TV, T24 ve İrfan Değirmenci’nin hesapları da yer almaktadır. Engellemeler, kamuoyuna en geniş ölçekte ulaşan hesapları hedef almaktadır.

• Ekim ayında da engellemeler gazetecilerden haber kuruluşlarına, siyasi partilerden akademisyenlere, avukatlardan ekonomi ve finans yorumcularına kadar geniş bir alana yayıldı. Fon krizi hakkında paylaşım yapan hesapların engellenmesi devam etti. Aralarında eski YARSAV Başkanı ve emekli yargıç Ömer Faruk Eminağaoğlu, gazeteciler Alican Uludağ, Birsen Altuntaş, Erk Acarer, Hamdi Çelikbaş ve Yiğit Uzun, yazar ve tarihçi Dilek Zaptçıoğlu, avukat Lale Demirkazan, eski Boğaziçi Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Tuna Tuğcu, ekonomi yorumcuları Emre Şirin, Faruk Bakaç ve Ayhan Dadaloğlu ile Kadın Partisi’nin de bulunduğu çok sayıda hesap erişime engellendi. Türkiye İşçi Partisi’nin 582 bin takipçili X hesabı 14 Ekim’de erişime engellendi. ‘Soruşturmanın gizliliğini ihlal’ iddiasıyla gözaltına alınan gazeteci Bahadır Özgür’ün 163 bin takipçili hesabı da 15 Ekim’de engellenenler arasında yer aldı.

• Ekim ayının belirgin bir özelliği, kullanıcı adını değiştiren ya da yeni hesap açan kişi ve kurumların peşinden gidilmesi oldu. İstanbul 1’inci Sulh Ceza Hâkimliğinin 29 Eylül 2026 tarihli ve 2026/8894 D. iş sayılı kararıyla erişime engellenen T24’ün 1,9 milyon takipçili X hesabı, kullanıcı adını değiştirdikten sonra 2 Ekim’de yeni adıyla bir kez daha engellendi. Kayyum atanması ve yayınlarının durdurulmasının ardından Halk TV’nin 3 milyon takipçili X hesabı, 2,6 milyon aboneli YouTube kanalı ile Facebook, Instagram, TikTok ve Telegram hesapları 14 Ekim’de 8/A maddesi kapsamında erişime engellendi. Kullanıcı adını değiştiren Halk TV’nin X hesabı 21 Ekim’de Türkiye’den görünmez kılınırken YouTube kanalı 23 Ekim’de bu kez kanal kimliği üzerinden de erişime engellendi.

• Gazeteci Alican Uludağ’ın daha önce engellenen hesabının ardından açtığı yeni hesap ve Ayhan Dadaloğlu’nun yeni kullanıcı adı da aynı akıbete uğradı. Bianet’in ifade özgürlüğü editörü Hikmet Adal’ın 2026/9064 sayılı kararla engellenen hesabı ise kullanıcı adı değiştirildikten sonra, Bakırköy 5. Sulh Ceza Hâkimliğinin 16.10.2026 tarihli ve 2026/10877 D.İş sayılı kararıyla bu kez ‘halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma’ soruşturması kapsamında yeniden engellendi. Aynı kararla 98 X hesabına ve bir internet sitesinin tümüne erişim engellendi. Engellemeler artık belirli içeriklere değil, doğrudan kişi ve kurumların sosyal medyadaki varlığına yönelmektedir.

• EngelliWeb’in X hesabına yönelik kararın künyesi ekim ayında ortaya çıktı. Bakırköy 7. Sulh Ceza Hâkimliği, Bakırköy başsavcılığının talebi üzerine verdiği 30 Eylül 2026 tarihli ve 2026/9064 D.İş sayılı kararla, EngelliWeb ile birlikte aralarında İrfan Değirmenci, Şirin Payzın, Bianet, Hikmet Adal, Burak Acerakis, Erdal Sağlam, Dinçer Gökçe, Sarya Toprak, Esra Tokat ve Furkan Karabay’ın da bulunduğu 100’ü aşkın X hesabına, paylaşımların ‘kamu düzeninin bozulmasına yönelik olup suç işlenmesine teşvik edebileceği’ gerekçesiyle erişimi engelledi ve içeriklerin yayından çıkarılmasına hükmetti. İfade Özgürlüğü Derneği’nin X hesabı ise 5 Ekim’de, aynı gece engellenen en az 88 hesapla birlikte erişime engellendi ve Türkiye’den görünmez kılındı. İFÖD hesabına ilişkin karar bilgisi bugüne kadar bizimle paylaşılmamıştır.

• Yaman Akdeniz, EngelliWeb ve Bianet hesaplarına yönelik kararlara yaptığımız tüm itirazlar reddedildi. Yaman Akdeniz için Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulunduk. EngelliWeb ve Bianet için de başvurular Kasım ayının ilk haftası içinde yapılacaktır.

• Adalet Bakanı Akın Gürlek’in mal varlığı ve taşınmazlarına ilişkin Özgür Özel’in Mart 2026’daki açıklamaları ile TİP Milletvekili Ahmet Şık’ın Eylül 2026’da sermaye piyasasındaki işlemler ve konut iddialarına ilişkin açıklamalarını konu alan haberler, Bakırköy 1’inci Sulh Ceza Hâkimliğinin 10 Ekim 2026 tarihli ve 2026/10177 D. iş sayılı kararıyla erişime engellendi. Bakanı eleştiren ve hicveden anonim bir içerik üreticisinin yarım milyonu aşkın takipçili iki X hesabı da Ekim ayında erişime engellendi. Kamu görevlilerinin mal varlığına ilişkin iddiaları konu alan haberler ile siyasi hiciv, kamu yararı ve kamusal tartışmanın tam merkezinde yer almaktadır.

• 7578 sayılı Kanun’la 5651 sayılı kanun’un ek dördüncü maddesinde yapılan değişiklikler ile Siber Güvenlik Başkanlığının 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmeliği 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girdi. Artık 15 yaşından küçükler sosyal medya hesabı açamayacak, yeni hesap açan her kullanıcı yaşı ne olursa olsun e-Devlet Kapısı üzerinden üretilecek bir ‘yaş doğrulama belirteci’yle doğrulanacak, mevcut hesaplar da 31 Mart 2027’ye kadar doğrulanmak zorunda kalacak.

• Platformların ilk uygulamaları da görülmeye başladı. Snapchat, 1 Kasım’dan itibaren Türkiye’de 15 yaşın altındaki kullanıcıların hesap oluşturamayacağını, 18 yaşın altındakilerin ise uygulamanın daha az sekmeli bir sürümünü görebileceğini duyurdu. Twitch, Türkiye’de 15 yaşından küçük kullanıcıların 29 Ekim 2026’dan itibaren yeni hesap oluşturamayacağını, bu yaş grubundaki mevcut hesapların ise Şubat 2027’de devre dışı bırakılacağını duyurdu. Dailymotion, bir yaş doğrulama çözümü uygulayana kadar Türkiye’den yeni hesap açılmasını durdurdu. Uygulama Türkiye’de App Store ve Google Play’den de geçici olarak kaldırıldı. 13 Ekim tarihli açıklamamızda duyurduğumuz üzere, İFÖD olarak yönetmeliğin iptali için Danıştay’da dava açacağız.

• Aynı gün 7578 sayılı Kanun’la 5651 sayılı kanuna eklenen ek madde 5 de yürürlüğe girdi. Türkiye’den günlük erişimi yüz binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun platformları Türkiye’de temsilci belirlemek, oyunları yaş kriterlerine göre derecelendirmek, usulüne uygun derecelendirilmeyen içerikleri çıkarmak ve ebeveyn kontrol araçları sunmakla yükümlü kılındı.

• Yükümlülüklerini yerine getirmeyen platformlara idari para cezalarının ardından internet trafiği bant genişliğinin yüzde otuz, ardından yüzde elliye kadar daraltılması yaptırımı öngörülüyor. Google, 26 Ekim’de Türkiye’deki şirketinin faaliyet alanına Google Play için oyun platformu temsilciliğini ekledi. Oyun şirketi Gameforge ise 1 Kasım’dan itibaren Türk IP adresinden oynayan tüm kullanıcılar için, bir dış doğrulama ortağı aracılığıyla 18 yaş doğrulaması başlattı.

• Oyunlar bu düzenlemeden önce de sulh ceza hâkimliklerinin hedefindeydi. EngelliWeb’in tespitlerine göre Steam’de Türkiye’den erişime engellenen oyun sayfası sayısı 27 Ağustos’ta 45, 25 Eylül’de 255 iken 28 Ekim itibarıyla 767’ye yükseldi.

Eylülde başlayan dalga ekimde de sürmüş, engellemeler içeriklerden kişi ve kurumların kendisine yönelmiştir. 1 Kasım itibarıyla sosyal medyaya erişim de devlet eliyle yaş ve kimlik doğrulamasına bağlanmıştır. Anayasa Mahkemesi Artı Media GmbH ([GK], B. No: 2019/40078, 14.09.2023) kararında 8/A maddesinin keyfi müdahalelere karşı güvence içermediğini ve ihlalin doğrudan kanundan kaynaklandığını tespit etmiş olmasına rağmen, bu hüküm her ay daha geniş bir kesimi susturmak için işletilmektedir. Bu doğrultuda talep ve çağrılarımız şunlardır.

Sulh ceza hâkimlikleri, itiraz incelemelerinde 8/A maddesini Anayasa’nın 152’nci maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesi’ne götürmelidir.

Hesapların ve internet sitelerinin tümüne yönelik toptan engelleme uygulamasına son verilmelidir.

İFÖD hesabına ilişkin karar başta olmak üzere tüm kararlar gerekçeleriyle birlikte ilgililere tebliğ edilmeli ve kamuoyuna açıklanmalıdır.