İklim Krizinin Maliyetini Kim Karşılayacak

İklim krizinin ekonomik, dolayısıyla finansman boyutu, sigortacıların alanına giriyor. Dünyanın önde gelen sigorta şirketi yöneticileri COP31’de bir araya geldi ve iklim krizinin maliyetini kimin karşılayacağı ana gündem konusu oldu.

Türkiye’nin ev sahipliğinde, Antalya’da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi’nin ilk üç gününde bana göre üç önemli konu ön plana çıktı. Birincisi, iklim krizinin tarıma vereceği zarar nedeniyle gelecekte gıdaya erişimde zorluk yaşanacağı. İkincisi, iklim krizinin tam da göbeğinde yer alan enerji konusu ve artık fosil yakıt kullanımından vazgeçilmesi, ancak bunun da maliyetinin yüksek olması. Üçüncüsü, ise iklim krizinin ekonomiler üzerindeki etkisini kimin karşılayacağı.

Son söylediğim, yani ekonomi, dolayısıyla finansman boyutu, sigortacıların alanına giriyor. Nitekim COP31’in üçüncü gününde bir anlamda sahne sigortacılarındı. Dünyanın önde gelen sigorta şirketi yöneticileri Türkiye Sigorta Birliği’nin (TSB) ev sahipliğinde, COP31’de bir araya geldi. Sadece yöneticiler değil, sigorta şirketlerinin iklim uzmanları da zirveye katıldı. Ama COP31’in sigorta bacağı biraz farklı bir organizasyona sahne oluyor. Sigorta zirvesi, Antalya Expo’da değil, farklı bir otelde kurulan Sigorta Evi’nde, 11-14 Kasım tarihlerinde gerçekleşiyor.

Bunun nedenini de kısaca anlatayım. Sigorta Evi konsepti, diğer sektörlerden farklı olarak sigorta zirvesine katılımın yoğun olması ve daha da önemlisi iklim krizinin en çok etkilediği sektörlerin başında sigortacılığın gelmesi nedeniyle ilk olarak 2025 yılında Brezilya’da düzenlenen COP30’da hayata geçirilmiş ve başarılı olmuş. Sigorta sektörünün iklim değişikliğiyle mücadeledeki stratejik rolü ilk kez COP30 sonuç bildirgesine girmiş. Türkiye Sigorta Birliği de başarılı olan bu konsepti COP31’e taşımış. Aynı konsept, COP32’nin gerçekleşeceği Etiyopya’da da uygulanacak.

COP31’de, Sigorta Evi kapsamında düzenlenen Sigorta Zirvesi’nde, dünyanın birçok ülkesinden gelen sigortacılar ve iklim uzmanları ile sohbet ettim. Hepsinin ortak buluştuğu nokta, iklim krizinin neden olduğu zararı sadece hasar ödeyerek, tek başına global sigorta sektörü karşılayamaz; kamu ve özel sektör ortak yol haritası belirlemeli. Hangi modellerin konuşulduğuna, masadaki seçeneklerin neler olduğuna gelecek yazılarımda değineceğim.

Uluslararası sigorta şirketlerinin temsilcileri Sigorta Evi’nde bir araya geldi. Zirveye Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Kutluhan Taşkın da katıldı.

TSB Başkanı Ahmet Yaşar, iklim krizinin sonuçlarının geleceğe ilişkin senaryolarda değil artık günlük hayatta yaşandığını; seller, fırtınalar, orman yangınları ve aşırı hava olaylarının yalnızca çevresel değil, ekonomik ve toplumsal güvenliği de tehdit ettiğini söylüyor. Yaşar, “COP31’in başladığı ilk günden beri düzenlenen panellere hem konuşmacı olarak katılıyoruz hem de sigortacılığı ilgilendiren panelleri takip ediyoruz. Bizim çıkardığımız sonuç şu: Risk verilerinin iklim politikalarına ve yatırım kararlarına yön vermesi ile sigortalanabilirliğin sürdürülmesi giderek kritik hale geliyor” diyor.

Sigorta sektörü açısından iklim değişimi nedeniyle gerçekleşen hasarların karşılanmasını konuşmanın yeterli olmadığını ifade eden Yaşar, “Riskleri önceden ölçmek, kayıpları azaltmak, şehirleri ve altyapıyı bu risklere göre planlamak, yatırımları daha dayanıklı hale getirmek zorundayız. Sigortacılığın sahip olduğu risk bilgisi, veri birikimi ve finansal kapasite tam da bu noktada önem kazanıyor” şeklinde konuşuyor.

Ahmet Yaşar, sigortalanabilirlik konusunun önemle altını çiziyor. İklim risklerinin büyümesiyle bazı bölgelerin, varlıkların ve ekonomik faaliyetlerin sigorta korumasına erişiminin zorlaşmasının yalnızca sigorta şirketlerinin değil, bütün ekonominin sorunu olduğuna dikkat çeken Yaşar, “Çünkü sigortalanabilirliğin zayıflaması, yatırımların finansmanından üretimin sürekliliğine, vatandaşların birikimlerinden kamu maliyesine kadar geniş bir alanı doğrudan etkiliyor. Artık iklim krizinin maliyetini kimin karşılayacağını tartışmanın ötesine geçip, bu maliyeti nasıl azaltacağımıza odaklanmalıyız” diyor.

Sigortacılığı kararların sonunda başvurulan bir güvence mekanizması olarak değil, kararların başlangıcında yer alan stratejik bir yapı taşı olarak konumlandırılması gerektiğinin de altını çizen Yaşar, şunları söylüyor:

“Çünkü iklim dayanıklılığı, afetlerden sonra yeniden ayağa kalkabilmekten çok daha fazlasını ifade ediyor. Asıl başarı, riskleri önceden görerek kayıpları azaltmak, ekonomik faaliyetlerin sürekliliğini sağlamak ve toplumun geleceğini güvence altına almaktır. Sigortacılık olmadan ekonomik ve toplumsal dayanıklılık inşa edilemez. COP31’den beklentimiz, diyalogla başlayan ve uzlaşıyla güçlenen bu sürecin, sigortacılığın da merkezinde yer aldığı somut politikalara, yatırımlara ve uygulamalara dönüşmesidir.”

Noyan Doğan - ANTALYA