İleri yaşlarda geçirilen hastalık, kırık veya ameliyat sonrası yatak istirahatinin ardından kas kaybının neden telafi edilemediğine ilişkin kritik bir biyolojik mekanizma çözüldü.
İleri Yaşta Kas Kaybının Nedeni Çözüldü: 'Zombi Hücreler' İyileşme Alarmını Açık Bırakıyor

Yaşlı bireylerde geçirilen enfeksiyonlar, kemik kırıkları veya cerrahi operasyonlar sonrası yaşanan hareketsizlik dönemleri, gençlerin aksine kalıcı güç kaybı ve fiziksel bağımlılıkla sonuçlanabiliyor. ABD’deki Utah Üniversitesi Sağlık Merkezi araştırmacılarının yürüttüğü ve saygın bilim dergisi Aging Cell’de yayımlanan yeni çalışma, ileri yaşta kas dokusunun kendini onaramamasının arkasındaki hücresel mekanizmayı ve potansiyel tedavi yolunu ortaya koydu. Araştırmacılar, dokulardaki iltihaplanma süreçlerini düzenleyen "prostaglandin" adlı yağ asidi moleküllerinin yaşlı kaslarda kontrolden çıkarak doku erimesini tetiklediğini belgeledi.
GENÇLERDE ONARIMI BAŞLATAN BİYOLOJİK SİNYAL YAŞLILARDA KAPANMIYOR
Patoloji Profesörü Dr. Micah Drummond ve çalışmanın başyazarı Dr. Paul-Emile Bourrant liderliğindeki ekip, hareketsizlik sonrası kas iyileşmesini genç ve yaşlı fare modelleri ile insan doku örnekleri üzerinden inceledi. Genç bireylerde yaralanma veya hareketsizlik sonrasında prostaglandin seviyelerinde görülen kısa süreli artışın, dokuya "onarım başlat" sinyali vererek iyileşmeyi tetiklediği belirtildi.
Buna karşın yaşlı bireylerde bu biyolojik alarmın hiçbir zaman kapanmadığı ve prostaglandin seviyelerinin uzun süre yüksek kalarak kas dokusunu kronik bir iltihap ve stres altında tuttuğu saptandı.
YAŞLANAN BAĞIŞIKLIK HÜCRELERİ SAĞLIKLI KAS DOKUSUNU DA BOZUYOR
Çalışmada, aşırı prostaglandin üretiminin kaynağının yaşlanmayla birlikte dokularda biriken ve tıpta "senescent" (bölünmeyen zombi hücreler) olarak adlandırılan yaşlanmış bağışıklık hücreleri olduğu tespit edildi. Bu hücrelerin salgıladığı yoğun prostaglandin moleküllerinin yalnızca kas onarımını engellemekle kalmadığı, çevredeki sağlıklı kas hücrelerini de yaşlanma döngüsüne sokarak yıkımı hızlandırdığı belirlendi.
DÜŞÜK DOZ İBUPROFEN KAS YENİLENMESİNİ HIZLANDIRDI, YÜKSEK DOZ ETKİSİZ KALDI
Araştırma ekibi, prostaglandin üretimini baskılamak amacıyla yaygın olarak kullanılan ağrı kesici ve iltihap giderici ilaç ibuprofeni farklı dozlarda test etti. Deneylerde düşük doz ibuprofen uygulamasının zombi hücrelerin sayısını ve aşırı prostaglandin salgısını azaltarak yaşlı kasların gücünü ve hacmini hızla geri kazanmasını sağladığı görüldü.
Ancak uzmanlar, iyileşmenin ilk aşamasında gerekli olan erken prostaglandin sinyalini tamamen bloke etmesi nedeniyle yüksek doz ibuprofenin fayda sağlamadığına dikkat çekti. Bilim insanları, zamanlama ve dozajın kritik önem taşıdığını vurgulayarak, gelecekte yaşlı hastalarda ameliyat sonrası kas erimesini önleyecek hedefe yönelik ilaç tedavilerinin geliştirilebileceğini bildirdi.




