İlk Turda Geride Kalmıştı: Lula'dan Tarihi Seçim Zaferi

Brezilya’da yapılan başkanlık seçiminin ikinci turunda solcu Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, sağcı Senatör Flavio Bolsonaro’yu yenerek başkanlığını korudu. Brezilya Yüksek Seçim Kurulu, oyların yüzde 51’ini alan Lula’nın zaferini ilan etti. Bolsonaro yüzde 48,68’de kalırken, adayların kaderini 2,6 milyon seçmen belirledi. Lula'nın ilk turda geride kalıp ikinci turda zafere ulaşması, onu Brezilya tarihine geçirdi.

Brezilya'da devlet başkanlığı seçimlerinin ikinci turunda tarihi bir sonuç ortaya çıktı. Filistin'e verdiği destek ve İsrail'in Gazze'deki saldırılarına yönelik sert eleştirileriyle tanınan solcu lider Luiz Inácio Lula da Silva, ilk turda gerisinde kaldığı aşırı sağcı Flávio Bolsonaro'yu ikinci turda mağlup etti. İsrail Başbakanı Netanyahu'nun açıkça desteklediği, Trump yönetimindeki bazı isimlerin de iktidara gelmesi için girişimlerde bulunduğu Bolsonaro karşısında oylarını yaklaşık 10,4 milyon artıran Lula, yüzde 51,79'la yeniden devlet başkanı seçildi. Böylece Brezilya tarihinde ilk kez ilk turu ikinci sırada tamamlayan bir aday ikinci turda seçimi kazandı.

Brezilya'da "aşırı sağ" geri döndü: Siyasi yasaklar ters tepti, Bolsonaro'nun oğlu ilk turda Lula’yı geride bıraktı

Brezilya Yüksek Seçim Kurulu, akşam saatlerinde yarışı Lula’nın kazandığını ilan etti. Lula oyların yüzde 51’ini aldı. Görevdeki başkan için 51,49 milyondan fazla oy kullanıldı. Bolsonaro ise yüzde 48,68 oy oranıyla 48,8 milyon seçmenin tecihi oldu.

Lula bu zaferle tarihe geçti. Modern Brezilya tarihinde başka hiçbir siyasetçi, başkanlık seçiminin ilk turunu kaybedip ikinci turu kazanamamıştı.

Oy verme süreci, bazı bölgelerde toplu taşımanın durdurulduğu yönündeki haberlerin ortaya çıkmasının ardından seçmen katılımını engelleme iddialarıyla gölgelendi. Başkan'ın tarafı, Bolsonaro destekçilerini Lula’nın işçi sınıfı tabanının katılımını azaltmak amacıyla toplu taşımayı kısıtlamakla suçladı. Öte yandan şiddetli yağışlar, Bolsonaro’nun kalesi olarak görülen güney bölgelerini etkiledi.

Her iki aday da oy verme süresinin uzatılması için Yüksek Seçim Kurulu'na başvurdu. Ülke genelinde sandıklar beklenenden iki saat fazla açık tutuldu.

Başkan adayının kardeşi hakkında derhal tutuklama kararı çıkarıldı

Lula'nın ikinci turdaki zaferi, Latin Amerika’nın en büyük ülkesinin başkanlığını koruyacağı ve bölgedeki sağın kritik bir zafer elde etmesini engelleyeceği anlamına geliyor. Son yıllarda Peru, Kolombiya, Arjantin, Bolivya ve Ekvador gibi yakın ülkelerdeki başkanlık yarışlarını sağcı liderler kazandı. Bunların çoğu, mevcut iktidarlara karşı oluşan tepki dalgasını arkasına aldı ve Ocak 2025’te göreve dönen ABD Başkanı Donald Trump’ın desteğini gördü.

Eski bir metal işçileri sendikası lideri olan Lula, 80 yaşında 5 Ocak 2027’de yemin edecek. Lula, ülkenin demokrasiye dönüşünden bu yana görev yemini eden en yaşlı Brezilya Devlet Başkanı olarak kendi rekorunu kıracak.

Seçimin uluslararası alandaki en dikkat çekici boyutlarından biri, adayların İsrail ve Filistin meselesinde birbirinden tamamen farklı politikaları savunmasıydı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ilk tur seçimlerinin ardından Flávio Bolsonaro'yu tebrik etmiş ve ikinci tur için başarı dilemişti.

Netanyahu, 5 Ekim'de yayımladığı mesajında Bolsonaro'ya hitaben, "İsrail ile Brezilya arasındaki olağanüstü dostluğu yeniden kurmayı sabırsızlıkla bekliyorum" ifadelerini kullanmıştı.

İsrail Başbakanı, Temmuz ayında Bolsonaro'nun adaylığının resmileştirildiği parti kongresine gönderdiği video mesajında da Brezilyalı siyasetçiye destek vermişti.

Flávio Bolsonaro ise seçilmesi halinde Brezilya'nın İsrail ile ilişkilerini yeniden güçlendireceğini açıklamıştı.

Lula'nın İsrail yönetimiyle ilişkileri ise Gazze'deki savaş nedeniyle ciddi biçimde gerilmişti.

Brezilya lideri, İsrail'in Gazze'deki askerî operasyonlarını sert biçimde eleştirmiş ve yaşananları "soykırım" olarak nitelendirmişti. İsrail yönetimi ise bu suçlamaları reddediyor.

Filistin halkının kendi devletine sahip olma hakkını savunan Lula, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin Gazze'deki insani krizi durdurmakta yetersiz kaldığını da dile getirmişti.

2024 yılında yaptığı açıklamalar nedeniyle İsrail tarafından "istenmeyen kişi" ilan edilen Lula, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin gerilemesinin ardından Brezilya'nın Tel Aviv Büyükelçisini de geri çekmişti.

Bolsonaro ise seçim kampanyasında Netanyahu hükümetiyle yakınlaşmayı ve İsrail'e yönelik dış politikayı değiştirmeyi vadetmişti.

Seçimin Filistin ve İsrail'deki Brezilyalı seçmenlere ait sonuçları da iki aday arasındaki siyasi ayrışmayı ortaya koydu.

Filistin'de oy kullanan Brezilyalı seçmenlerin yüzde 95,6'sı Lula'yı tercih etti. Lula 1000 oy alırken Bolsonaro yalnızca 46 oyda kaldı.

İsrail'in Tel Aviv kentindeki Brezilyalı seçmenlerin tercihi ise ters yönde oldu. Burada oyların yüzde 80,8'ini Flávio Bolsonaro alırken Lula yüzde 19,2'de kaldı.

Bu sonuçlar, iki adayın İsrail-Filistin meselesindeki siyasi konumlarıyla örtüşen bir seçmen dağılımını ortaya koydu.

Lula'nın seçim zaferinden bir gün önce Reuters tarafından yayımlanan araştırma da ABD'nin Brezilya siyasetine yönelik girişimlerini gündeme taşıdı.

Reuters'ın mevcut ve eski Amerikan yetkililerine dayandırdığı haberine göre Trump yönetiminde görev yapan Darren Beattie ve Ricardo Pita, Bolsonaro ailesinin yeniden iktidara gelmesini destekleyen çalışmalar yürüttü.

İki ismin başlangıçta eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro'nun siyasi dönüşüne odaklandığı, ancak darbe girişimi nedeniyle mahkûm edilmesinin ardından desteğin oğlu Flávio Bolsonaro'ya yöneldiği belirtildi.

Haberde, ABD'nin Brezilya'ya uyguladığı ekonomik yaptırımların ve bazı yargı mensuplarına yönelik tedbirlerin de Lula yönetimini zayıflatmayı amaçlayan girişimlerle bağlantılı olduğu ileri sürüldü.

Reuters, söz konusu girişimlerin Beyaz Saray tarafından ne ölçüde yönlendirildiğinin belirlenemediğini, Trump'ın ise seçimde herhangi bir adayı kamuoyu önünde resmen desteklemediğini bildirdi.

Seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından destekçilerine seslenen Lula, ülkesinin egemenliğine ve bağımsızlığına vurgu yaptı.

Brezilya'nın hiçbir yabancı gücün arka bahçesi olmayacağını belirten Lula, seçimleri siyasi görüşü ne olursa olsun bütün Brezilyalıların devlet başkanı olarak kazandığını söyledi.

Lula, konuşmasında demokrasi, ulusal egemenlik ve toplumsal birlik mesajları verdi.

Brezilya liderinin zaferi, özellikle Trump yönetiminin Latin Amerika'daki etkisine karşı çıkan siyasi çevrelerde memnuniyetle karşılandı.

Başkanlık yarışını dördüncü kez kazanan Lula, ikinci tura dezavantajlı aday olarak girmişti. Seçim öncesinde az farkla önde görünse de 4 Ekim’de yapılan ilk tur oylamasında Bolsonaro’nun gerisinde kalmıştı. İlk turda oyların yüzde 45’ini alan Lula’ya karşılık sağcı senatör yüzde 47’de oranında oy almıştı.

Ancak ilk turdan sonraki haftalarda Lula, destekçilerini hayat pahalılığı konuları etrafında topladı. Bu ay kabul edilen ve Brezilya’da çalışma haftasını kısaltan anayasa değişikliğini savundu. Hafta sonları ücretsiz toplu taşıma sağlama olasılığını da gündeme getirdi.

1980’lerde, ülkedeki askeri diktatörlüğün son döneminde siyasete atılan Lula, devlet başkanlığı için yedi kez yarıştı. Lula, 2002’den 2010’a kadar üst üste iki dönem, ardından 2022’de o döneme kadarki modern Brezilya tarihinin en çekişmeli yarışında üçüncü dönem kazandı.

O seçimdeki rakibi aşırı sağcı eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro, Lula’nın bu yarıştaki rakibi Senatör Flavio Bolsonaro’nun babası. Jair Bolsonaro, Lula’ya kaybettikten sonra darbe planındaki rolü nedeniyle 27 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.

Lula, üçüncü döneminde yoksulluğun azalmasına ve işsizliğin düşük seyretmesi için adımlar atmış olsa da yaşı, suçla mücadele kapasitesi ve ülkenin kutuplaşmış siyasi tablosu konusunda sorularla karşılaştı. Hanehalkı borçluluk oranındaki patlama da birçok Brezilyalının ekonomik koşullarının kötüleştiği hissine kapılmasına yol açtı.

Bolsonaro karşısındaki zaferi, Lula’nın Brezilya’nın modern tarihindeki en önemli ve etkili figürlerden biri olduğu konumunu pekiştirse de dördüncü döneminde yasama önceliklerini ilerletme çabaları, yakın dönemin en sağcı kongresi tarafından sekteye uğratılabilir.

Güncelleme: 26/10/2026 09:05