Uluslararası Para Fonu (IMF), ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaşın sürmesi ve enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi halinde, küresel ekonominin resesyona girme riskiyle karşı karşıya olduğunu bildirdi. IMF'nin Dünya Ekonomik Görünümü raporunda, petrol, gaz ve gıda fiyatlarının bu yıl ve gelecek yıl keskin şekilde artmaya devam ettiği en kötü senaryoda, küresel büyümenin 2026'da %2'nin altına düşebileceği öngörüldü. Raporda, "Bu durum, 1980'den bu yana yalnızca dört kez yaşanan küresel bir resesyon için son derece kritik bir eşik anlamına gelir" deniyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran'ın Batılı başkentleri nükleer silahla vurması riskini ortadan kaldırmak için "küçük bir ekonomik bedelin" ödenmeye değer olduğunu belirtti. Altı hafta önce başlayan savaşta, Hürmüz Boğazı'nın fiili olarak kapanması ve barış görüşmelerinden sonuç çıkmamasıyla enerji fiyatları hızla yükseldi.
IMF, "Küresel ekonomi bir kez daha - bu kez Ortadoğu'daki savaş yüzünden - raydan çıkma tehdidiyle karşı karşıya" dedi. Küresel ölçekte yavaşlamaya sebep olabilecek en ağır senaryonun, petrol varil fiyatının bu yıl ortalama 110 doları, 2027'de ise 125 doları görmesi olacağı belirtildi.
Gelecek yıl enflasyonun %6'lara çıkabileceği, bunun da merkez bankalarını fiyat artış hızını yavaşlatabilmek için faiz artırımına zorlayabileceği aktarıldı. IMF baş ekonomisti Pierre-Olivier Gourinchas, çatışmanın uzamasının enflasyonu kontrolden çıkarabileceğini ve işsizliği artırabileceğini ifade etti.
Gourinchas, çatışmanın bugün sona erse bile, petrol arzı üzerindeki etkinin 1970 petrol krizindeki kadar büyük olabileceğini vurguladı. İran'daki savaş nedeniyle petrol fiyatları varil başına 120 doları gördü ancak daha sonra geriledi. Salı günü ham petrol varil fiyatı yaklaşık 98,85 dolardan işlem gördü.
IMF, ayrıca ağır koşulların iki yıl boyunca sürmesi halinde resesyon riskinin daha da artacağına dikkat çekti. Fon, "çatışma gelecek birkaç hafta içinde çözülür ve Ortadoğu'da enerji üretimi ve ihracat yıl ortasına kadar normale dönmeye başlarsa, 2026 için küresel büyüme oranı %3,1 seviyesine gerileyebilir" öngörüsünde bulundu.
İngiltere'nin, İran savaşı kaynaklı enerji şokundan en çok etkilenecek gelişmiş ekonomi olacağı tahmin ediliyor. IMF, İngiltere için 2026 yılı büyüme tahminini %1,3'ten %0,8'e düşürdü. Ancak sonrasında ülkenin toparlanarak %1,3'lük bir büyüme kaydedeceği öngörüldü.
Katar ekonomisinin 2026'da %8,6 daralması bekleniyor, ancak gelecek yıl %8,6'lık bir büyümeyle yeniden toparlanacağı öngörülüyor. Ayrıca Irak ekonomisinin bu yıl savaştan ekonomik olarak etkileneceği ve büyümenin %6,8 yavaşlayacağı tahmin ediliyor. Ancak Irak ekonomisinin de 2027'de %11,3'lük bir büyümeyle toparlanması bekleniyor.
IMF, bir ülkenin ekonomik dayanıklılığının enerji altyapısına verilen zarar, Hürmüz Boğazı'na bağlılık ve alternatif ihracat güzergâhlarının varlığı gibi faktörlere bağlı olduğunu belirtti.




