IMF Ve Barclays, Yapay Zekâ Hisseleri Konusunda Uyarıyor: Çöküş Kapıda Mı?

IMF'ten sonra bankacılık devi Barclays de yapay zekâ hisseleri konusunda endişelendiren bir uyarıda bulundu. Uzun süredir beklenen o çöküş hepten yaklaşmış olabilir.

Son yıllarda yapay zekâ alanına yapılan dev yatırımlara yapılıyor olmasına karşın bugün için bu yatırımları finansal olarak haklı çıkaracak bir gelirden söz etmek mümkün değil. Diğer yandan yapay zekâya olan bu yoğun ilgi, gerçek değerinin çok üzerine çıkan şişirilmiş şirketler yaratmış durumda. Bu şişkinliği tarif etmek için kullanılan "AI Balonu" ifadesi uzun süredir dillerde. Ancak bu balonun patlama ihtimali son günlerde çok daha ciddi bir risk hâline gelmiş durumda. Zira artık sadece bu alana şüpheyle yaklaşanlar değil, finans devleri de endişelerini dile getirmeye başladı.

Yatırımların ne kadarının gerçek gelire dönüşeceği ve şirketlerin mevcut değerlemelerini haklı çıkarıp çıkaramayacağı konusunda soru işaretleri giderek artıyor. Son günlerde IMF (Uluslararası Para Fonu) ve Barclays'ten üst üste gelen uyarılar, bu konuda ciddi bir endişe oluşmaya başladığını gösteriyor.

Bankacılık devi Barclays'in hisse senedi stratejisti Emmanuel Cau, son dönemde yaşanan gelişmelerin piyasalardaki yükseliş beklentilerini zayıflattığını belirtiyor. ABD'de enflasyon verilerinin beklentilerin üzerinde gelmesi, Orta Doğu'da yeniden tırmanan gerilim ve çip üreticilerinin hisselerinde yaşanan sert düşüşler, piyasalardaki iyimserliği gölgeleyen başlıca gelişmeler arasında yer alıyor. Cau'ya göre özellikle yarı iletken şirketlerinin hisselerinde yaşanan gerileme, yapay zekâ yatırımlarının geleceğine ilişkin endişelerin yeniden güç kazandığını gösteriyor.

Bu hafta Güney Kore'nin KOSPI endeksi yaklaşık yüzde 14, yarı iletken şirketlerini takip eden Philadelphia Semiconductor Index (SOX) ise yaklaşık yüzde 8 değer kaybetti. Bu düşüşte küresel bellek çipi pazarında yoğunlaşan rekabetin yanı sıra, Asya'daki iki veri merkezi şirketinin halka arz planlarını ertelemesi de etkili oldu. Halka arzların ertelenmesi, veri merkezi yatırımlarının finansmanı ve şirket değerlemeleri konusunda soru işaretlerini artırırken yapay zekâ yatırımlarının somut gelirlere ne ölçüde dönüştüğü de daha yakından sorgulanmaya başladı.

Cau, bellek çipleri pazarındaki rekabeti diğer sorunlara kıyasla daha az endişe verici buluyor. Buna karşılık veri merkezi şirketlerinin finansman ihtiyaçları ve yapay zekâ yatırımlarının gelir yaratma kapasitesi konusundaki belirsizliklerin daha fazla önem kazandığını düşünüyor. Yine de Barclays stratejistine göre mevcut düşüşün önemli bir bölümü, şirketlerin temel finansal göstergelerindeki bozulmadan ziyade yatırımcıların olumsuz haberlere hızlı tepki vererek kârlarını realize etmesinden kaynaklanıyor. Ona göre ASML ve TSMC gibi sektörün önemli şirketlerinin son açıklamalarında talebe ilişkin güçlü beklentiler sunması, yapay zekâ altyapısına yönelik ihtiyacın henüz ortadan kalkmadığına işaret ediyor.

Ancak Cau, yapay zekâ yatırımlarının artık daha olgun bir aşamaya girdiğini ve yatırımcıların şirketleri değerlendirirken daha seçici davranması gerektiğini düşünüyor. Cau, yapay zekâ odaklı yatırımlarda en büyük yükseliş döneminin geride kalmış olabileceğini de göz ardı etmiyor. Bu nedenle yatırımcıların güçlü nakit akışına, kanıtlanmış iş modellerine ve makul değerlemelere sahip şirketlere yönelmesi gerektiğini savunuyor.

IMF'nin uyarıları ise meselenin yalnızca teknoloji hisseleriyle sınırlı olmadığını ortaya koyuyor. Kurumun 13 Ekim'de yayımladığı Dünya Ekonomik Görünüm raporuna göre küresel ekonominin 2026'da yüzde 3,1, 2027'de ise yüzde 3,4 büyümesi bekleniyor. IMF, 2026 yılına ilişkin büyüme tahminini temmuz ayındaki yüzde 3 seviyesinden yukarı çekmiş olsa da bu görünümün önemli ölçüde yapay zekâ altyapısına yapılan yatırımların güçlü kalmasına dayandığına dikkat çekiyor.

IMF, yapay zekâ yatırımlarının keskin biçimde azalması durumunda finansal piyasalarda ciddi bir düzeltme yaşanabileceği konusunda uyarıyor. Kurumun hazırladığı olumsuz senaryoya göre yatırımlardaki sert düşüşün varlık fiyatlarını aşağı çekmesi, 2028 yılına kadar küresel gayrisafi yurt içi hasılayı (GSYH) yüzde 1,1 azaltabilir. Aynı senaryoda ABD ekonomisinin üretiminde yüzde 1,8'lik bir düşüş yaşanabileceği öngörülüyor. IMF yetkililerine göre böyle bir düzeltme, yalnızca teknoloji şirketlerini değil, varlık fiyatlarındaki düşüş ve tüketim harcamalarındaki gerileme yoluyla ekonominin diğer kesimlerini de etkileyebilir.

IMF Başkanı Kristalina Georgieva da küresel ekonominin giderek yapay zekâ yatırımlarına bağımlı hâle geldiğine dikkat çekiyor. Georgieva, bu yatırımlarda beklenmedik bir yavaşlama yaşanmasının ekonomik görünümü daha kırılgan bir hâle getirebileceği uyarısında bulunuyor. Bununla birlikte IMF, en olumsuz senaryoda bile küresel ekonomik büyümenin mutlaka resesyon seviyelerine gerileyeceğini düşünmüyor.

Kurumun endişeleri yalnızca yapay zekâ yatırımlarıyla da sınırlı değil. Orta Doğu'daki savaşın uzaması ve petrol fiyatlarının yüksek kalması, enflasyon baskısını artırarak ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyebilir. IMF'nin senaryosuna göre petrol fiyatlarının 2027'nin ilk çeyreği boyunca varil başına 130 doların üzerinde kalması, gelecek yılki küresel büyümeyi 0,5 puan azaltabilir. Yüksek kamu borçları ve artan tahvil getirileri de hükümetlerin borçlanma maliyetlerini yükselterek ekonomik hareket alanını daraltabilecek diğer riskler arasında gösteriliyor.

Barclays ve IMF'nin açıklamaları, yapay zekâ sektöründeki büyümenin finansal piyasalarda yarattığı beklentilerin artık daha yakından sorgulandığını gösteriyor. Bugüne kadar şirketlerin yapay zekâ alanında ne kadar hızlı büyüdüğüne odaklanan yatırımcılar, bundan sonraki dönemde bu yatırımların ne kadar kazanç sağlayacağına daha fazla önem verecek gibi duruyor. Bu da sektördeki tüm şirketlerin aynı ölçüde değer kazanacağı bir dönemden, finansal performansı ve iş modeli daha güçlü şirketlerin öne çıktığı bir döneme geçilmesi anlamına gelebilir. Tabii bu daha iyimser bir senaryoda ortaya çıkacak tablo. Daha büyük bir çöküşün ne gibi sonuçlar yaratacağını görmek içinse Dot-com balonu patladığında yaşananlara bakmak yeterli.

Yorum Yaz Paylaş Tweetle