İngiltere De Faiz Artırdı: Dört Büyük Merkez Bankası Son Altı Ayda Nasıl Hareket Etti?

İngiltere Merkez Bankası, 5 Kasım’da piyasa beklentileri doğrultusunda politika faizini yüzde 3,75’ten yüzde 4’e yükseltti. Kararın ilk işareti haziranda gelmişti. O toplantıda dokuz üyeden ikisi faiz artışı istemiş, temmuz ve eylülde bu sayı üçe çıkmıştı. Kasımda ise kurulun tamamı artış yönünde oy kullandı. Sekiz üye 25 baz puanlık artışı desteklerken bir üye faizin yüzde 4,25’e çıkarılmasını istedi.

Bankanın kararında enerji maliyetleri etkili oldu. İngiltere’de yıllık enflasyon eylülde yüzde 3,5’e yükseldi. Banka, enerji zamlarının hane ve işletmelerin faturalarına yansımasıyla enflasyonun 2027 ortasında yüzde 5 civarına çıkmasını bekliyor.

Avrupa Merkez Bankası ilk artışı 11 Haziran’da yaptı. Euro Bölgesi’nde mayıs başında yüzde 2 olan mevduat faizi, haziran kararıyla yüzde 2,25’e çıktı. Banka temmuz toplantısını pas geçtikten sonra 10 Eylül’de ikinci kez 25 baz puanlık artışa gitti. 29 Ekim’de ise mevduat faizini yüzde 2,50’de tuttu. Karar metninde, yüksek enerji fiyatlarının bir yandan enflasyonu artırırken diğer yandan büyümeyi yavaşlatabileceğine dikkat çekildi.

Japonya Merkez Bankası da artışlarını haziran ve eylül aylarına yaydı. Mayıs başında yüzde 0,75 civarında olan gecelik faiz hedefini 16 Haziran’da yüzde 1’e, 18 Eylül’de yüzde 1,25’e çıkardı. Banka 30 Ekim’de bu seviyeyi korudu. Dokuz üyeli kurulda yalnızca bir üye faizin yüzde 1,50’ye yükseltilmesini istedi.

ABD Merkez Bankası (Fed), mayıs başında yüzde 3,50-3,75 olan politika faizi aralığını haziran ve temmuz toplantılarında korudu. Temmuzda üç üyenin savunduğu 25 baz puanlık artış, 16 Eylül’de oybirliğiyle kabul edildi. Böylece faiz aralığı yüzde 3,75-4’e yükseldi.

Fed, 28 Ekim’de bu aralığı koruma kararı aldı. Ancak eylüldeki oybirliği ekimde bozuldu. Ekonominin güçlü büyümeyi sürdürdüğü ve enflasyonun yüksek seyrettiği değerlendirmesinin yer aldığı toplantıda, iki üye 25 baz puanlık bir artış daha istedi.