İsrail'de Kritik Seçime Geri Sayım! Netanyahu'nun Kaderini Arap Seçmen Belirleyecek

İsrail’de yaklaşık 7,3 milyon seçmen, 120 üyeli Knesset’in yeni üyelerini belirlemek üzere salı günü oy kullanacak. Seçim, yalnızca Netanyahu’nun siyasi geleceği açısından değil, 7 Ekim saldırılarının ardından güvenlik politikalarının, ultra-Ortodoks Yahudilerin askerlik muafiyetinin ve Filistinlilere yönelik politikaların hangi yönde ilerleyeceğini göstermesi bakımından da önem taşıyor. Reuters, Associated Press ve Avrupa Parlamentosu Araştırma Servisi’nin değerlendirmelerine göre, anketlerde Netanyahu’nun gerisinde kalan muhalefetin de tek başına iktidar çoğunluğunu sağlaması kolay görünmüyor. İsrail’de hiçbir parti bugüne kadar tek başına hükümet kuracak çoğunluğu elde edemedi. Bu nedenle seçim sonuçlarının yanı sıra partilerin hangi koşullarda birlikte hareket edebileceği de önem taşıyor.

İsrail kamu yayıncısı KAN ile Kanal 12’nin 23 Ekim’de yayımladığı son anketlerde Netanyahu’nun bloğu 50, Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet cephesi ise 52 sandalye kazanıyor. Arap partilerinin toplam sandalye sayısı yaklaşık 14-14 arasında öngörülürken, küçük partilerin elde edeceği sonuçlar da sandalye dağılımını değiştirebilir. Kanal 12’nin anketinde Eisenkot’un Yashar partisi 22 sandalyeyle ilk sırada yer alıyor. Netanyahu’nun Likud’u 20, eski başbakan Naftali Bennett ile muhalefet lideri Yair Lapid’in ittifakı B’Yachad ise 14 sandalye kazanıyor.

Bu tablo, Netanyahu’nun seçimleri kaybetme ihtimalini güçlendiriyor ancak muhalefetin 52 sandalyede kalması, hükümet kurabilmek için farklı siyasi gruplardan destek bulmasını gerektiriyor. Anketlerde seçmenlerin yüzde 36’sının hangi partiye oy vereceğine henüz kesin karar vermediğini söylemesi de sonucun belirsizliğini artırıyor. İsrail’de seçim anketleri cuma gününden itibaren, sandıklar kapanana kadar yayımlanamıyor.

Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, Netanyahu karşıtı cephenin en güçlü adaylarından biri olarak öne çıkıyor. Ancak muhalefet yalnızca Eisenkot’tan oluşmuyor. Eski başbakan Naftali Bennett ve Yair Lapid’in ittifakı, eski savunma bakanı Avigdor Lieberman’ın partisi ve Yair Golan liderliğindeki Demokratlar da Netanyahu karşıtı blokta yer alıyor.

İsrail vatandaşı Filistinlilerin oyları, seçim sonuçlarının en önemli değişkenlerinden biri. Ülkede yaklaşık 1,2 milyon İsrail vatandaşı Filistinli seçmen bulunuyor. Bu seçmenlerin tercihleri, özellikle iki ana blokun da çoğunluğu sağlayamadığı bir tabloda belirleyici olabilir. Arap partilerinin toplamda yaklaşık 14 sandalye kazanması halinde, hükümet kurmak isteyen muhalefet için bu partilerin desteği veya en azından hükümete karşı çıkmamaları önem kazanabilir.

İsrail seçim sisteminde partilerin parlamentoya girebilmesi için ülke genelinde kullanılan oyların en az yüzde 3,25’ini alması gerekiyor. Bu oran yaklaşık dört milletvekiline karşılık geliyor. Değerlendirmelere göre barajı aşamayan partilere verilen oylar sandalye dağılımına katılmadığı için, küçük partilerin barajın altında veya üstünde kalması iki büyük siyasi bloğun hesaplarını değiştirebilir.