İsrail'de Sandıktan Kriz Çıktı: Şimdi Ne Olacak? Masada 3 Kritik Senaryo Var

İsrail’de resmi olmayan seçim sonuçlarının açıklanmasıyla birlikte siyasi kriz kapıya dayandı. Netanyahu liderliğindeki blok, hükümeti kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşamazken; Times of Israel gazetesi ise İsrail'in önündeki 3 senaryoyu yazdı.

Netanyahu’nun liderliğindeki Likud Partisi 26 sandalye kazanırken, sağcı ve ultra-Ortodoks partilerden oluşan koalisyon bloğu toplamda 53 sandalyede kaldı. Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğu ise 48 sandalye elde etti.

Hiçbir tarafın mecliste çoğunluğu sağlamak için şart olan 61 sandalyeye ulaşamaması, yeni hükümetin nasıl şekilleneceği sorusunu tırmandırdı.

Seçim tablosunun tıkanıklığını aşmak adına öne çıkan formüller şu şekilde sıralanıyor:

1. Arap Partilerinin desteğiyle azınlık hükümeti:

Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğunun, Arap partilerinin dışarıdan vereceği destekle bir azınlık hükümeti kurması ihtimaller arasında yer alıyor. Bu formüle göre Arap partileri kabineye doğrudan katılmasa da kritik meclis oylamalarında muhalefetin arkasında durabilir. Öte yandan, muhalefetteki bazı partilerin seçim döneminde Arap partileriyle koalisyon kurmayacaklarına yönelik taahhütleri bu seçeneğin önündeki en büyük engellerden biri olarak duruyor.

2. Netanyahu ile muhalefet arasında birlik hükümeti

İkinci senaryo, zıt görüşlü siyasi yapıların geniş tabanlı bir birlik hükümetinde bir araya gelmesini öngörüyor. Likud’un yanı sıra aşırı sağcı isimler Itamar Ben-Gvir ile Bezalel Smotrich’in partilerinin ve ultra-Ortodoks grupların yer alabileceği bu modelde, muhalefetin Netanyahu’nun bazı mevcut ortaklarını sistem dışı bırakma şartı koşması bekleniyor. Muhalefet cephesinin seçim öncesi verdiği sert vaatler de bu formülü zora sokuyor.

3. Yeniden seçim kapıda mı?

Siyasi partilerin uzlaşıya varamaması durumunda ülkenin yeniden sandığa gitmesi üçüncü ve en yıpratıcı senaryo olarak öne çıkıyor. İsrail, 2019 yılında da benzer bir çoğunluk krizi nedeniyle uzun ve maliyetli bir seçim sarmalına girmişti. 2021 yılına kadar tekrarlanan seçimlerin ardından Naftali Bennett ve Yair Lapid koalisyonu iktidara gelmiş, Kasım 2022 seçimlerinde ise Netanyahu yeniden koltuğa oturmuştu. Mevcut kutuplaşmanın dalga boyu, benzer bir istikrarsızlık döngüsünün yeniden tetiklenebileceğini gösteriyor.

Öte yandan muhalefet lideri Yair Golan, Netanyahu ile kesinlikle koalisyon kurmayacaklarını vurgulayarak "Halk sözünü söyledi" mesajını verdi.

ABD Başkanı Donald Trump da sonuçları yakından takip ederek yeni hükümetin yapısına dair değerlendirmelerde bulundu. İsrail’in yeni başbakanının kim olacağı; Arap partilerinin tavrına, merkez sağın Netanyahu ile uzlaşı arayışına ve seçim öncesi verilen sözlerin ne ölçüde tutulacağına bağlı olacak. Taraflar arasındaki uzlaşmazlığın sürmesi halinde, yeni hükümetin kurulması sürecinin haftalar hatta aylar sürebileceği tahmin ediliyor.