İsrail’de Sandıktan Siyasi Kriz Çıktı

İsrail’deki genel seçimde hiçbir parti bloku, koalisyonu kuracak sayıya ulaşamadı. Soykırımcı Netanyahu ile muhalif lider Eisenkot arasındaki fark başa baş gidiyor. Ülke, siyasi çıkmaza girdi

Gazze Şeridi'ni 3 yıldır soykırım altında tutan, Batı Şeria'da etnik temizlik yapan, Suriye, İran, Yemen, Lübnan, Katar gibi ülkelere saldırılar düzenleyen İsrail'de önceki gün gerçekleştirilen genel seçimlerden "kördüğüm sonucu" çıktı. Son tabloya göre hiçbir siyasi blok koalisyonu kuracak sayıya ulaşamadı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve ona destek veren partiler 53 sandalye kazandı. Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet 48 sandalye elde etti. İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partiler 120 sandalyeli Meclis'te 19 sandalyeye ulaştı. Ortak Liste 11, Mansur Abbas liderliğindeki Raam Partisi 6 vekil çıkarabilir. Muhalefet kanadında eski başbakanlar Naftali Bennett ve Yair Lapid'in Birlikte Listesi 12, Avigdor Liberman'ın İsrail Evimiz Partisi 7, Yair Golan liderliğindeki Demokratlar Partisi 8 sandalye bandında. İktidar blokundaki Ultra- Ortodoks Yahudileri temsil eden Şas Partisi 7, Birleşik Tevrat Yahudiliği 7, Netanyahu'nun aşırı sağcı müttefikleri Itamar Ben- Gvir'in Yahudi Gücü Partisi 7, Bezalel Smotrich'in Dini Siyonizm Partisi 6 vekil elde ediyor.

İsrail basını, oy sayımının ardından partilerin çıkardığı milletvekili sayılarının değişebileceğine, buna karşın Arapların bu kadar sandalye elde ettiği durumda Netanyahu ve Eisenkot'un koalisyon kurabilecek çoğunluğu sağlayamayacağına dikkati çekiyor. Koalisyon için 61 koltuk gerekli. Bu durum Netanyahu'nun hükümet kurulana kadara iktidarda başbakan kalmasına olanak sağlayabilir. Önümüzdeki günler yoğun koalisyon görüşmelerine sahne olacak. Sonuç 4 Kasım'da açıklanacak. Netanyahu, Kasım 2022'de hükümetini kurmak için 58 gün müzakere yürüttü.

Oyların sayımı devam ederken İsrail muhalefetinde dikkat çeken açıklamalar yapıldı. Demokratlar Partisi lideri Yair Golan, Eisenkot'a Arap partileriyle işbirliği çağrısında bulundu. İsrail Evimiz Partisi lideri Avigdor Liberman, Netanyahu'ya karşı "isyan" edilmesi gerektiğini dile getirirken Ortak Liste milletvekili Ofer Cassif "top artık muhalefette" ifadesini kullandı. Seçim ön sonuçlarını değerlendiren Netanyahu ise "güçlü, sağ kanat bir hükümet kuracağını" belirtti ve "gerçek sonuçları beklediğini" bildirdi. Eisenkot da partisinin genel merkezinde sonuçları kutladı ve destekçilerine "tarih yazdıklarını" söyledi.

İSRAİL vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilerse tarihinde ilk kez 120 sandalyeli Meclis'te 19 milletvekiline ulaşarak kilit konuma yerleşti. Arap partileri ile Netanyahu'nun masaya oturması olası görülmezken Eisenkot ile bir pazarlık yapıp yapmayacakları belirsiz. Eisenkot'u destekleyen bazı partiler böyle bir seçeneğe şimdiden kapıyı kapattı.

Hakkında işlediği savaş suçlarından dolayı UCM tarafından yakalama kararı bulunan Netanyahu'nun iktidardaki Likud Partisi 27 sandalye alarak en fazla orana ulaştı. Netanyahu'nun siyasi bloku da 54 sandalye ile en üstte yer aldı. Netanyahu her ne kadar iktidarını garantileyemediyse de bu denli oy alması İsrail halkının büyük çoğunluğunun Gazze'deki soykırımın devamını desteklediği şekilde yorumlandı.

Arap partileri destekli azınlık hükümeti: Bu olasılık düşük görülüyor. Bu senaryo olursa yeni hükümetin görev süresi boyunca Arap milletvekillerinin taleplerini dikkate alması anlamına geliyor. Ulusal Birlik Hükümeti: ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog bunu destekliyor. Yani Netanyahu ile Eisenkot'u bir araya getirmeyi planlıyorlar. Bu senaryoda aşırı sağcılar Ben-Gvir ve Smotrich'i koalisyonun dışında bırakarak uluslararası tepkileri azaltmak istiyorlar. Erken seçim: Siyasi sistemin işleyen bir hükümet kuramaması veya erken seçime ilişkin diğer yasal koşulların oluşması halinde sandığa daha erken gidilebiliyor.