Yeniçağ
Haber akışına dön

İşsizlik Maaşında Ezber Bozuldu Av. Mehmet Turan İsçinin Gizli Haklarını Açıkladı

İşsizlik Maaşında Ezber Bozuldu Av. Mehmet Turan İsçinin Gizli Haklarını Açıkladı

İş hayatında yaşanan ekonomik sıkıntılar, ödenmeyen ücretler, eksik yatırılan sigorta primleri ve çalışma koşullarından kaynaklanan anlaşmazlıklar birçok çalışanı işinden ayrılmak zorunda bırakıyor. İşten ayrılma sürecinde çalışanların en çok merak ettiği konuların başında ise işsizlik maaşı geliyor. Özellikle kendi isteğiyle işten ayrılan çalışanlar, istifa ettikleri anda bu haktan tamamen mahrum kaldıklarını düşünüyor. Avukat Mehmet Fatih Turan, istifa eden işçinin hangi durumlarda işsizlik maaşı alabileceğini ve çalışanların dikkat etmesi gereken hukuki ayrıntıları YENİÇAĞ Gazetesi'nden Kader Emre'ye anlattı.

HAKLI NEDENLE İSTİFA EDEN İŞÇİ DE İŞSİZLİK MAAŞI ALABİLİR

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nun 51'inci maddesi kapsamında kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalan sigortalılara belirli şartlarla işsizlik ödeneği veriliyor. Ancak bu hak yalnızca işveren tarafından işten çıkarılan çalışanlarla sınırlı değil.

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Avukat Mehmet Fatih Turan, işveren tarafından iş sözleşmesi feshedilen çalışanların yanı sıra işveren veya işyerinden kaynaklanan haklı nedenlerle sözleşmesini kendisi sona erdiren işçilerin de işsizlik maaşından yararlanabileceğini belirtti.

Turan, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"İşveren tarafından iş akitleri feshedilen işçilerin yanı sıra kusuru dışında, yani işveren ve işyerinden kaynaklı haklı sebeple iş akdini fesheden işçi de işsizlik maaşından faydalanabilir. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işçinin iş akdini feshetmesinin 4857 sayılı Kanun'un 24'üncü maddesinde belirtilen haklı fesih nedenlerinden en az birine dayanması gerektiğidir."

İş Kanunu'nun 24'üncü maddesinde yer alan haklı fesih nedenleri arasında işçinin ücretinin hiç ödenmemesi veya sürekli geciktirilmesi, fazla mesai ve hafta tatili ücretlerinin verilmemesi, sigorta primlerinin gerçek ücret üzerinden yatırılmaması bulunuyor. Bunun yanında işverenin hakaret, tehdit veya taciz gibi davranışlarda bulunması, yapılan işin çalışanın sağlığı ya da yaşamı açısından tehlike oluşturması da haklı fesih gerekçeleri arasında yer alıyor.

Tufan, zorlayıcı nedenlerin de bu kapsamda değerlendirilebildiğini belirterek işyerinde işin bir haftadan fazla süreyle durmasını gerektiren durumların da haklı fesih nedeni oluşturabileceğini aktardı.

HER İSTİFA İŞSİZLİK MAAŞINA ENGEL DEĞİL

Çalışanların en çok yanıldığı konulardan biri de istifa dilekçesi vermeleri halinde işsizlik maaşı alma haklarının tamamen ortadan kalktığı düşüncesi. Herhangi bir haklı neden olmaksızın kendi isteğiyle işten ayrılan çalışanların işsizlik ödeneğinden yararlanamayacağını belirten Tufan, burada asıl önemli olanın işçinin ayrılma gerekçesi olduğunu vurguladı.

Turan, "Herhangi haklı bir nedenle fesih söz konusu olmayıp işçinin kendi isteğiyle işten ayrılması, yani istifası durumunda işsizlik maaşı söz konusu olmamaktadır. Ancak istifa dilekçesinde kullanılan ifadeler tek başına belirleyici değildir. Gerçek fesih nedeni, olayların gelişimi, deliller ve SGK işten çıkış kodu birlikte değerlendirilmelidir" dedi.

Bu nedenle işçinin istifa dilekçesi vermiş olması tek başına işsizlik maaşı hakkını kaybettiği anlamına gelmiyor. İşçinin gerçekten haklı bir nedenle iş sözleşmesini feshedip feshetmediğinin somut olaylar ve deliller üzerinden değerlendirilmesi gerekiyor.

İŞSİZLİK MAAŞI İÇİN 600 GÜN PRİM ŞARTI

Haklı nedenle iş sözleşmesini fesheden çalışanların işsizlik maaşı alabilmesi için bazı koşulları da yerine getirmesi gerekiyor. Avukat Mehmet Fatih Turan, haklı fesih dışında 4447 sayılı Kanun'da belirtilen diğer şartların da aranacağını ifade etti.

Turan, işsizlik ödeneğinden yararlanabilmek için gereken koşulları şöyle sıraladı:

"İşçinin işten ayrılmadan önceki son 120 gün hizmet akdine tabi çalışmış olması, son üç yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olması ve iş sözleşmesinin kanunda belirtilen hak kazandırıcı nedenlerden biriyle sona ermiş olması gerekiyor. Bunun yanında işten ayrılma tarihini takip eden 30 gün içinde İŞKUR'a başvurulması gerekiyor."

Başvurular e-Devlet veya İŞKUR üzerinden yapılabiliyor. Otuz günlük sürenin geçirilmesi halinde ise mücbir sebepler dışında gecikilen süre, toplam hak sahipliği süresinden düşülüyor.

İşçinin son üç yıldaki prim gün sayısına göre işsizlik ödeneğinden yararlanabileceği süre de değişiyor. Buna göre 600 gün prim ödeyenler 180 gün, 900 gün prim ödeyenler 240 gün, 1080 gün prim ödeyenler ise 300 gün işsizlik maaşı alabiliyor.

YANLIŞ İŞTEN ÇIKIŞ KODU HAK KAYBINA YOL AÇABİLİR

İşsizlik ödeneği sürecinde dikkat edilmesi gereken bir diğer konu ise SGK'ya bildirilen işten çıkış kodu. Uygulamada işçi haklı nedenle iş sözleşmesini feshetmesine rağmen işveren tarafından SGK'ya normal istifa koduyla bildirim yapılabiliyor.

Bu durumun çalışan açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirten Turan, yanlış işten çıkış kodunun yalnızca işsizlik ödeneğini değil, kıdem ve ihbar tazminatı ile işe iade davası süreçlerini de etkileyebileceğini söyledi.

Turan, konuyla ilgili şu değerlendirmede bulundu:

"Özellikle işten çıkış kodunun yanlış bildirilmesi; işsizlik ödeneği, kıdem ve ihbar tazminatı, işe iade davası ve işçinin sonraki iş başvuruları bakımından önemli sonuçlar doğurabilmektedir. Bu durumda işçinin haklı fesih nedenini ispatlaması ve gerektiğinde işten çıkış kodunun düzeltilmesini talep etmesi gerekmektedir."

İşçinin öncelikle işverene yazılı başvuruda bulunarak çıkış kodunun düzeltilmesini talep edebileceğini belirten Tufan, işverenin gerekli düzeltmeyi yapmaması halinde iş mahkemesinde dava açılabileceğini ifade etti. Bu yolla gerçek işten ayrılma nedeninin tespiti ve buna bağlı alacakların talep edilmesi mümkün olabiliyor.

YARGITAY KARARINDA DİKKAT ÇEKEN HUKUKİ YARAR AYRINTISI

İşten ayrılma nedeninin tespitine ilişkin davalarda önemli bir hukuki ayrıntı bulunduğunu da aktaran Tufan, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2023/15522 Esas, 2024/267 Karar sayılı kararına dikkat çekti.

Turan'ın aktardığına göre işçinin ayrıca tespit davası açabilmesi için güncel hukuki yararının bulunması gerekiyor. Aynı fesih nedeninin daha önce işe iade veya kıdem ve ihbar tazminatı davasında incelenmiş olması halinde ayrıca tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığı kabul edilebiliyor.

İşsizlik maaşına ilişkin düzenlemeler, haklı nedenle işinden ayrılmak zorunda kalan çalışanların da belirli şartlarla bu ödenekten yararlanabileceğini ortaya koyuyor. Uzmanların dikkat çektiği en önemli nokta ise işçinin işten ayrılma gerekçesini doğru şekilde ortaya koyması, haklı fesih nedenlerini belgelendirmesi ve yasal başvuru süresini kaçırmaması.

Okumaya devam et

Pusholder

Senin gündemin

Okuma seçenekleri

Push AIÖzet

PusholderKaynakta oku
yenicaggazetesi.com