İstanbul'da Okul Çevrelerinde Beş Yıldızlı Güvenlik Önlemi

İstanbul Büyükşehir Belediyesi, kent genelinde çocukların okula güvenli erişimini sağlamak ve aktif ulaşımı teşvik etmek amacıyla çok önemli bir çalışmaya imza attı.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile Sağlıklı Şehirler Ortaklığı iş birliğinde hayata geçirilen Güvenli İlkokul Bölgeleri Projesi resmen sahaya yansıtıldı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Planlama Şube Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen bu kapsamlı süreçte, İBB Trafik Şube Müdürlüğü ile Vital Strategies’in alt yüklenicisi olan ve mimarlık ile kentsel tasarım alanında nitelikli işler üreten Superpool firması ortaklaşa çalıştı.

Taktiksel şehircilik anlayışıyla hayata geçirilen düzenlemeler sayesinde pilot seçilen üç ilçedeki ilkokul çevresinde çocukların trafikte taşıtlarla karşılaşma riski en aza indirildi.

Proje kapsamında Küçükçekmece, Sultangazi ve Bahçelievler ilçelerinde yer alan üç ilkokulun çevresinde toplamda yaklaşık 2 bin 100 metrekarelik yeni kaldırım alanı oluşturuldu. Genişletilen kaldırımlar, daha güvenli yaya geçitleri ve trafik sirkülasyonuna yönelik yeni düzenlemeler sayesinde okul önlerindeki motorlu araç trafiğinde gözle görülür bir azalma sağlandı. Her okulun çevresindeki sokakların kendine özgü yapısı ve fiziksel özellikleri dikkate alınarak özel tasarımlar geliştirildi. Bu tasarımlar; yol yüzeyi boyamaları, esnek delinatörler, yatay ve düşey trafik işaretlemeleri ile trafik levhaları gibi pratik, ekonomik ve hızlı uygulanabilir taktiksel şehircilik araçlarıyla kısa sürede tamamlandı.

Çalışmalar başlatılmadan önce belirlenen okulların çevresindeki mevcut trafik ve ulaşım koşulları detaylı bir şekilde analiz edildi. Kaldırımların genişletilmesi, araç trafiğinin sakinleştirilmesi ve yaya geçişlerinin kesintisiz hale getirilmesi amacıyla bölgeye özgü kentsel tasarım çözümleri üretildi. Uygulanan taktiksel şehircilik yöntemleri, kalıcı yapısal inşaat süreçlerine kıyasla çok daha hızlı sonuç vererek okul çevresindeki sokakları kısa sürede çocuklar için güvenli birer yaşam ve yürüme alanına dönüştürdü. İstanbul Büyükşehir Belediyesi, daha önce de trafik güvenliği alanında katettiği önemli aşamalar ve yürüttüğü kararlı projeler nedeniyle Sağlıklı Şehirler Ortaklığı tarafından uluslararası düzeyde takdir edilmişti.

Yapılan uygulamaların başarısı ve yaya güvenliğindeki değişim, uluslararası düzeyde kabul gören Okullar için Yıldız Derecelendirme Sistemi yöntemiyle bilimsel olarak ölçüldü. Kısa adı SR4S olan Star Rating for Schools yöntemi; araçların seyir hızları, kaldırım genişlikleri, trafik işaret ve levhalarının yeterliliği ile yaya geçitlerinin tasarımı gibi kritik risk faktörlerini tek tek değerlendiriyor. Yaya güvenliğini 0,1 ile 5,9 arasında değişen ondalıklı puanlarla derecelendiren bu sistem, yapılan çalışmaların etkisini somut verilerle ortaya koydu. Uygulama yapılan her üç ilkokul bölgesinde de güvenlik puanları muazzam bir artış göstererek en yüksek seviye olan 5 yıldız düzeyine ulaştı.

Projenin ilk etabında hedeflenen üç farklı ilkokul bölgesinde elde edilen veriler, sağlanan başarının büyüklüğünü net bir şekilde gösteriyor:

Küçükçekmece Akşemsettin İlkokulu: Araç sirkülasyonunun yeniden düzenlenmesi sayesinde yaklaşık 600 metrekarelik yeni bir kaldırım alanı kazandırıldı. Uygulama sonrasında okulun tam önündeki araç trafiği yüzde 29 oranında azaldı. Bölgenin güvenlik puanı ise düzenleme öncesindeki 1,6 seviyesinden 5,3’e yükselerek 5 yıldız seviyesine ulaştı.

Sultangazi Aydın Uçkan İlkokulu: Bölgedeki araç sirkülasyonu baştan düzenlendi ve yaya kullanımı için yaklaşık 1.000 metrekarelik yeni kaldırım alanı oluşturuldu. Uygulamanın ardından okul önündeki araç trafiği yüzde 47 oranında geriledi. Okul bölgesinin güvenlik puanı 1,5 seviyesinden 5,0’a çıkarak 5 yıldızlı güvenli bölge statüsü kazandı.

Bahçelievler Yayla İlkokulu: Okul çevresinde yaklaşık 500 metrekarelik yeni kaldırım alanı hayata geçirildi. Uygulanan trafik sakinleştirme adımları sayesinde saatte 20 kilometrenin üzerinde hız yapan araçların oranı yüzde 23 seviyesine ulaştı.