İşte Konutta Son Tablo, Ev Alan Mı Kazandı Bekleyen Mi?

Eylül ayında Türkiye genelinde 142 bin 390 konut satıldı. Geçen yılın aynı ayında 156 bin 918 olan satışlar, bir yılda 14 bin 528 adet azaldı. Sıfır konut satışları yüzde 3,9 artarak 51 bin 519'a yükselirken, ikinci el konut satışları yüzde 15,3 düşüşle 90 bin 871'e geriledi. Böylece satılan her 100 evin yaklaşık 64'ünü ikinci el konutlar oluşturdu. İlk el konutların toplam satışlar içindeki payı ise yüzde 36'ya yaklaştı. Yeni yapılan evlerin satışında sınırlı bir artış yaşanırken daha önce kullanılmış konutların satışında belirgin bir azalma görüldü. İkinci el konutlar toplam satışlarda ağırlığını korusa da geçen yılın aynı ayındaki seviyenin gerisinde kaldı.

Banka kredisi kullanılarak alınan konut sayısı yüzde 5,1 artarak 23 bin 397'ye ulaştı. Kredisiz satışlar ise yüzde 11,6 azalarak 118 bin 993 oldu. Böylece eylül ayında satılan her 100 konuttan yaklaşık 16'sı banka kredisiyle alındı. Ocak-eylül döneminde toplam 1 milyon 92 bin 919 konut satıldı. Bu rakam geçen yılın ilk dokuz ayına göre yüzde 7,2 düşüş anlamına geliyor. Aynı dönemde krediyle yapılan satışlar ise yüzde 24,7 arttı. Krediyle konut alanların sayısı yükselse de satışların büyük bölümü banka kredisi kullanılmadan gerçekleşti. Eylül ayında satılan konutların yaklaşık yüzde 84'ü kredili olmayan işlemlerden oluştu.

Merkez Bankası verilerine göre konut fiyatları eylülde bir önceki aya göre yüzde 1,2, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 22,3 arttı. Ancak fiyat artışları enflasyona yetişemedi. Konutların enflasyon karşısındaki gerçek değeri son bir yılda yüzde 5,7 düştü. Bir başka ifadeyle geçen yıl 5 milyon liraya alınan ve ülke ortalaması kadar değer kazanan bir evin fiyatı yaklaşık 6 milyon 115 bin liraya çıktı. Ancak bu artış, aynı dönemdeki genel fiyat yükselişinin altında kaldı. İstanbul'da yıllık konut fiyat artışı yüzde 26,8, Ankara'da yüzde 22, İzmir'de yüzde 21 oldu. En düşük artış ise yüzde 15,3 ile Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ bölgesinde görüldü. Böylece evini geçen yılki fiyatından daha yüksek bir tutara satan kişi, enflasyon hesaba katıldığında aynı ölçüde kazanç sağlamamış oldu.

Yeni kiraya verilen evlerin fiyatlarını gösteren Yeni Kiracı Kira Endeksi, eylülde aylık yüzde 2,1, yıllık yüzde 26,6 yükseldi. Yeni kiralar da enflasyon hesaba katıldığında yüzde 2,4 geriledi. Yıllık kira artışında yüzde 35,5 ile İstanbul ilk sırada yer aldı. Ankara'da yeni kiralar yüzde 25,1, İzmir'de yüzde 23,7 arttı. Örneğin geçen yıl 20 bin liraya kiraya verilen bir evin kirası, Türkiye genelindeki ortalama artışa göre yaklaşık 25 bin 320 liraya ulaştı. Ancak bu rakamlar halen aynı evde oturan kiracıların sözleşme yenileme zamlarını değil, yeni kiraya verilen konutlardaki fiyat değişimini gösteriyor. İstanbul'daki yıllık artış Türkiye ortalamasından yaklaşık 9 puan yüksek gerçekleşti. Böylece eylülde konut satışları azalırken hem ev fiyatları hem de yeni kiralar enflasyonun gerisinde kaldı.

Türkiye genelinde ocak-eylül döneminde toplam 1 milyon 92 bin 919 konut satıldı. Satışlar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,2 azalırken, banka kredisiyle alınan konut sayısında yüzde 24,7 artış yaşandı. Eylül ayında da benzer bir tablo ortaya çıktı. İkinci el konut satışları gerilerken sıfır konut ve kredili satışlarda artış görüldü. Konut fiyatlarının yıllık yüzde 22,3 yükselmesine rağmen enflasyon karşısında yüzde 5,7 değer kaybetmesi, satışlardaki yavaşlamayla birlikte dikkat çeken bir başka gelişme oldu.