Kalp, kanı pompalayarak vücuda oksijen ve temel besinleri taşır. Bu nedenle kalp sağlığı vücudumuzun düzgün çalışması için hayati önemdedir. Dünya Sağlık Örgütü'ne (WHO) göre, kalp-damar hastalıkları (kardiyovasküler hastalıklar) her yıl yaklaşık 18 milyon insanın ölümüne neden oluyor. Bu hastalıklardan ölümlerin beşte dördü, kalp krizi ve felç nedeniyle gerçekleşiyor. Kardiyologlar (kalp doktorları) sağlıklı bir kalbe sahip olmanın her gün üzerinde çalışılması gereken bir hedef olduğunu söylüyor. Dinlenme sırasında sağlıklı bir kalp atış hızı yetişkinler için dakikada 60 ila 100 arasında olmalı.

ABD'li kardiyolog Dr. Evan Levine, "İyi beslenme, düzenli egzersiz ve sigaradan uzak durmak, kalpte oluşabilecek hasarı daha en başından önlememizi sağlar" diyor. Kalp krizi, kalbe giden kan akışının aniden kesilmesiyle meydana geliyor. Kalbe oksijen taşıyan kan akışı kesildiğinde, kalp kası zarar görebilir veya ölmeye başlayabilir. Müdahale gecikirse bu hasar kalıcı olabilir. Kalbin büyük bir kısmı zarar görürse kalp durabilir ve ölümle sonuçlanır. Kalp krizine bağlı ölümlerin yaklaşık yarısı, belirtilerin başlamasından sonraki ilk üç-dört saat içinde gerçekleşir.

Damar duvarlarında "plak" adı verilen yağlı maddelerin birikmesiyle oluşan koroner arter hastalığı, kalp krizlerinin en yaygın nedeni olarak biliniyor. ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri'ne göre, her yıl yaklaşık 805 bin Amerikalı kalp krizi geçiriyor. Bunların 605 bini ilk kez kriz yaşayan, 200 bini ise daha önce geçirmiş olan kişiler. Yani ülkede her 40 saniyede bir kişi kalp krizi geçiriyor.

Kalp krizi geçirdiğinizi nasıl anlarsınız? Kalp krizi birçok farklı belirtiyle ortaya çıkabilir. Göğüs ağrısı en yaygın belirti olarak öne çıkıyor. Bu genellikle keskin bir ağrıdan ziyade göğüste şiddetli bir baskı ve sıkışma hissi şeklinde olur. Bazı kadınlar göğüs ağrısının yanı sıra boyun ve her iki kolda da ağrı hissedebilir. Kalp krizi aniden başlarken, bazı durumlarda saatler ya da günler öncesinden uyarı sinyalleri verir. Dinlenmekle geçmeyen göğüs ağrıları bu sinyallerden biridir.

Kalp krizi riskini azaltmanın en etkili yolları arasında sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz ve tansiyon ile kolesterol seviyelerini kontrol altında tutmak yer alıyor. Kolesterol, vücudun sağlıklı hücre üretimi için gerekli olsa da, yüksek düzeyde bazı türleri kalp ve damar hastalıkları riskini artırabilir. Dr. Barseghian'a göre "Akdeniz tipi beslenme, kalp krizi riskini azaltmada bilimsel olarak en etkili yöntemlerden biri". Sağlıklı bir kiloya sahip olmak, yüksek tansiyon gibi risk faktörlerini azaltır. Dr. Levine, haftada beş gün, günde en az 30 dakika egzersiz yapılmasını öneriyor. Ama en güçlü tavsiyesi çok net: "Sakın sigara veya elektronik sigara kullanmayın."

Son olarak, genç yaşta kalp krizi geçirme olasılığı artıyor. Amerikan Kalp Derneği'nin araştırmasına göre, 18-44 yaş arası bireylerin kalp krizi geçirme oranı 2019'dan 2023'e yükselmiştir. Bu artış, işlenmiş gıda tüketiminin artması ve hareketsiz yaşam tarzı ile ilişkilendirilmektedir.