Kamu Kurumları Fonun Neresinde

Fon skandalında adı geçen Türkiye Sigorta, İşsizlik Fonu, Diyanet Vakfı gibi kuruluşlarca kullanılan kaynakların akıbeti belirsizliğini korurken, diğer devlet kurumlarının kapatılan fonlarda gerçekleşmiş zararlarının bulunup bulunmadığı da merak konusu oldu.

Fon soruşturması devam ederken hâlâ birçok karanlık nokta söz konusu. Türkiye Sigorta’nın 35 milyar liralık yatırım fonunun ne kadarının TERA’da olduğu bilinmiyor. İşsizlik Fonu’nun 2,3 milyar lirasının TERA’nın da borçlandığı Takasbank Para Piyasası’nda değerlendirildiği ortaya çıktı. Fon’un ayrıca 2,3 milyar liralık alacağı olduğu belirlendi. İşlemlere hangi aracı kurumun aracılık ettiği yine açıklanan raporlarda yer almıyor. Bu bilgilerin paylaşılması, güvenin sağlanması açısından önem taşıyor.

Vurgunda adı gündeme gelen kuruluşlardan biri de Türkiye Diyanet Vakfı. Özellikle Gazze için toplanan bağışların sorunlu fonlara yatırıldığı ve zarar edildiği yönünde iddialar bulunuyor. Vakıf suçlamaları reddetse de üst düzey yöneticilerin görevden alınması şüpheleri artırdı. Yaşanan gelişmeler üzerine kamuoyunda “Vatandaş 1 milyon liraya kadar ara ödeme beklerken kamu kaynaklarının gerçek durumu ortaya konulmalı. Teminatların ne olduğu, zarar edip edilmediği anlatılmalı” sesleri yükseldi.

Fon soruşturmasında iş adamları Enver Geçgel ve Feridun Geçgel’in mal varlıkları üzerindeki tedbir kararının kaldırılmasına karar verildi. İki ismin TMSF’nin gönüllü iade hesabına 5 milyar lira ödemede bulunduğu öğrenildi. Haklarında yakalama kararı bulunan şarkıcı Mustafa Sandal’ın eşi Melis Sütşurup ile babasının da TERA fonlarından elde ettikleri 3 milyar liralık kârı iade edeceği belirtildi.

455 bin yatırımcının parasının buharlaştığı fon skandalında kamu kaynaklarının akıbeti de soru işareti. Vurgunda adı geçen Türkiye Sigorta, İşsizlik Fonu, Diyanet Vakfı gibi kuruluşların kaynaklarını hangi işlemlerde değerlendirdiği ve herhangi birinde zarar edip etmediği merak ediliyor.

Türkiye’yi sarsan fon skandalında yüz binlerce yatırımcının kayıplarının nasıl karşılanacağı tartışılırken gözler bu kez kamu kurumlarının milyarlarca liralık yatırımlarına çevrildi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturmada şüphelilerin mal varlıklarına el konulurken fahiş kârlar iade edilmeye başlandı. Ancak kamu kuruluşlarının hangi fonlara ne kadar para yatırdığı, hangi işlemlerden zarar ettiği ve bu kuruluşların olası alacaklarının tasfiye sürecinde nasıl değerlendirileceği konusunda cevap bekleyen sorular bulunuyor. Türkiye Sigorta’nın 35 milyar liralık yatırım fonunun ne kadarının TERA’da olduğu bilinmiyor. İşsizlik Fonu’nun 2,3 milyar lirasının TERA’nın da borçlandığı Takasbank Para Piyasası’nda değerlendirildiği ortaya çıktı. Takasbank’ın 9 milyar liralık risk açıklamasına karşılık 21 milyarlık teminatın gerçek değeri de tartışma konusu. Tutuklanan Türkiye Sigorta ve Türkiye Hayat Emeklilik’in eski Genel Müdürü Taha Çakmak’ın şirkete ait yüksek tutarlı kaynakları TERA fonlarına yönlendirdiği, bunun karşılığında elden 1 milyon dolar aldığı öne sürülmüştü.

Türkiye Sigorta’nın bilançosunu gündeme getiren CHP Karabük milletvekili Cevdet Akay, 35 milyar liralık fon varlığının ne kadarının TERA Portföy’de değerlendirildiğini ve bu yatırımların ne kadarının tasfiye sürecinde kaldığını sordu. Şirketin finansal tablolarındaki bir başka kalem de dikkat çekti. 30 Haziran itibarıyla Ziraat Portföy Yönetimi A.Ş. ile ilişkili finansal varlıkların büyüklüğü 16 milyar 729 milyon 91 bin 861 lira olarak kaydedildi. Akay, bu yatırımlar üzerinden TERA veya soruşturma kapsamındaki diğer fonlara dolaylı kaynak aktarılıp aktarılmadığının da araştırılmasını istedi. İŞKUR’un bağımsız denetim raporlarına göre; İşsizlik Sigortası Fonu, Takasbank Para Piyasası üzerinden finans kuruluşlarına milyarlarca liralık kısa vadeli borç verdi.

30 Haziran 2026 itibarıyla bu piyasada verilen ve henüz geri ödenmemiş borçların anaparası 2,3 milyar liraydı. İşlemlerin Ağustos 2023’te başladığı, Eylül 2024 sonunda borç bakiyesinin 9,48 milyar liraya kadar yükseldiği saptandı. 2025 sonunda sıfırlanan bakiye, 2026’nın ilk yarısında yeniden 2,3 milyar liraya ulaştı. İşsizlik Sigortası Fonu, işçi ve işveren primleri ile devlet katkısından oluşuyor. İşsiz kalan çalışanlara ödeme yapmak için oluşturulan fonun biriken kaynaklarının bir bölümü gelir elde etmek amacıyla finansal araçlarda değerlendiriliyor.

İşsizlik Sigortası Fonu’nun Takasbank işlemlerinin dikkat çekmesinin nedeni, TERA Menkul Değerler üzerinden de aynı piyasada borçlanma işlemleri gerçekleştirilmiş olması. Takasbank Para Piyasası’nda borç verenlerle borç alanların emirleri sistem üzerinden eşleştiriliyor. İŞKUR’un bağımsız denetim raporlarında, işlemlerin bir aracı kurum üzerinden gerçekleştirildiği belirtilmesine rağmen kuruluşun adı yer almıyor. Takasbank işlemleri, 14 Ekim’deki TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmelerinde de tartışıldı. İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, TERA Menkul Değerler üzerinden Takasbank ve Borsa İstanbul para piyasalarında ne kadar borçlanıldığını sordu. Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı, TERA’nın yaklaşık 21 milyar liralık teminatı ve 9 milyar liralık risk tutarı bulunduğunu açıkladı. Arıncı, daha sonra 9 milyar lirayı kümülatif bir rakam şeklinde nitelendirdi. Öte yandan 21 milyar liralık teminatın hangi varlıklardan oluştuğu da açıklanmış değil. Teminatların banka teminat mektuplarından mı, hisse senetlerinden mi yoksa farklı finansal araçlardan mı oluştuğu önem taşıyor.

Vurgunda adı gündeme gelen kuruluşlardan biri de Türkiye Diyanet Vakfı (TDV). Özellikle Gazze için toplanan bağışların sorunlu fonlara yatırıldığı ve zarar edildiği yönünde iddialar bulunuyor. Vakıf suçlamaları reddetse de üst düzey yöneticilerin görevden alınması şüpheleri artırdı. Tek fon yatırımının faizsiz finans ilkelerine uygun TLK fonu olduğunu belirten TDV, bu yatırımdan zarar etmediğini duyurdu. Genel Müdür ve iki Genel Müdür Yardımcısına ilişkin görev değişikliklerinin fon soruşturmasıyla bağlantılı olmadığını kaydeden vakıf, kararların zamanlaması için “tesadüf” dedi.

Fon soruşturmasındaki bir başka tartışma, tasfiye sırasında geri kazanılan kaynakların dağıtımıyla ilgili. Kamu alacaklarının bazı hukuki takip süreçlerinde öncelikli olması, mağdur yatırımcıların paralarının nasıl ödeneceği sorusunu gündeme getiriyor. Ancak TBMM’nin 22 Ekim’de kabul ettiği düzenleme, fon tasfiyesi için özel bir sistem oluşturuyor. Buna göre soruşturmalardan, el konulan mal varlıklarından ve gönüllü iadelerden ilgili fonlara aktarılmasına karar verilen tutarlar, TMSF bünyesinde her fon için ayrı açılan geri kazanım hesaplarında tutulacak. Bu hesaplar TMSF’nin kendi mal varlığından ayrı olacak ve yalnızca fon tasfiyesi ile fon pay sahiplerine yapılacak ödemelerde kullanılabilecek. Kanuna göre geri kazanım hesaplarındaki paralar, kamu alacakları için dahi haczedilemeyecek. Bu hüküm, tasfiye için ayrılan kaynağın kamu alacaklıları tarafından doğrudan haczedilmesini engelliyor. Yeni yasayla yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılmasının önü açıldı. Fakat bu ödeme otomatik ve koşulsuz bir devlet garantisi anlamına gelmiyor. Tasfiye sürecinde yeterli nakit elde edilmesi lazım.

TMSF’nin gönüllü iade hesabına 5 milyar lira ödeyen iş adamları Enver Geçgel ve Feridun Geçgel’in mal varlıkları üzerindeki tedbir kaldırıldı. Mustafa Sandal’ın eşi Melis Sütşurup da ödeme için sırada.

İstanbul’da sermaye piyasalarında gerçekleştirilen işlemlere ilişkin yürütülen fon soruşturmaları kapsamında dün yeni bir gelişme yaşandı. Yapılan incelemeler doğrultusunda Astor Enerji’nin ana hissedarları Feridun Geçgel ve Enver Geçgel’in mal varlıkları üzerindeki tedbir kararının kaldırılmasına karar verildi. İki ismin TMSF’nin gönüllü iade hesabına 5 milyar lira ödemede bulunduğu öğrenildi. Haklarında yakalama kararı çıkarılan ve mal varlıklarına el konulan şarkıcı Mustafa Sandal’ın eşi Melis Sütşurup ile kayınpederi Cihan Sütşurup da harekete geçti. Yurt dışında bulunan baba-kızın avukatları, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına başvurarak TERA fonlarından elde ettikleri kazançları iade etmek istediklerini bildirdi. Sütşurup’ların toplam kârı, açıklanan hesaplamalara göre 2 milyar 994 milyon 689 bin 912 lira.