Kamunun Enerjisi Emildi

AKP hükümetleri dönemindeki hoyrat özelleştirme politikalarının kilidi, 2004 yılında açıldı. 2004 yılında, "Elektrik Enerjisi Sektörü Reformu ve Özelleştirme Stratejisi Belgesi” hazırlanırken 2005 yılında ise IMF ile “19'uncu Stand-By Anlaşması” imzalandı.

Uzmanların tüm uyarılarına karşın elektrik üretim ve dağıtım işinin özelleştirilmesi çalışmaları, 2005 itibarıyla hızlandırıldı. IMF ile imzalanan 19’uncu Stand-By Anlaşması kapsamında 2008-2013 döneminde enerjide üretim ve dağıtım özelleşti.

Elektrik dağıtımında özelleştirme, bir türlü giderilemeyen altyapı sorunları ile yüksek faturaları beraberinde getirdi. Elektrik üretimde özelleştirme ise kamunun yükünü katlayarak artırdı. 2002 yılında elektrik üretiminin yüzde 60’ını tek başına karşılayan EÜAŞ’ın üretimdeki payı yıllar itibarıyla giderek eriyerek adeta kuşa döndü.

Özelleştirmelerinin ardından kamunun elektrik enerjisi alımları için kullandığı kaynak da katlanarak arttı. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın verilerine göre, kamu için 2026 yılının ocak-eylül döneminde serbest piyasadan 48 milyar 377 milyon 399 bin TL’lik elektrik enerjisi temin edildi.

Kamunun elektrik alımları için harcadığı para, dönemlere göre şöyle sıralandı:

• Ocak-Şubat: 11,1 milyon TL

• Mart-Nisan: 10,1 milyon TL

• Mayıs-Haziran: 5,6 milyon TL

• Temmuz-Ağustos: 7,3 milyon TL

• Eylül: 14 milyon TL

Elektrik üretim şirketlerinden satın alınan elektrik enerjisinin yanı sıra sokak ve caddelerin aydınlatılması karşılığında elektrik dağıtım şirketlerine ödenen paranın da fahiş boyutlara ulaştığı görüldü. Kamu bütçesinden elektrik dağıtım şirketlerine Ocak-Eylül 2026 döneminde aktarılan kaynak, 16 milyar 211 milyon 966 bin TL oldu.