Kanada Başbakanı Mark Carney Açıkladı: AB İle İlk Ortak Üye Olmak İçin Çalışıyoruz

Kanada'nın Montreal kentinde düzenlenen AB-Kanada Zirvesi sonrasında Kanada Başbakanı Mark Carney, AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ortak bir basın toplantısı gerçekleştirdi. Carney, ülkesinin coğrafi konumu gereği AB'ye tam üye olmasının mümkün olmadığını hatırlatarak, buna karşın üyelik aşamasına gelmeden yakalanabilecek en derin ortaklık yapısı üzerinde uzlaştıklarını ifade etti. Costa'nın haziran ayında yapılacak AB Konseyi toplantısına yönelik davetini kabul ettiğini belirten Carney, bu tarihe kadar müzakereleri nihai sonuca ulaştırmayı amaçladıklarını söyledi.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, zirvenin en önemli gündem maddelerinden birinin Kanada'nın "ortak üye" statüsü olduğunu dile getirdi. AB antlaşmalarının Avrupa dışından bir ülkenin tam üyeliğine izin vermediğini hatırlatan von der Leyen, buna rağmen tarihteki en yakın entegrasyon modelini inşa etmek istediklerini kaydetti. Yeni modelin politikalar, programlar ve kurumsal işbirliği olmak üzere üç ana sütun üzerine oturacağını açıklayan von der Leyen; iklim, enerji, yapay zeka, inovasyon ve güvenlik gibi alanlarda kararların ortaklaşa şekilleneceğini vurguladı. Ayrıca Kanada'nın SAFE savunma programındaki varlığına dikkat çekilerek, Ufuk Avrupa ve Erasmus+ gibi kritik programlara katılımının genişletileceği ifade edildi.

Zirve kapsamında AB ile Kanada arasındaki Kapsamlı Ekonomik ve Ticaret Anlaşması'nın (CETA) "dijital kolu" sayılan Dijital Ticaret Anlaşması müzakerelerinin tamamlandığı duyuruldu. Von der Leyen, kritik ham maddeler ve Avrupa'nın süper bilgisayar altyapısının kullanımı gibi konularda da adımlar atıldığını belirtti. Öte yandan Kanada'nın, AB'nin Ukrayna'ya yönelik 90 milyar avroluk destek kredisine katılması konusunda mutabakata varıldığı ve bu hamlenin Ukrayna'ya verilen güçlü desteğin bir simgesi olduğu açıklandı.

AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, ikili ilişkilerde basit bir ortaklığın ötesine geçerek tam üyelik dışındaki tüm unsurları kapsayan benzersiz bir yapı kurmak istediklerini belirtti. CETA’nın yürürlüğe girmesinden bu yana ticaret hacminin yaklaşık yüzde 80 arttığına değinen Costa; gençlik hareketliliği, mesleki yeterliliklerin tanınması ve ortak afet yönetimi gibi alanlarda somut kazanımlar hedeflendiğini aktardı. Costa ayrıca, uluslararası kurallara dayalı düzenin tehdit altında olduğu bu dönemde iki tarafın diğer demokrasiler için örnek bir ittifak oluşturması gerektiğini savundu.

Zirve sonunda yayımlanan ortak bildiride, "Gelecek İçin İttifak" adıyla yeni bir stratejik çerçevenin başlatıldığı ilan edildi. Bildiride, tam üyeliğin bir adım gerisinde kalacak bu kapsamlı ortaklık modelinin 2027 Kanada-AB Zirvesi'ne kadar eksiksiz biçimde tanımlanmasının amaçlandığı kaydedildi. İki taraf arasındaki kritik tedarik zincirlerinin korunması, teknoloji sızıntılarının önlenmesi, kurulacak iş konseyi aracılığıyla özel sektörün desteklenmesi ve anlık ödeme sistemlerinin entegrasyonu gibi başlıklar öne çıktı. Bildiride ayrıca Orta Doğu'daki gerilimin düşürülmesi ve iki devletli çözüm temelinde kalıcı barış için ortak çalışma kararlılığı yinelendi.