Karanlık Kanyon'dan Mani Yolu'na: Erzincan Kemaliye'de Bir Gün

Erzincan'ın Kemaliye ilçesi, sarp dağların arasından uzanan suları, yemyeşil sokakları ve geleneksel mimarisiyle dikkat çekiyor. Bir yanda doğa tutkunlarının ilgisini çeken Karanlık Kanyon, diğer yanda geçmişin izlerini bugüne taşıyan taş ve ahşap evler bulunuyor.

Eylül ayında ziyaret ettiğimiz Kemaliye'de dut, ceviz ve incir ağaçlarının çevrelediği sokaklardan Karanlık Kanyon'un etkileyici manzarasına uzanan bir yolculuk yaptık.

Kemaliye'nin en dikkat çekici doğal güzelliklerinden biri Karanlık Kanyon. Yüksek kayalıkların arasında uzanan su, tekne turlarıyla yakından görülebiliyor. Kanyonun bazı kesimlerinin gün ışığını sınırlı alması, isminin de kaynağı olarak anlatılıyor.

Kanyonu bir de yukarıdan görmek isteyenler için Taş Yolu farklı bir deneyim sunuyor.

Bölge halkının 1870'li yıllarda kayaları oymaya başlayarak açtığı yol, devlet desteğinin de katkısıyla 2002 yılında tamamlandı. Yaklaşık 7 kilometrelik güzergâhta 38 tünel bulunuyor.

Bugün safari araçlarıyla da gezilebilen Taş Yolu, keskin virajları ve sarp kayalıklarıyla dikkat çekiyor. Sarsıntılı yolculuk boyunca Karanlık Kanyon'un manzarası farklı açılardan görülebiliyor.

Kemaliye'nin yalnızca doğası değil, geçmişten bugüne ulaşan kültürel mirası da oldukça zengin.

Bunlardan biri Mani Yolu. Geçmişte çalışmak için İstanbul başta olmak üzere farklı şehirlere giden erkeklerin ardından kadınların yazdığı maniler, bugün yol boyunca sergileniyor.

Özlem, ayrılık ve gurbet hasretini anlatan dizeler, Kemaliye'nin geçmişteki sosyal hayatına da ışık tutuyor.

Kemaliye'nin dar sokaklarında taş ve ahşabın birlikte kullanıldığı geleneksel evler öne çıkıyor. Bazı yapılar ise doğal kaya dokusuyla bütünleşen mimarileriyle dikkat çekiyor.

Bu evlerin en ilginç ayrıntılarından biri kapı tokmakları.

Geleneksel olarak erkek ziyaretçiler için kalın, kadın ziyaretçiler için ince ses çıkaran ayrı tokmaklar kullanılıyor. Böylece ev sahibi, kapıyı açmadan önce gelen misafirin kadın mı erkek mi olduğunu anlayabiliyordu.

İlçede bu geleneği sürdüren ustalar, kapı tokmaklarını bugün de el işçiliğiyle üretmeye devam ediyor.

Kemaliye'nin mutfağında da kendine özgü lezzetler bulunuyor. Bunların başında lök tatlısı geliyor.

Kurutulmuş dut ve cevizin dövülerek macun kıvamına getirilmesiyle hazırlanan lök, yörede uzun yıllardır yapılan geleneksel bir tatlı. 2023 yılında coğrafi işaretle tescillenen bu lezzet, Kemaliye ziyaretlerinin en dikkat çekici tatlarından biri.

Bölge mutfağında keşkek, kör dolma, yaprak sarma ve çorba çeşitleri de sofralarda yer buluyor.

Kemaliye gezimizin duraklarından biri de ilçe merkezine yaklaşık 5 kilometre mesafedeki Apçağa köyü oldu.

Şair Ahmet Kutsi Tecer'in memleketi olan Apçağa, onun ünlü Orda Bir Köy Var Uzakta şiiriyle özdeşleşmiş durumda.

Yemyeşil ağaçları, taş sokakları ve geleneksel ahşap evleriyle dikkat çeken köyde, Ahmet Kutsi Tecer'in adını taşıyan bir kültürevi de bulunuyor.

Erzincan yolculuğumuzun son duraklarından biri ise Girlevik Şelalesi oldu.

Erzincan şehir merkezine yaklaşık 30 kilometre mesafede bulunan şelale, farklı kademelerden dökülen suları ve çevresindeki yeşil alanlarıyla ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.

Kanyonlardan tarihî sokaklara, yöresel lezzetlerden şelalelere uzanan bu yolculuk, Kemaliye'nin doğal ve kültürel zenginliklerini bir arada görme fırsatı sundu.