Yüksek değerlemelere yönelik endişeler derinleşirken, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasında ilave sıkılaşmaya gidebileceği beklentisi küresel piyasaları yoğun satış baskısı altında bıraktı.
Küresel Piyasalar FED Ve Yapay Zeka Kaynaklı Satış Baskısında

Küresel ölçekte merkez bankalarının enflasyonla mücadelesi sürerken yapay zeka ve teknoloji alanındaki gelişmeler fiyatlamaları zorlaştırıyor. Yapay zekadaki yüksek beklentiler ciddi biçimde sorgulanırken, sektörün yatırım döngüsüne duyarlılığı şirket ve hisse bazlı gelişmelerin küresel piyasalara yansımasını artırıyor.
Yatırımcılar güvenli liman arıyor
Fed'in para politikasında ilave sıkılaşma ihtimali ve yapay zeka sektöründeki yüksek değerlemelere ilişkin endişeler, piyasalardaki satış baskısını artırıyor. Yatırımcıların güvenli liman arayışı ise ABD tahvillerine yönelik talebi destekliyor.
Küresel pay piyasalarının yönü, yapay zeka sektöründe son dönemde yaşanan gelişmelerden etkilenmeyi sürdürüyor.
Yapay zeka yatırımlarının sürdürülebilirliği, teknoloji şirketlerinin yüksek piyasa değerlemeleri ve bu yatırımların karlılığa dönüşme süresine ilişkin soru işaretleri, yatırımcıların sektöre temkinli yaklaşmasına neden oluyor.
ABD'li çip üreticisi Nvidia'nın güçlü finansal sonuçlarına rağmen teknoloji hisselerindeki satış baskısının sürmesi, yatırımcıların şirketlerin mevcut finansal performansından çok gelecek dönem büyüme beklentileri ile değerlemelerine odaklandığını gösteriyor.
Yapay zeka sektöründeki yüksek büyüme beklentileri yeniden ciddi biçimde değerlendirilirken, sektörün küresel teknoloji tedarik zincirleriyle güçlü bağlantıları şirket bazlı gelişmelerin uluslararası pay piyasalarında geniş çaplı fiyat hareketlerine yol açmasına neden oluyor.
Riskli varlıklardan uzaklaşma eğiliminin güçlenmesiyle dolar ve ABD tahvillerine yönelik güvenli liman talebi arttı. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi dün yüzde 5,11'e kadar çıkmasının ardından bugün 10 baz puan düşerek yüzde 5,01'e geriledi.
Avrupa ve Asya borsalarında düşüş
Avrupa borsaları yeni güne negatif başlarken, dün belirgin şekilde yükselen yapay zeka bağlantılı teknoloji hisseleri küresel risk algısındaki yükselişle bugün keskin düşüş kaydetti.
Hollanda merkezli ASML'nin hisseleri yüzde 4,7, Fransa merkezli Soitec'in hisseleri de yüzde 8 değer kaybetti.
ABD ve Avrupa'daki satıcılı seyir yeni günde Asya piyasalarına da taşındı. Yapay zeka hisselerindeki düşüşün derinleşmesiyle Asya borsalarında çip hisseleri öncülüğünde sert satışlar görüldü.
Güney Kore'deki yarı iletken ve çip hisselerinin kayıpları yüzde 10'a yaklaşırken, yapay zeka maruziyeti yüksek Japonya merkezli SoftBank Group Corp'un hisseleri yüzde 14,5 geriledi.
Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 5,2 azalışla, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 4,8 düşüşle, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,2 kayıpla ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,9 düşüşle günü tamamladı.
Dünyadaki teknoloji ve çip tedarik zincirinin nabzını tutan kritik öncü göstergelerden Tayvan Teknoloji Endeksi de haftalık bazda yüzde 17,2 geriledi.
Demirtaş: Satış dalgası yoğunlaştı
Ata Yatırım Araştırma Genel Müdür Yardımcısı Cemal Demirtaş, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede küresel piyasalardaki satış baskısının birkaç faktörün aynı anda etkili olmasıyla ortaya çıktığını kaydetti.
Küresel faizlerin yüksek seyretmesi ve bir süre daha yüksek kalacağı beklentisinin dolara ilgiyi artırdığını belirten Demirtaş, bunun hisse senedi piyasaları üzerinde baskı oluşturan unsurlardan biri olduğunu söyledi.
Demirtaş, Fed'in 25 baz puanlık faiz artırımı ihtimalinin dolara yönelimi güçlendirdiğini ifade etti. Japonya'dan önümüzdeki dönemde faiz artırımı gelebileceği beklentisinin de mevcut sıkılaşma havasını kuvvetlendirdiğini kaydetti.
Demirtaş, bu süreci besleyen önemli unsurlardan birinin Orta Doğu'daki jeopolitik riskler olduğunu söyledi ve şu ifadeleri kullandı: "Petrol fiyatlarının yarattığı baskı da hem enflasyonu yüksek tutuyor hem de faizlerin yüksek kalmasına sebep oluyor. Enflasyon beklentileri faizleri tetikliyor. Yüksek faiz ve enflasyon ortamında zaman zaman altından çıkış görülebiliyor."
Satış dalgasının bir diğer ayağını yapay zeka ve teknoloji alanındaki gelişmelerin oluşturduğunu belirten Demirtaş, yapay zeka şirketi Anthropic’in tarihin en büyük halka arzını gerçekleştirmesinin ardından piyasadaki sermayenin bir miktar bu alana kaydığını ve teknoloji ile yapay zeka hisselerinde baskı oluştuğunu söyledi.
Daha önce sert yükseliş yaşayan yapay zeka alanında, ABD seçimlerinin ardından Demokratların Senato'da çoğunluğu almasıyla veri merkezlerine yönelik muhalefetin gündeme geldiğini belirten Demirtaş, "Yapay zeka yatırımları yavaşlayacak mı ve yapılan harcamalar karşılığını verecek mi?" sorularının sektördeki risk algısını bozarak ek satış baskısı oluşturduğunu ifade etti.
Küresel faizlerin, jeopolitik gelişmelerin ve yapay zeka ile teknoloji alanındaki sorgulamaların enflasyon ekseninde aynı anda etkili olmasıyla güçlü bir satış dalgası oluştuğuna dikkati çeken Demirtaş, şöyle konuştu:
"Negatiflikler vardı ama üçü bir araya gelince ayı piyasası içerisinde bugün ekstra bir yoğunluk oldu. ABD, Rusya ve Çin buluşmasından büyük kararlar çıkmasa da diyalog yönünde adım atılması önemliydi. Görüşmedeki en somut başlık, petrol fiyatlarına dair rahatsızlık ve rafineri kapasitelerinin artırılması oldu. Rafineri oranlarının artmasıyla petrol fiyatlarında düşüş eğilimi başlarsa enflasyon baskısı hafifleyebilir ve Fed dahil küresel merkez bankalarının faiz artırım döngüsünün sonuna yaklaşıldığı görülebilir. Buna karşın kısa vadede ABD'de faiz artışlarının 25 baz puan yerine 50 baz puan olup olmayacağına dair soru işaretleri sürüyor. Küresel piyasaların bu sıkılaşma ve uyum döngüsünü tam olarak sindirmesinin 2027'nin ikinci yarısını bulabileceği öngörülüyor, piyasaların bu süreçte kendi iç dinamiklerine göre de hareket etmesi bekleniyor."
&Quot;Çin talebinin ortadan kalkması"
Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz, ABD Kongresi ara seçimlerinde Demokratların Senatonun ardından Temsilciler Meclisi'nde de çoğunluğu Cumhuriyetçilerden almasının küresel piyasalardaki satış baskısını artırdığını söyledi. Kaymaz, "ABD Kongresi ara seçimlerinde Demokratların, Senatonun ardından Temsilciler Meclisi'nde de çoğunluğu Cumhuriyetçilerden almasının ardından, arazi ve elektrik şebekesi tahsisi ile çeşitli çevre izinlerinin veri merkezi inşaatını geciktirebileceği veya azaltabileceği endişesi küresel piyasalarda satış baskısını artırıyor." ifadelerini kullandı.
Faizlerdeki yükselişin şirketlerin yeni yatırımlar ve veri merkezi genişlemeleri için borçlanma maliyetlerini artırdığını belirten Kaymaz, bu durumun sektöre finansal baskı oluşturduğunu söyledi. Kaymaz ayrıca Nvidia'nın istifa eden eski üst yönetici (CEO) Jensen Huang nedeniyle ABD'nin Çin'e yönelik yaptırımlarının ağırlaştığını belirtti.
Kaymaz, geçmişte Asya üzerinden Çin'e yasa dışı yollarla 40-50 milyar dolar civarında Nvidia rafının ulaştığını, bunun da yaptırımların delindiğini gösterdiğini ifade etti.
Kaymaz, "Tencent ve Alibaba gibi şirketlerin artık uzaktan dahi olsa Amerikan sunucularına erişememesi, Güneydoğu Asya'da Çin sermayesiyle inşa edilen veri merkezlerinin dahi Çinlilere kullandırılmasını engelliyor. Bu durum, önemli bir talep kaynağının ortadan kalkmasına neden oluyor." ifadelerini kullandı. Yaptırımlar nedeniyle Alibaba'nın iki yıl boyunca yeterli çipe ulaşamayacağını belirten Kaymaz, şirketin bu nedenle kendi çip geliştirme süreçlerini hızlandıracağını söyledi.
Kaymaz, küresel veri merkezi inşaatının 2028 yılından itibaren öngörülen hızda artmamasına yol açabilecek baskıyı şöyle değerlendirdi:
"Demokratların yönetim politikaları, yüksek faizler ve özellikle ABD'nin Çin'e yönelik ağırlaşan yaptırımlarının aynı anda birleşmesi, 2028 yılından itibaren küresel veri merkezi inşaatının öngörülen hızda artmamasına yol açabilecek ciddi bir baskı oluşturmaktadır. Çin talebinin ortadan kalkması, ABD'deki veri merkezi sektörünü önemli ölçüde yavaşlatmaktadır. Bu faktörler küresel piyasalardaki satış baskısına neden olmaktadır."




