Madalyadaki Büyük Sır! Atatürk'e Neden Romulus Dediler?

ATATÜRK'E AMERİKA'DAN GELEN SIRA DIŞI MADALYAAtatürk'ün hayatına ilişkin pek bilinmeyen bir ayrıntı, arşiv belgeleriyle gün yüzüne çıkarıldı. Uşak Üniversitesi Öğretim Görevlisi Dr. Murat Soysal'ın, “Atatürk ve Uluslararası Mark Twain Cemiyeti Madalyası: Kemal Atatürk Modern Romulus” başlıklı akademik araştırması, 1937 yılında ABD'den Atatürk'e gönderilen altın madalyanın ilginç hikâyesini ortaya koydu. ABD Kongre Kütüphanesi arşivi ve dönemin gazetelerine dayanan araştırmaya göre, 4 Kasım 1937'de Uluslararası Mark Twain Cemiyeti Başkanı Cyril Clemens, Atatürk'e bir mektup göndererek kendisini altın madalyayla onurlandırdıklarını bildirdi. Daha önce Franklin D. Roosevelt ve Winston Churchill gibi isimlere de madalya veren cemiyetin Atatürk'ü seçme gerekçesi ise oldukça farklıydı. Çünkü bu kez ödülün merkezinde askerî zaferler değil, Türk milletinin hayatında yarattığı değişim ve insanlara kazandırdığı yaşama sevinci vardı.

ATATÜRK'ÜN UNUTAMADIĞI O SÖZ!Cemiyet Başkanı Clemens'in mektubunda şu dikkat çekici ifadeler yer alıyordu: “Mark Twain hayatta olsaydı bugün Türk milletine gülmesini ve hayattan zevk almasını öğretmiş olan sizden fazla hiç kimseye hayran olmazdı fikrindeyiz.” Atatürk'ün bu sözlerden son derece etkilendiği aktarılıyor. Münir Hayri Egeli'nin Atatürk'ün Bilinmeyen Hikayeleri adlı eserinde anlattığına göre, çevresindekilerin şaşkınlığı üzerine Atatürk şu sözleri söyledi: “Hayatta işittiğim en büyük kompliman budur. Benim insan tarafımı övüyorlar.”

MADALYADAKİ GİZEM: NEDEN MODERN ROMULUS?Altın madalyanın bir yüzünde Mark Twain'in kabartması, diğer yüzünde ise oldukça ilginç bir ifade bulunuyordu: “Kemal Atatürk Modern Romulus.” Peki, Atatürk neden Roma'nın efsanevi kurucusu Romulus'a benzetilmişti? Roma mitolojisine göre Romulus, dişi bir kurdun beslediği iki kardeşten biriydi ve Roma'nın kurucusuydu. Türk mitolojisinde de dişi kurt tarafından beslenen çocuklara ilişkin benzer anlatılar bulunuyordu. Araştırmacıların dikkat çektiği bu mitolojik benzerliğin tarihsel bağlantısı kesinleşmiş değil. Ancak madalyadaki Romulus benzetmesinin temel nedeni açıktı: Atatürk'ün yeni Türkiye'yi ve başkent Ankara'yı kurmuş olması.

DÜNYA BASININDA ATATÜRK MANŞETLERİAtatürk'e verilen altın madalya yalnızca Türkiye'de değil, dünya basınında da yankı uyandırdı. Ulus gazetesi 3 Aralık 1937'de haberi “Kemal Atatürk Modern Romulus” başlığıyla duyurdu. Akşam ve Posta gazeteleri de ödüle geniş yer ayırdı. Haber kısa sürede İngiltere ve Avustralya'ya ulaştı. İngiliz The Yorkshire Evening Post gazetesi Atatürk'ü “Modern Romulus” olarak tanıtırken, Daily Mirror onun Türk halkına mutluluğu ve gülmeyi öğrettiği vurgusunu öne çıkardı. Avustralya gazetelerinde de aynı ifadeler yer aldı. Böylece Atatürk'ün insani yönüne yapılan övgü, binlerce kilometre uzaklıktaki gazete sayfalarına taşındı.

ABD ARŞİVİNDEN ÇIKAN TARİHİ MEKTUPHikâyenin en önemli belgelerinden biri ise Atatürk'ün 19 Ocak 1938'de Clemens'e gönderdiği teşekkür mektubuydu. ABD Kongre Kütüphanesi arşivinde bulunan mektupta Atatürk, cemiyetin ilgisinin kendisini derinden etkilediğini belirtiyor, üyelerine içten teşekkürlerini iletiyordu. Araştırmaya göre Atatürk, madalyayı takarak çektirdiği imzalı fotoğrafını da cemiyete göndermişti. Ödülün taşıdığı mesaj ise aradan geçen yıllara rağmen dikkat çekici: Atatürk yalnızca bir devletin kurucusu olarak değil, bir millete yaşama sevinci kazandıran lider olarak da onurlandırılmıştı. Foto-Animasyon: YZ