İktisatçı Mahfi Eğilmez, Türkiye ekonomisinin uzun süredir devam eden yüksek enflasyon ve sıkı para politikası koşulları altında “kriz yorgunluğu” yaşadığını belirtti. Eğilmez, enflasyonla mücadelenin uzamasının üretim, yatırım ve geleceğe ilişkin beklentiler üzerinde giderek daha ağır bir baskı oluşturduğunu ifade etti.
Mahfi Eğilmez’den Kriz Yorgunluğu Uyarısı: 'Türkiye'nin Önündeki Asıl Risk...'

Eğilmez, kişisel blogunda yayımladığı “Kriz Yorgunluğu” başlıklı yazısında, Türkiye'nin geçmişte yaşadığı ani ve sert krizlerden farklı olarak bu kez zamana yayılan bir ekonomik yıpranma sürecinden geçtiğini değerlendirdi.
TÜRKİYE KRİZ YORGUNLUĞUYLA KARŞI KARŞIYA
Ekonomik krizlerin her zaman ani bir daralmayla ortaya çıkmadığını belirten Eğilmez, bazı krizlerin üretim gücünü, yatırım iştahını ve geleceğe duyulan güveni zaman içinde aşındırdığını ifade etti.
Türkiye'nin bugün bu ikinci tür sorunla karşı karşıya olduğunu kaydeden Eğilmez, kriz yorgunluğunu krizden çıkış sürecinin uzaması nedeniyle hane halkı ve işletmelerin dayanma gücünün giderek azalması olarak tanımladı.
Başlangıçta geçici olduğu düşünülerek katlanılan maliyetlerin kalıcı hale geldiğini belirten Eğilmez, bu durumun işletmelerin mali yapısını bozduğunu, yatırımların ertelenmesine ve beklentilerin zayıflamasına yol açtığını söyledi.
ENFLASYON YÜZDE 29,77, ATIL İŞGÜCÜ YÜZDE 30'UN ÜZERİNDE
Türkiye'nin 2023 ortasında başlayan ekonomi politikası değişimiyle enflasyonla mücadelede üç yılı geride bıraktığını hatırlatan Eğilmez, Ekim 2026 itibarıyla yıllık enflasyonun yüzde 29,77 seviyesinde bulunduğunu belirtti.
Enflasyondaki gerilemeye rağmen ekonominin potansiyelinin altında büyüdüğünü ve atıl işgücü oranının yüzde 30'un üzerinde seyrettiğini ifade eden Eğilmez, uzun süren mücadeleye karşın beklenen sonuçların gecikmesinin ekonomik aktörlerin güvenini zayıflattığını kaydetti.
SANAYİCİ HEM İÇ HEM DIŞ PAZARDA SIKIŞIYOR
Kriz yorgunluğunun en belirgin hissedildiği alanlardan birinin sanayi olduğunu vurgulayan Eğilmez, yüksek faizlerin finansman maliyetlerini artırırken ücret, enerji ve diğer üretim giderlerinin de sanayici üzerindeki baskıyı büyüttüğünü belirtti.
Döviz kurundaki artışın maliyetlerdeki yükselişin gerisinde kalmasının ihracatçıların rekabet gücünü zorladığını ifade eden Eğilmez, iç talepteki zayıflamanın da tabloya eklenmesiyle sanayicinin hem iç hem dış pazarda sıkıştığını söyledi.
Savunma sanayi gibi bazı sektörlerdeki olumlu gelişmelerin sanayi üretiminin genel görünümünü olduğundan daha güçlü gösterebildiğini belirten Eğilmez, imalat sanayisinin genelinde üretimdeki zayıflamanın daha belirgin olduğunu kaydetti.
FABRİKA KAPANMALARI VE ÜRETİMİN YURTDIŞINA TAŞINMASI RİSKİ
Eğilmez, mevcut koşullarda sanayicilerin kârlarından fedakârlık etmek, yatırımlarını ertelemek, üretimlerini azaltmak, üretimi başka ülkelere taşımak veya faaliyetlerini tamamen sonlandırmak gibi seçeneklerle karşı karşıya kaldığını ifade etti.
Yatırımların ertelenmesinin gelecekteki üretim kapasitesini sınırlayabileceğini, üretimin azaltılmasının istihdamı olumsuz etkileyebileceğini belirten Eğilmez, fabrikaların kapanması ve üretimin yurtdışına taşınmasının ise kalıcı kapasite kayıplarına yol açabileceği uyarısında bulundu.
YÜKSEK FAİZ YALNIZCA TALEBİ DEĞİL, ÜRETİMİ DE ETKİLİYOR
Enflasyonla mücadelede faizlerin yüksek tutulduğunu, kredi kullanımının sınırlandırıldığını ve talebin yavaşlatılmasının hedeflendiğini hatırlatan Eğilmez, bu politikaların uzun süre uygulanmasının yalnızca talebi değil üretim kapasitesini de olumsuz etkileyebileceğini belirtti.
Kalıcı fiyat istikrarı için talebin kontrol altına alınması kadar üretim kapasitesinin korunmasının da önemli olduğunu vurgulayan Eğilmez, dezenflasyon politikasının üretim üzerindeki maliyetleri sınırlayan önlemlerle desteklenmesi gerektiğini ifade etti.
FİNANSAL GETİRİLERLE ÜRETİM ARASINDAKİ MAKAS AÇILIYOR
Ekonomik programın yükünün toplumun farklı kesimleri arasında eşit dağılmadığını belirten Eğilmez, finansal varlıklarını yüksek faizli araçlarda değerlendirebilen kesimlerin getiri fırsatlarından yararlanırken üretim yapan ve istihdam sağlayan işletmelerin yüksek finansman maliyetleriyle karşılaştığını söyledi.
Bu durumun kısa vadeli finansal yatırımları daha cazip hale getirirken üretken yatırımlara yönelik ilgiyi azaltabileceğini belirten Eğilmez, kaynakların üretim yerine finansal araçlara yönelmesinin uzun vadede sermaye birikimi ve potansiyel büyüme üzerinde olumsuz etki yaratabileceğini kaydetti.
YAPISAL REFORM ÇAĞRISI
Eğilmez, mevcut tablonun enflasyonla mücadeleden vazgeçilmesi gerektiği anlamına gelmediğini vurguladı.
Türkiye'nin kalıcı büyümeye ulaşabilmesi için fiyat istikrarını sağlamasının zorunlu olduğunu belirten Eğilmez, yalnızca yüksek faiz ve talep kısıtlamasına dayalı politikaların üretim kesimi üzerindeki yükü artırdığını ifade etti.
Maliye politikasının desteği, kamu harcamalarında verimlilik, rekabeti artırıcı düzenlemeler, öngörülebilir hukuk ve ekonomi ortamı ile üretken yatırımları destekleyen yapısal reformların dezenflasyon sürecinin maliyetini azaltabileceğini kaydetti.
ASIL RİSK ÜRETİM GÜCÜNÜN KALICI OLARAK KAYBEDİLMESİ
Türkiye ekonomisi açısından temel riskin, enflasyon gerilerken üretim kapasitesinin zayıflaması ve bu kaybın kalıcı hale gelmesi olduğunu belirten Eğilmez, geçmiş krizlerden farklı olarak bugünkü sorunun zamana yayılan bir yıpranma süreci olduğuna dikkat çekti.
Eğilmez yazısını şu ifadelerle tamamladı:
Enflasyon düşürülebilir. Ancak kaybedilen üretim kapasitesini, pazarları, yatırımları ve ekonomik güveni yeniden kazanmak çok daha uzun zaman alabilir. Türkiye'nin önündeki asıl risk de budur: Enflasyonla mücadele ederken ekonominin üretim gücünü kaybetmek.



