Mardin'de Asırlık Palamut Geleneği Kış Aylarında Yaşatılıyor: Sobanın Üzerinde Pişiriyorlar

Mardin'in Midyat ilçesinde sonbahar aylarında meşe ağaçlarından toplanan palamutlar, soğuk kış günlerinde soba üzerinde pişirilerek sofralara geliyor. Özellikle kırsal mahallelerde sürdürülen bu alışkanlık, yöre halkının geçmişten bugüne taşıdığı gelenekler arasında yer alıyor.

Midyat'a bağlı Sarıkaya Mahallesi'nde yaşayanlar, sonbaharın gelmesiyle meşe ağaçlarının bulunduğu bölgelere giderek olgunlaşan palamutları bir araya getiriyor. Bölgede "malot" olarak adlandırılan meşe palamutları, toplandıktan sonra evlere götürülüyor. Kış aylarında sobanın üzerinde pişirilen ürün, kestaneye benzer biçimde tüketiliyor.

Yöre sakinlerinden Mesut Tunçer, palamut toplamanın her yıl tekrarlanan bir alışkanlık olduğunu belirterek, "Meşe ağaçlarında yetişen palamutları özellikle kasım ayında toplamaya başlıyoruz. Kış aylarında köylüler olarak gidip palamutları topluyoruz. Yağmurlu ve soğuk günlerde dışarı çıkmak yerine evimizde sobanın üzerinde pişiriyoruz. Kestane gibi oluyor, çok güzel bir lezzeti var. Biz de severek tüketiyoruz" dedi.

Halil Tunçer de palamutun bölge mutfağında ve günlük yaşamında kendine özgü bir yeri olduğunu dile getirdi. Bu alışkanlığın uzun yıllardır sürdüğünü belirten Tunçer, "Meşe ağaçlarında yetişen palamutları kış aylarında köylüler olarak topluyoruz. Topladığımız palamutları evlerimize getirip sobanın üzerinde pişiriyoruz. Palamut sadece bizim bölgemizde değil, Türkiye'nin farklı bölgelerinde de bulunuyor. Eskiden beri tüketilen doğal bir ürün. Bizim buralarda da kış aylarının vazgeçilmez lezzetlerinden biridir" diye konuştu.

Sarıkaya Mahallesi'nde çiftçilik yapan Yusuf Alkan ise meşe palamudu tüketiminin çocukluğundan bu yana bildiği bir gelenek olduğunu anlattı. Alkan, "Bizim buralarda palamuda malot diyoruz. Dedelerimizden, büyüklerimizden ve çocukluğumuzdan beri bildiğimiz bir gelenek. Eskiden büyüklerimiz palamudun şeker hastalığına iyi geldiğini söylerdi. Bu nedenle tüketenler de olurdu. Biz de her sonbaharda palamutları topluyoruz. Kış aylarında sobanın üzerinde pişirip yiyoruz. Bu gelenek yıllardır devam ediyor" ifadelerini kullandı.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde doğal olarak yetişen meşe ağaçlarından elde edilen palamutlar, yöre halkı tarafından farklı biçimlerde değerlendiriliyor. Geçmişte kırsal yaşamın doğal ürünleri arasında önemli yer tutan meşe palamudu, bugün de özellikle sobada pişirilerek tüketilmesiyle geleneksel alışkanlıkların bir parçası olmayı sürdürüyor.

Sarıkaya Mahallesi sakinleri, büyüklerinden öğrendikleri palamut toplama ve pişirme alışkanlığını gelecek kuşaklara aktarmayı hedefliyor.