Mekke Anlaşması NATO’yu Tamamlayacak

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi, TBMM Dışişleri Komisyonu’ndan geçti. Oylamada AK Parti, MHP ve CHP kabul yönünde oy kullanırken Yeni Parti, DEM Parti ve İYİ Parti teklife karşı çıktı. Yen Yol Grubu ise oylamaya katılmadı.

Anlaşmaya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Dışişleri Bakan Yardımcısı Zeki Levent Gümrükçü, 7 Ağustos’ta Mekke’de imzalanan düzenlemenin üç ülke arasındaki köklü ilişkilerin yanı sıra bölgesel sahiplenme anlayışının da somut bir ürünü olduğunu vurguladı. Anlaşmanın tamamen savunma odaklı olduğunu ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığını belirten Gümrükçü, düzenlemenin bölge ülkelerini ayrıştırmak yerine bütünleştirmeyi amaçladığını ifade etti. Gümrükçü, “Güvenliğin bölünmezliği ilkesi doğrultusunda Mekke İttifakı’nın, geniş Orta Doğu bölgesindeki güvenlik ve istikrara yapacağı katkılarla, başta NATO olmak üzere Avrupa güvenliğine dair üyesi olduğumuz tüm çok taraflı platformlar için tamamlayıcı bir nitelik taşıması öngörülmektedir” değerlendirmesinde bulundu.

Gümrükçü, Mekke Anlaşması kapsamında Türkiye’nin Yemen’e asker göndermesine yönelik herhangi bir planlama bulunmadığının altını çizdi. Anlaşmada herhangi bir ülke veya grubun doğrudan tehdit olarak tanımlanmadığını kaydeden Gümrükçü, ittifakın ülkelerin toprak bütünlüğünü, egemenliğini ve bağımsızlığını korumayı esas aldığını dile getirdi. Kolektif savunma mekanizmasının ancak ortak ve objektif bir değerlendirme sonucunda devreye girebileceğini belirten Gümrükçü, anlaşmanın savunma odaklı çerçevesine dikkat çekti. Mekke İttifakı’nın kurumsal yapılanması ve yeni üyelerin kabulüne ilişkin takvime de değinen Gümrükçü, sürecin 6 ila 12 ay içerisinde şekillenebileceğini bildirdi.

TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay ise anlaşmanın bölgesel sahiplenme iradesini ortaya koyduğunu belirtti. Oktay, düzenlemeyi caydırıcılığı artırarak barışı güçlendirme kararlılığının önemli bir adımı olarak nitelendirdi.