MHP'li Feti Yıldız'dan 'Nutuk'lu 29 Ekim Mesajı: Kimsesizlerin Kimsesi Cumhuriyettir

MHP’li Fethi Yıldız, Cumhuriyet’in ilanının yıl dönümü dolayısıyla yaptığı paylaşımda, Mustafa Kemal Atatürk’ün Nutuk’ta yer verdiği 28 Ekim 1923 akşamına ilişkin anılarını ve Cumhuriyet’in ilan sürecini hatırlattı. Yıldız, Atatürk’ün “Cumhuriyet bilhassa kimsesizlerin kimsesidir” sözünü de paylaştı.

"29 Ekim 1923'te TBMM tarafından kabul edilen Anayasa değişikliği ile Cumhuriyet ilan olundu. Cumhuriyet'in ilanının üzerinden 103 yıl geçti. Mustafa Kemal Atatürk, 28 Ekim 1923 akşamını Nutuk’ta şöyle anlatıyor." diyen Yıldız, Atatürk'ün Nutuk'ta anlattığı Cumhuriyet’in ilan sürecini aktardı.

İşte Yıldız'ın aktardığı Nutuk'ta yer alan Cumhuriyet’in ilanına giden süreç:

"Gece olmuştu... Çankaya'ya gitmek üzere Meclis binasından ayrılırken, koridorlarda beni beklemekte olan Kemalettin Sami ve Halit Paşa'lara rastladım. Ali Fuat Paşa, Ankara'dan hareket ederken bunların Ankara'ya geldiklerini o günkü gazetede 'Bir Uğurlama ve Bir Karşılama' başlığı altında okumuştum. Daha kendileriyle görüşmemiştim.

Benimle konuşmak üzere geç vakte kadar orada beklediklerini anlayınca, akşam yemeğine gelmelerini, Milli Savunma Bakanı Kazım Paşa vasıtasıyla kendilerine bildirdim. İsmet Paşa ile Kazım Paşa'ya ve Fethi Bey'e de Çankaya'ya benimle birlikte gelmelerini söyledim. Çankaya'ya gittiğim zaman orada, beni görmek üzere gelmiş bulunan Rize Milletvekili Fuat, Afyonkarahisar Milletvekili Ruşen Eşref Bey'lerle karşılaştım. Onları da yemeğe alıkoydum. Yemek sırasında 'Yarın Cumhuriyet ilan edeceğiz' dedim. Orada bulunan arkadaşlar, derhal düşünceme katıldılar. Yemeği bıraktık. O dakikadan itibaren, nasıl hareket edileceği konusunda kısa bir program yaparak arkadaşları görevlendirdim.

Efendiler, görüyorsunuz ki Cumhuriyet ilanına karar vermek için Ankara'da bulunan bütün arkadaşlarımı davet ederek onlarla görüşüp tartışmaya asla lüzum ve ihtiyaç görmedim. Çünkü, onların da aslında ve tabii olarak benim gibi düşündüklerinden şüphe etmiyordum. Halbuki o sırada Ankara'da bulunmayan bazı kişiler, yetkileri olmadığı halde, kendilerine haber verilmeden, düşünce ve rızaları alınmadan Cumhuriyet'in ilan edilmiş olmasını bize gücenme ve bizden ayrılma sebebi saydılar."

MHP'li Yıldız paylaşımını şu sözlerle tamamladı:

29 Ekim 1923 sabahı Halk Fırkası Grubu'nda görüşülen anayasa değişikliği teklifi kabul edilmiş, ardından TBMM'de yapılan konuşmalardan sonra saat 20.30'da oturuma katılan 158 üyenin tamamının oyuyla Anayasa değişikliğinin kabulünün arkasında Cumhuriyet ilan edildi.

Cumhuriyetin ilanı "Yaşasın Cumhuriyet" sesleri ve alkışlarla karşılandı "Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir" kuralı devlet yönetimine yerleşti. Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun 1. maddesine "Türkiye Devleti'nin hükümet şekli Cumhuriyettir." hükmü ile "Türkiye Devleti'nin dini İslam'dır, resmi dili Türkçe'dir." maddeleri ilave edilmiş, değişikliğinin ardından yapılan oylamayla Mustafa Kemal Atatürk Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı seçilmiştir. “Cumhuriyet bilhassa kimsesizlerin kimsesidir”.