Milyonlarca Çalışan Anneyi İlgilendiren Tarihi Karar! Yargıtay Doğum İzni Dönüşü Mobbinge 'Dur' Dedi

Doğum izninden dönen kadın çalışanların iş hayatında karşılaştığı uygulamalarla ilgili dikkat çeken bir karar Yargıtay’dan geldi. Özel bir bankada kıdemli analist olarak görev yapan kadın işçinin, doğum izni sonrasında uzmanlık alanından farklı bir birime yönlendirilmesi üzerine açtığı davada Yargıtay, ayrımcılık tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirtti.

İkiz gebeliği sırasında iş yerinde psikolojik baskıya maruz kaldığını öne süren kadın çalışan, doğum izninin ardından görev ve sorumluluklarının değiştirildiğini, hak ettiği primlerin ödenmediğini ve çalışma arkadaşlarına kıyasla daha düşük ücret artışı aldığını iddia etti. Bankacılık sektöründeki görevinden alınarak sigorta alanında çalıştırılmak istenmesi üzerine iş sözleşmesini fesheden çalışan, çeşitli tazminat ve alacaklarının ödenmesi için yargıya başvurdu.

Davacı kadın, yöneticilerinin tutumlarının zaman içinde sistematik bir baskıya dönüştüğünü ileri sürdü. Doğum iznine ayrılmadan önce yürüttüğü yatırım, araştırma ve hisse senedi analizleriyle ilgili sorumluluklarının başka bir çalışana verildiğini belirten kadın, kendisine kariyeri ve uzmanlığıyla örtüşmeyen bir görev teklif edildiğini anlattı.

Banka tarafı ise çalışanının izin sonrasında yeniden işe başladığını, kıdemli analistlerin görev tanımlarının farklı sektörleri kapsadığını ve sigortacılık alanında görevlendirilmesinin iş sözleşmesinde esaslı bir değişiklik anlamına gelmediğini savundu.

İlk derece mahkemesi, çalışanın kıdem tazminatına hak kazandığına karar verirken ayrımcılık ve psikolojik taciz iddialarını yeterli delille kanıtlanmadığı gerekçesiyle kabul etmedi. İstinaf başvuruları da reddedilince dosya temyiz incelemesi için Yargıtay’a taşındı.

Dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, kadın çalışanın doğum izninden önceki görevi yerine farklı bir işte görevlendirildiğinin ve yeni pozisyonun uzmanlık alanı dışında kaldığının dosyadaki deliller ve tanık anlatımlarıyla ortaya konulduğuna dikkat çekti.

Kararda, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 5’inci maddesi kapsamında ayrımcılık iddiasını güçlü biçimde destekleyen bir durumun gösterilmesi halinde, farklı muamelenin bulunmadığını ispatlama yükünün işverene geçtiği vurgulandı.

Yüksek Mahkeme, bankanın çalışanın görevini hangi somut gerekçelerle değiştirdiğini ve kendisine neden farklı muamele uygulandığını açıklayamadığı değerlendirmesinde bulundu. Bu nedenle ayrımcılık tazminatı talebinin reddedilmesini hukuka uygun bulmadı ve kararın bozulmasına hükmetti.

Yargıtay’ın kararı, doğum izninden dönen kadın çalışanların görev ve sorumluluklarında yapılan değişiklikler açısından önem taşıyor. Kararla birlikte, çalışanın eski görevinden uzaklaştırılması ve uzmanlığı dışında bir pozisyona yönlendirilmesi gibi uygulamalarda işverenin değişikliğe ilişkin somut ve geçerli gerekçeler sunması gerektiği ortaya konuldu.

Karar, doğum izni sonrasında iş yerinde farklı muamele gördüğünü düşünen kadın çalışanların ayrımcılık iddialarının değerlendirilmesinde de emsal niteliği taşıyor.