Mit Başkanı İbrahim Kalın: PKK Lider Kadrosundan Gelen Bir Miktar Direnç Var

MİT Başkanı İbrahim Kalın, Türkiye'nin yürüttüğü çözüm sürecine ilişkin değerlendirmelerinde, silahsızlanmanın yanı sıra Kürt meselesinin toplumsal ve siyasi boyutlarının da ele alınması gerektiğini söyledi. Kalın, PKK mensuplarının Türkiye'ye dönüşü için ilave yasal düzenlemeler hazırlanacağını, Suriye'deki Kürtlerin yeni yönetim içerisinde yer almasının ise önemli bir gelişme olduğunu belirtti.

ORSAM ile Oxford Üniversitesi Küresel Tarih Merkezi bünyesindeki Küresel Düzen Programı'nın düzenlediği konferansta konuşan Kalın, 9 Kasım'da Ankara'da gerçekleştirilen toplantıda Oxford Üniversitesi'nden Galip Dalay'ın sorularını yanıtladı.

Kürt meselesinin temelinde toplumun bir kesiminin yaşadığı dışlanma, eşitsizlik ve hak kaybı algısının bulunduğunu belirten Kalın, çözümün bu sorunların giderilmesini de kapsaması gerektiğini ifade etti.

Kalıcı bir sonuca ulaşılması için iki ayrı alanda ilerleme sağlanması gerektiğini söyleyen Kalın, silahsızlanmanın ardından demokratik haklar, kimlik, toplumsal hafıza ve kültürel farklılıkların ele alınmasının önemine vurgu yaptı. Bu başlıkların ihmal edilmesi halinde sürecin başarıya ulaşamayacağını savundu.

Kalın, silahlı mücadelenin devam ettiği koşullarda toplumsal bütünleşmenin mümkün olmayacağını, ancak silahların bırakılmasının da tek başına yeterli bir çözüm sunmayacağını kaydetti.

Siyasi partilerin sürece verdiği desteğe de değinen Kalın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin başlattığı girişimin CHP, DEM Parti ve diğer siyasi aktörlerin katkısıyla geniş bir siyasi uzlaşıya dönüştüğünü söyledi. TBMM'deki oylamada 467 milletvekilinin destek vermesini bu uzlaşının göstergesi olarak değerlendirdi.

Kürt meselesinin Türkiye'nin sınırlarını aşan bölgesel bir boyuta sahip olduğunu belirten Kalın, Suriye, Irak ve İran'da da toplumsal bütünleşmenin önem taşıdığını ifade etti.

Silahsızlanma sonrasında PKK mensuplarının Türkiye'ye dönerek topluma katılması konusunda hazırlıkların sürdüğünü açıklayan Kalın, bu süreçte farklı ülkelerin deneyimlerinden yararlanıldığını ancak Türkiye'nin kendi koşullarına uygun bir yöntem geliştirdiğini söyledi.

Kalın, silahsızlanma aşamalarının tamamlanması ve Millî Güvenlik Kurulunun onayının ardından mevcut düzenlemenin dışında kalan PKK mensuplarını da kapsayacak yeni yasal adımların atılacağını belirtti.

Geri dönecek kişilerin topluma uyum sağlaması için zamana ihtiyaç duyulacağını kaydeden Kalın, Türkiye'nin bu süreci yönetebilecek kapasitede olduğunu savundu.

Kuzey İrlanda, Bask bölgesi ve Kolombiya'daki FARC örneklerini hatırlatan Kalın, söz konusu ülkelerde müzakere, silahsızlanma ve yeniden topluma kazandırma aşamalarının uzun yıllara yayıldığını belirterek Türkiye'deki ilerleyişin bu örneklere kıyasla hızlı olduğunu ileri sürdü.

Sürecin ilerlemesinde bazı sorunlarla karşılaşıldığını belirten Kalın, özellikle PKK'nın üst yönetiminde geleceğe ilişkin belirsizliklerden kaynaklanan çekinceler bulunduğunu açıkladı.

Kalın, buna rağmen yönetim kadrosunun sürece bağlılığına ilişkin olumlu işaretler gördüğünü de sözlerine ekledi.

Kalın, sürecin karşılıklı şartların öne sürüldüğü bir pazarlık şeklinde yürütülmediğini, tarafların ortak hedefe ulaşmak için önlerindeki engelleri aşmaya çalıştığını belirtti.

Mecliste kabul edilen yasal düzenlemeyi, oluşturulan kurulları ve kurulması planlanan izleme komitesini siyasi iradenin göstergeleri arasında sayan Kalın, sürecin devam edeceğini söyledi.

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin sürece katkı sunduğunu belirten Kalın, KDP, KYB ve diğer siyasi yapıların destekleyici bir tutum sergilediğini ifade etti.

Bazı önemli unsurların bir müddet daha Kuzey Irak'ta bulunacağını açıklayan Kalın, taraflar arasında belirlenen ortak çerçevenin korunması halinde bu durumun sorun oluşturmayacağını kaydetti.

İran'a yönelik olası bir askerî müdahalenin Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'ni de etkileyebileceğini söyleyen Kalın, Kuzey Irak'ta bulunan İranlı Kürt muhalif grupların saldırı tehdidiyle karşı karşıya olduğunu belirtti. İranlı yetkililerle yapılan temaslarda bölgeye yönelik saldırıları gündeme getirdiklerini aktaran Kalın, tehditlerin ilgili makamlarla paylaşılması ve taraflar arasında çatışma yaşanmaması gerektiğini vurguladı.

Suriye'de Beşar Esad yönetiminin sona ermesinin ardından kurulan yeni yönetimi değerlendiren Kalın, Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ve ekibinin farklı toplumsal kesimleri siyasi yapıya dahil etme konusunda ilerleme kaydettiğini savundu.

Aleviler, Dürziler ve Kürtlerle yaşanan sorunlara rağmen ülkenin mevcut durumunun bir yıl öncesine göre daha iyi olduğunu söyleyen Kalın, Kürtlerin IŞİD'le mücadelede ağır bedeller ödediğini söyledi.

Kürtlerin Suriye'deki devlet ve siyaset kurumlarında görev almaya başlamasını önemli bir gelişme olarak nitelendiren Kalın, Şara'nın kültürel ve dilsel haklara ilişkin bir cumhurbaşkanlığı kararnamesi yayımladığını belirtti.