NASA Ay'a Dönüş Haritası Sil Baştan Güncellendi

Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), insanlı Ay görevlerinin mimarisinde köklü bir revizyona gitti. İniş süreçlerini kolaylaştırmayı ve görev risklerini en aza indirmeyi amaçlayan yeni plana göre; SpaceX ve Blue Origin tarafından geliştirilen iniş araçlarının operasyonel rolleri yeniden tanımlandı. NASA Yöneticisi Jared Isaacman, mevcut kaynak ve yetkiler doğrultusunda hedeflerin tamamen uygulanabilir olduğunu belirtirken, Orion uzay aracının itki gücünü artırmak amacıyla United Launch Alliance (ULA) ile yeni bir üst kademe roket üzerinde çalışıldığı bildirildi.

Lunar Gateway istasyonu gereksiniminin rafa kalkmasıyla esneklik kazanan yeni mimaride; Orion kapsülünün SpaceX'in Starship aracıyla Dünya çevresindeki yüksek yörüngede, Blue Origin'in Blue Moon aracıyla ise Ay'a daha yakın alçak yörüngede buluşması planlanıyor.

Planlanan takvim doğrultusunda 2027 yazında fırlatılması hedeflenen Artemis III görevi, yüzeye iniş yapmak yerine uzaydaki en kritik kenetlenme testlerine ev sahipliği yapacak. NASA astronotları Randy Bresnik, Andre Douglas, Frank Rubio ve ESA astronotu Luca Parmitano'nun yer alacağı tarihi görevde; NASA'nın SLS, SpaceX'in Starship ve Blue Origin'in New Glenn roketleri aynı operasyonda sahne alacak.

Görev kapsamında Orion kapsülü önce Blue Moon ile yaklaşık 439 kilometre irtifada kenetlenerek yaşam destek ve basınç sistemlerini test edecek. Ardından sekizinci günde 52 metrelik Starship üst aşamasıyla 381 kilometre irtifada iki saatlik bir kenetlenme ve manevra testi icra edilecek. Toplamda 14 ila 17 gün sürmesi öngörülen uçuş boyunca astronotların derin uzay şartlarındaki sağlık durumları ve yeni nesil hayatta kalma kıyafetleri detaylıca incelenecek.

Gözden geçirilen yeni plan, özel sektör devlerinin operasyonel süreçlerini de doğrudan etkiliyor. SpaceX cephesinde Starship'in Ay yolculuğu öncesinde alçak Dünya yörüngesinde ihtiyaç duyacağı tanker fırlatması ve kriyojenik yakıt transferi verimliliği en kritik başlık olarak öne çıkıyor. Blue Origin tarafında ise ilk aşamada yörüngede yakıt transferi yapılmaksızın, dört ayrı New Glenn fırlatmasıyla modüler transfer aşamalarının yörüngeye taşınması ve Blue Moon Mark 2 ile entegre edilmesi hedefleniyor.

ULA tarafından geliştirilecek yeni Centaur V üst kademesi sayesinde Orion kapsülünün doğrudan alçak Ay yörüngesine ulaşması sağlanacak. Bu durum, özellikle Blue Moon'un yüzeye iniş ve kalkış esnasında ihtiyaç duyduğu yakıt tasarrufunu üst seviyeye çıkaracak.

NASA, Artemis III için yaklaşık 90 günlük olası bir takvim kayması riskine rağmen, astronotları Ay'ın güney kutbuna indirmeyi amaçlayan tarihi Artemis IV görevini 2028 yılında gerçekleştirmekte kararlı. Böylece 1972 yılındaki Apollo 17'den bu yana ilk kez insan ayağı yeniden Ay yüzeyine basmış olacak.