Nedime Erdoğan Cezaevinden Sorularımızı Yanıtladı: 'Odağı Asıl Sorunlardan Uzaklaştırıyorlar'

“Ailem Güvende” adı altında 12 Eylül gecesi gerçekleşen operasyonlarda pek çok LGBTİ hakları dernekleri, HİV derneği aranmış; kimi kurucu üyeler ve üyeleri gözaltına alınıp tutuklanmıştı. Pek çok gazetecinin, derneklerin, kurumun sosyal medya hesaplarına erişim engeli getirilmişti. Ailem Güvende operasyonlarının üzerinden bir ay geçmesinin ardından Lambda İstanbul, Hevi LGBTİ+ ve Sosyal Politika Cinsiyet Kimliği ve Cinsel Yönelim Çalışmaları Derneği (SPoD) hakkında derneklerin feshedilmesi talepleri ile iddianameler hazırlandı. Lambda İstanbul’un binası, “İzinsiz lokal işletme” gerekçesi öne sürülerek mühürlendi. Kaos GL Yönetim Kurulu Üyesi ve Ankara Gökkuşağı Aileleri Derneği (GALADER) Üyesi Nedime Erdoğan da Ailem Güvende operasyonları kapsamında tutuklananlar arasındaydı. Geçtiğimiz günlerde tutukluluğun iptali talebi reddedildi. Nedime Erdoğan, Ekmek ve Gül’ün sorularını Sincan Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumundan yanıtladı.

“Ailem Güvende” adı altında yapılan operasyonu bir LGBTİ annesi olarak nasıl değerlendiriyorsunuz? Aile adı altında böylesi operasyonların yapılması ne anlama geliyor sizce?

İnsan olmanın doğal bir parçası olarak, insanlık tarihi boyunca çeşitli cinsel yönelimler, cinsel kimlikler ve cinsiyet ifadeleri, uygulanan politikalardan bağımsız olarak, her zaman var olmuş; insanlar üredikçe de bazı çocuklar LGBTİ+ olarak doğmaya devam edecek. Bu bilimsel olarak böyle ve sizin ne düşündüğünüzle veya uyguladığınız politikalarla ilgili bir şey değil. Bu kadar net olan bir gerçeği kültürel kodları bükerek açıklamaya çalışmak, ithal bir şey olarak göstermek akıl dışı bir tutum.

Yıllardır aileler güvende olsun diye mücadele ediyorum. Belli başlı politikaların sonucu olan yoksulluk, istismar, barınma problemleri, sağlık hizmetlerine erişememe, çocuk işçiliği gibi sorunlar bu güvenliği bozan esas sorunlarken; odağı bu sorunlara yöneltmek yerine, toplumda bir karşılığı olmayan LGBTİ+ düşmanlığını körüklemek, çözülemeyen bu sorunların bir korku iklimi yaratılarak maskelenmesinden başka bir şey değil. Bunlar dikkatleri kısa bir süre dağıtabilir ama halledilemeyen gerçek sorunlar başka toplumsal travmalara neden oluyor ve olmaya da devam edecektir.

Özetle, şimdiye kadar bir güvenlik tehdidi olmayan LGBTİ+’ların son yıllarda hedefe konmasının politik bir çaresizlik olduğunu düşünüyorum. Bugün kendi ailelerinin artık güvencesiz ve mutsuz olduğunu hisseden insanlar için, yapay bir düşman yaratarak ve odağı esas sorunlardan uzaklaştırarak, onlara bir tür açıklama sunma çabasıyla üretilmiş bir operasyonun sonuçlarını yaşıyoruz.

Devletin vatandaşlarının haklarını umursamadığı, vatandaşlarını hor gördüğü ve bazı vatandaşlarını da korkunun öznesi olarak kullanmaya çalıştığı politikaların sadece LGBTİ+’ları ilgilendirmediğini de kavramamız lazım. Bu politikaların, şiddeti, nefreti ve ayrımcılığı şimdilik LGBTİ+’lar için arttırdığı malum, ancak yaratılmaya çalışılan bu iklim ilerleyen zamanlarda sırayla diğer tüm vatandaşlar için de kullanılacaktır. Bunların olduğu bir yerde de herhangi bir ailenin güvende hissetmesi mümkün mü?

Şu anda cezaevindeki koşullarınız nasıl, biraz açarak anlatabilir misiniz?

Bizi emniyet süreci (Ki 3 gün sürdü) tamamlanınca Sincan’a getirdiler. Sincan Kadın Cezaevi ayrı bir eyalet gibi. Önce geçici koğuşlara alındık, sonra kurula çıktık. Bir arada olmak, siyasi koğuşa geçmek istediğimizi belirttik ama bizi adli suçluların olduğu koğuşlara, üstelik dördümüzü de ayırarak yerleştirdiler.

24 yataklı koğuşta 41 kişi civarında yaşamaya çalışıyoruz. Her oda iki kişilik ama dört kişi kalıyor. Dördüncü kişi tam tuvaletin önüne yatağını sermek zorunda.

Özellikle beslenmede ciddi bir hijyen sorunu var. Kimin nasıl yıkadığı belli olmayan plastik leğenlere yemekler toplu olarak boca ediliyor, her oda bir gün sorumlu olarak yemek dağıtım işini üstleniyor.

Bulunduğum koğuş uyuşturucu madde kullanımı ve satıcılığı suçlarıyla yatan mahkumlardan oluşuyor. Bu sıralar hükümlü ve tutukları karıştırmaya başladılar. Her gün küfür ve kavganın olduğu koğuşlarda yaşıyoruz. Devlet kurumlarının görmediği, hakları konusunda bilgisiz, çaresizliğin ve yoksulluğun ittiği süreçlerin maliyetlerini yaşayan kadınlarla dolu. Eşlerini, ailelerini, sevgililerini korumak için bedel ödüyor kimileri. Kavgalar ya da tartışmalar idareye yansımışsa iki tarafı da odasına kilitliyorlar. Bu kilitleme odada kalan diğerleri için ayrı bir cezalandırma oluyor ve ortak alanda yatmak zorunda kalıyorlar. Cezayı alan bir hükümlü ise, bu ayrıca cezasına 1 yıl gibi bir sürenin eklenmesine neden oluyor. Aramızda cezasını tamamladığı halde şu anda cezaevi kurulunun verdiği ekstra cezaları yatan hükümlüler var. Beş yılı daha var örneğin birinin.

Dişiniz ağrıyor, böbrek sancısı çekiyorsunuz mesela, bu sorunlar görmezden geliniyor. Sağlık erişimi için uzun süren süreçler sonrasında, sürekli dilekçe vererek sonuç alıyorsunuz. Tabii, revire gitmek tedavi olmak anlamına gelmiyor. Kanser hastası bir tutuklu, birkaç kez hastaneye gitti. Evrağının unutulması, tetkik aletinin bozuk olması gibi sorunlar nedeniyle elleri kelepçeli, aç bir şekilde uzun süre bekletilip, akşamüstü hiçbir şeyi yapılmadan koğuşa dönüyor.

Burada kantinden alışveriş yapabilmek bir ayrıcalık. Ne yazık ki herkes bu kadar şanslı değil. Bazıları ailece buradalar, dışarıda onlara bakanları yok. Olsa bile hiçbir geliri olmadığından sigarası için bile başka birilerine muhtaç. Başkalarının işlerini yaparak ihtiyaçlarını karşılamaya çalışıyor.

Ankara’da yaşadığı halde okur-yazar olmayan kadınlar da var. Asıl önemlisi bir rehabilitasyon mekanizması yok. Burada yeni insanlar tanımak dışında bir değişiklik yaşamıyorlar. Çıktıklarında başka bir hayata geçebilecekleri mekanizmalar, koşullar ve buna dair umutlar yok. Zaten hayatlarında yaşadıkları bu kısır döngü, cezaevinde de kırılamıyor.

İdarenin hoşuna gitmeyen küçük masum olaylar bile tutanakla sonuçlanıyor. Bazı görevliler mahkumlara azarlama ve öfkeyle yaklaşıyor. İnsanları daha öfkeli hale getiren, baskı ve korkuyla sonuç almaya çalışan bir sistem. Tabii, hiçbir şey değişmiyor. Korku, tehdit ve baskı ile sonuç alınamayacağını kanıtlayan küçük prototip mekanlar cezaevleri.

Siz aslında en çok ailelerle çalışıyorsunuz. Ailem güvende denerek LGBTİ’lerin hedef gösterildiği ailelere siz nasıl seslenmek istersiniz?

Biz ebeveynler sadece kendi çocuklarımız için değil LGBTİ+ olsun olmasın bütün çocukların sağlıklı güvende ve sevgi ortamında yaşamasını istiyoruz. Çocuklarımızı nefret ve ayrımcılığın öznesi kılmaya çalışanlara karşı bir arada kalarak birbirimize destek olmaya çalışıyoruz. Farklarımızla bir arada yaşamanın tehdit değil, zenginlik olduğunun farkındayız. Aileler, kimsenin dışarıda bırakılmadığı bir toplumsal düzenin ne kadar önemli olduğunu biliyor. Bu korku iklimi bir gün uçup gidecek, umudumuz ve mücadelemiz buna katkı vermek için.

Çocuklarımızın hayatlarını güvenle, hakları konusunda endişesiz bir şekilde yaşamasına katkı koymak sorumluluğumuz. Siz çocuklarınızı korumaz, destek olmaz, bu nefret ve şiddetin parçası olursanız burada tanık olduğum hayatlara kendi çocuklarınızı da eklersiniz. Bu geçici politikaların etkisinde kalmayın. Ebeveynlerin gücü tüm bunları değiştirecek büyüklükte. Çocuklarımızın onuruyla yaşayabilme haklarını savunma sorumluluğu hepimizde.

31 yıldır emeğin sesi olan Evrensel, gücünü sadece okurlarından alıyor. Emeğin sesinin daha gür çıkması için sen de güç ver.

E-Gazete Her gün basılı gazeteyi dijital olarak oku...

Sesli Yazılar Köşe yazılarımızı sesli olarak dinle...

Reklamsız Deneyim Reklamlara takılmadan sadece habere odaklan.

İndir, Oku, Dinle...

Şifresiz Giriş İmkanı E-posta adresinle şifresiz giriş yapabilirsin.

App Store'dan İndir

Google Play'den İndir