Netanyahu'ya Sandık Darbesi! Likud Birinci Ancak Çoğunluk Muhalefette... Arap Partilerden Tarihi Başarı

İsrail'de 7 Ekim 2023'ten sonraki ilk genel seçimlerde sandık çıkış anketleri Netanyahu'nun iktidar bloğunun çoğunluğu kaybettiğini gösterdi. Likud birinci parti olurken, Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğu 52-53 sandalye ile öne geçti. Arap partileri ise 17-18 sandalyelik tarihî çıkışla yeni hükümetin kurulmasında kilit konuma yükseldi. Ancak hiçbir blok, 120 sandalyeli parlamentoda hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşamadı.

İsrail'de 27 Ekim 2026'da gerçekleştirilen genel seçimlerin ardından açıklanan sandık çıkış anketleri, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun siyasi geleceğine ilişkin belirsizliği artırdı. İsrail'in önde gelen televizyon kanallarının yayımladığı sonuçlara göre Netanyahu'nun liderliğindeki Likud Partisi seçimden birinci çıkarken, iktidarı destekleyen sağ ve dinî partilerin oluşturduğu blok parlamento çoğunluğunun gerisinde kaldı.

Gadi Eisenkot liderliğindeki Netanyahu karşıtı muhalefet bloğu sandalye sayısında iktidar bloğunu geride bırakırken, Filistinli vatandaşları temsil eden Arap partileri de sandık çıkış anketlerinde tarihî bir başarıya imza attı.

Ancak 120 sandalyeli İsrail parlamentosu Knesset'te hiçbir siyasi blok hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşamadı. Bu tablo, seçim sonrası koalisyon görüşmelerinde Arap partilerinin önemli bir konuma gelebileceğini gösterdi.

İsrail devlet televizyonu Kan 11 ile Kanal 12 ve Kanal 13 tarafından yayımlanan sandık çıkış anketleri, Netanyahu'nun Likud Partisi'nin en fazla sandalye kazanan siyasi parti olduğunu ortaya koydu.

Kanal 13'ün anketine göre Likud 25 sandalyeyle ilk sırada yer alırken, Gadi Eisenkot'un Yashar Partisi 23 sandalyeyle ikinci oldu.

Ancak siyasi blokların toplam sandalye sayılarına bakıldığında farklı bir tablo ortaya çıktı.

Netanyahu'nun liderliğindeki sağ ve dinî partilerden oluşan koalisyonun 50 sandalyede kaldığı, Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğunun ise 53 sandalyeye ulaştığı görüldü.

Kanal 12'nin anketinde de Netanyahu bloğu 50, muhalefet bloğu 52 sandalye ile gösterildi.

Bu sonuçlar, Netanyahu'nun partisi seçimden birinci çıksa da mevcut ortaklarıyla parlamento çoğunluğunu sağlayamadığını ortaya koydu.

İsrail seçimlerinin en dikkat çekici gelişmelerinden biri, Filistinli vatandaşları temsil eden Arap partilerinin sandık çıkış anketlerinde elde ettiği sandalye sayısı oldu.

Kanal 11 ve Kanal 13'ün anketlerinde Arap partileri toplam 17, Kanal 12'nin anketinde ise 18 sandalye ile gösterildi.

Kanal 13'ün verilerine göre Ortak Liste 10, Birleşik Arap Listesi (Ra'am) ise 7 sandalye elde ediyor.

Kanal 12'nin sonuçlarında ise Ortak Liste'nin sandalye sayısı 11'e yükselirken Ra'am 7 sandalyede kalıyor.

Böylece iki Arap partisinin toplam temsili 17-18 sandalye seviyesine ulaşıyor.

Mevcut parlamentodaki toplam 10 sandalyelik Arap parti temsiliyle karşılaştırıldığında, sandık çıkış anketleri önemli bir artışa işaret ediyor.

Bu sonuçların resmî sayımla doğrulanması halinde Arap partileri, İsrail parlamentosunda tarihî bir sandalye sayısına ulaşmış olacak.

Sandık çıkış anketlerinde ortaya çıkan tablo, İsrail'de yeni hükümetin kurulmasında Arap partilerini önemli bir konuma taşıdı.

Netanyahu'nun mevcut koalisyonu yaklaşık 50 sandalyede kalırken, Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğu 52-53 sandalyeye ulaşıyor.

Bu nedenle iki siyasi kamp da tek başına 61 sandalyelik çoğunluğu sağlayamıyor.

Arap partilerinin 17-18 sandalyelik temsilinin kesinleşmesi halinde, özellikle Netanyahu karşıtı siyasi partilerin hükümet kurma girişimlerinde bu partilerin tutumu belirleyici olabilir.

Bununla birlikte Arap partilerinin muhalefet bloğuna katılması veya yeni kurulacak bir hükümeti dışarıdan desteklemesi konusunda henüz kesinleşmiş bir anlaşma bulunmuyor.

Netanyahu'nun en önemli siyasi rakiplerinden Yashar Partisi Genel Başkanı Gadi Eisenkot, sandık çıkış anketlerinin ardından yaptığı açıklamada sonuçları İsrail'deki ana akım siyasi çoğunluğun zaferi olarak değerlendirdi.

Eisenkot, ilk anketlerin Netanyahu'ya ve kendi ifadesiyle "7 Ekim hükümetine" yönelik güvenin sona erdiğini gösterdiğini savundu.

Muhalefet lideri, şu ifadeleri kullandı:

"İlk sandık çıkış anketi sonuçları, Siyonist çoğunluk ve İsrail vatandaşlarının büyük bir kısmı nezdinde Netanyahu'ya ve '7 Ekim hükümetine' güvenin tamamen bittiğini göstermektedir."

Eisenkot, nihai sonuçların aynı yönde olması durumunda Netanyahu hükümetinin yerine yeni bir yönetim oluşturmak için harekete geçeceğini belirtti.

Yashar lideri, en kısa sürede ulusal seferberlik niteliğinde yeni bir hükümet kurmayı hedeflediğini söyledi.

Arap partilerinden Ortak Liste'nin lideri Yousef Jabareen, sandık çıkış anketlerinde partisinin en az 10 sandalye kazanacağının öngörülmesini değerlendirdi.

Jabareen, "Ortak Liste, hangi siyasi senaryo gerçekleşirse gerçekleşsin göz ardı edilemeyecek kadar büyük ve güçlü bir liste" ifadelerini kullandı.

İsrail'deki Filistinli vatandaşların karşı karşıya olduğu sorunlara dikkat çeken Jabareen, özellikle şiddet ve suç olayları, Negev bölgesinde evlerin yıkılması, ayrımcılık ve konut sorunlarına karşı mücadele edeceklerini söyledi.

Toplumlarını temsil etme sorumluluğuna vurgu yapan Jabareen, siyasi kararlarını bu doğrultuda alacaklarını belirtti.

İsrail'in eski başbakanlarından Yair Lapid de sandık çıkış anketlerinin ardından Netanyahu yönetimini hedef aldı.

Sosyal medya platformu X üzerinden açıklama yapan Lapid, iktidar bloğunun ağır bir yenilgi aldığını savundu.

Lapid, "Kimsenin sizi yanıltmasına izin vermeyin. Netanyahu bloğu ağır bir yenilgiye uğradı. Bu tam anlamıyla bir çöküş ve halk onlara evlerine dönmelerini söyledi" ifadelerini kullandı.

Muhalefetin sandalye sayısında öne çıkması, Netanyahu karşıtı partiler arasında yeni hükümet kurulmasına ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar ise muhalefetin sandık çıkış anketleri üzerinden yaptığı değerlendirmelere tepki gösterdi.

İlk sonuçların kesinleşmediğini hatırlatan Saar, muhalefetin kutlamalar için acele ettiğini savundu.

Saar, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Solun kutlamaları için henüz erken. Taraflı yorumcuların kendini beğenmiş tavırları ise gülünç" dedi.

Likud'un en fazla sandalye kazanan parti olarak öne çıktığını vurgulayan Saar, Netanyahu'nun siyasi gücünü koruduğunu savundu.

İsrail'de Kanal 13 tarafından yayımlanan sandık çıkış anketine göre siyasi blokların sandalye dağılımı şöyle:

Parti | Sandalye

Likud | 25

Otzma Yehudit | 6

Birleşik Tevrat Yahudiliği | 7

Şas | 6

Dinî Siyonizm ve Zehut | 6

Toplam | 50

Yashar | 23

B'Yachad | 14

Demokratlar | 9

Yisrael Beiteinu | 7

Toplam | 53

Ortak Liste | 10

Birleşik Arap Listesi (Ra'am) | 7

Toplam | 17

Bu dağılıma göre hiçbir blok, hükümet kurmak için gerekli 61 sandalyeye tek başına ulaşamıyor.

İsrail'in diğer büyük televizyon kanallarında yayımlanan sandık çıkış anketleri de benzer bir siyasi tablo ortaya koydu.

Kanal 12'nin anketinde Netanyahu karşıtı blok 52, Netanyahu'nun desteklediği blok 50, Arap partileri ise 18 sandalye ile gösterildi.

KANAL 12

İsrail devlet televizyonu Kan 11'in anketine göre ise Eisenkot liderliğindeki muhalefet 53, Netanyahu bloğu 50, Arap partileri 17 sandalye elde ediyor.

Netanyahu'ya yakın yayın çizgisiyle bilinen Kanal 14 ise diğer kanallardan farklı bir sonuç yayımladı.

Kanal 14'ün anketinde sağ blok 60, muhalefet bloğu 43 ve Arap partileri 17 sandalye ile gösterildi. Likud'un bu anketteki sandalye sayısı ise 30 oldu.

KAN 11

Böylece Kanal 14'ün anketinde de Netanyahu'nun mevcut bloğu 61 sandalyelik çoğunluk sınırının altında kaldı.

İsrail'de parlamentoya girebilmek için siyasi partilerin ülke genelindeki geçerli oyların en az yüzde 3,25'ini alması gerekiyor.

120 sandalyeli Knesset'te çoğunluğa dayalı bir hükümet kurulabilmesi için en az 61 sandalyelik destek önem taşıyor.

Ancak seçimleri en fazla sandalye kazanarak tamamlayan partinin lideri otomatik olarak başbakan olmuyor.

Kesin seçim sonuçlarının ardından Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, siyasi partilerle görüşerek hükümet kurma görevini koalisyon oluşturma ihtimali en yüksek gördüğü milletvekiline verecek.

Sandık çıkış anketlerinin ortaya koyduğu tablo, yeni hükümetin oluşturulması için partiler arasında kapsamlı görüşmeler yürütülmesini gerektirebilir.

İsrail'de 7 Ekim 2023 saldırılarının ardından gerçekleştirilen ilk genel seçimde seçmen katılımı da dikkat çekti.

Seçime katılım oranının yüzde 77,7'ye ulaştığı bildirildi.

Bu oran, 1999'dan bu yana kaydedilen en yüksek genel seçim katılım düzeyi olarak öne çıktı.

Özellikle Arap seçmenlerin sandığa yoğun ilgi göstermesi, Ortak Liste ve Ra'am'ın sandalye sayılarındaki yükselişin önemli unsurlarından biri olarak değerlendiriliyor.

İsrail'de sandıkların kapanmasının ardından oy sayım işlemleri başladı.

Merkez Seçim Kurulunun takvimine göre oy sayımının 30 Ekim Cuma gününe kadar tamamlanması, resmî sonuçların ise 4 Kasım'da yayımlanması bekleniyor.

Bu nedenle televizyon kanallarının açıkladığı sandalye dağılımları henüz kesin seçim sonuçlarını ifade etmiyor.

Özellikle seçim barajına yakın partilerin oy oranları ve henüz sayılmayan oylar, nihai sandalye dağılımında değişikliklere yol açabilir.

İlk anketlerin ortak noktası ise Netanyahu'nun Likud Partisi'nin birinci sırada yer almasına rağmen iktidar bloğunun parlamento çoğunluğunu elde edememesi ve Arap partilerinin 17-18 sandalye ile önemli bir siyasi ağırlık kazanması oldu.