Nyt Ortaya Çıkardı: Alice Huang, Çin’e Yasaklı 4 Milyar Dolarlık Nvidia Çipini Nasıl Aldı?

New York Times (NYT), Nvidia’yı sarsan skandalın merkezindeki iş kadını Alice Huang’ın geçmişini mercek altına aldı. ABD istihbaratı Huang’ı bir “Çin istihbarat varlığı” olarak tanımlıyor. Gazete, Huang’ın Şanghay’daki finans çevrelerinden çıkıp teknoloji devleriyle iş yaptığını ve ABD’nin Çin’e satışını yasakladığı yapay zeka çiplerine nasıl ulaştığını anlattı.

Haber, 15 yıllık şirket belgelerinin incelenmesine ve Huang’ı ve şirketini tanıyan yarım düzineden fazla kişi ve yetkiliyle yapılan görüşmelere dayanıyor. Nvidia’nın kurucusu ve CEO’su Jensen Huang (63), pazar günü Alice Huang ile evlilik dışı ilişki yaşadığını kabul etmişti. İki Huang arasında akrabalık bağı bulunmuyor.

NYT’nin ilk kez ortaya çıkardığı bir fotoğrafa göre Alice Huang, Aralık 2023'te Singapur’daki bir İtalyan restoranında Jensen Huang ve küçük bir grupla bir araya geldi. Fotoğrafta Jensen Huang, alameti farikası olan siyah deri ceketi ve elinde kırmızı şarap kadehiyle Alice Huang’ın yanında poz veriyor.

Gazeteye göre Alice Huang’ın kutlamak için nedeni vardı. Şanghaylı zengin yatırımcıların desteğiyle, kısa süre sonra milyarlarca dolarlık Nvidia çipi alacak bir şirketi yeniden yapılandırmıştı. ABD, Çinli şirketlerin bu çipleri almasını yasaklamıştı. Huang ise bu yasağı Singapur’daki bir paravan şirket aracılığıyla Megaspeed’i kurarak aştı. Sahiplik değişikliğinden yalnızca dört gün sonra Megaspeed, Nvidia’nın bulut ortakları arasına alındı.

Çince adı Huang Le olan Alice Huang, internetteki özgeçmişine göre dört yıl televizyon muhabirliği yaptı. Ardından HSBC’nin özel bankacılık biriminde ve Çin devlet destekli yatırım bankası CITIC Securities’te çalıştı.

Adının geçtiği en eski şirket kaydı 2010 yılına uzanıyor. Kayıt, Pekin’de bürokratların uğrak yeri olan özel bir golf kulübünde kurulan küçük bir “spor ve eğlence kulübü” şirketine ait. Huang sonraki yıllarda bir offshore şirket üzerinden, hisseleri Hong Kong’da işlem gören Çinli bir tıbbi cihaz üreticisine de yatırım yaptı.

NYT’ye göre Alice Huang’ın Çin’deki en yakın iş ortağı 51 yaşındaki fon yöneticisi Kang Wei. Kang, Çinli yatırımcılara ve Megaspeed çalışanlarına Huang’ın eşi olarak tanıtılıyor, ancak gazete ikilinin evli olup olmadığını doğrulayamadı. 2000'lerde Çin finans medyasının “harika çocuk” gibi gördüğü Kang, borsa şirketlerindeki hisselerini bildirmediği için Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Kurulu’ndan en az iki kez ceza aldı. Bir kaynağa göre Kang, Huang’ın Jensen Huang’la bağlantısıyla övünüyor ve bu ilişkiyi şirketlerine yatırım toplamak için kullanıyordu.

İkili, 2020'de Çinli internet devi Tencent için Şanghay’da bir yapay zeka hesaplama merkezinin kurulmasına ve işletilmesine yardım etti. Gazeteye göre bu proje, Huang’ın yurt dışından çip toplama girişiminin zeminini hazırladı.

ABD, 2022 sonunda gelişmiş yapay zeka çiplerinin Çin’e satışına kısıtlama getirdi. Bu çipleri alabilmek için bir şirketin Çin dışında kurulmuş olması ve Çin’e uzanan belirgin bir ortaklık bağının bulunmaması gerekiyordu.

Alice Huang, 2023'te Britanya Virjin Adaları’nda kayıtlı bir şirket aracılığıyla, kendi Şanghay ağıyla bağlantılı oyun şirketi 7Road’un Singapur’daki yan kuruluşunu satın aldı ve adını Megaspeed olarak değiştirdi. Aynı yıl şirket Singapur’daki bir paravan şirkete devredildi. Şirketi tanıyan kaynaklara göre Huang devirden sonra da günlük işleri yönetmeye devam etti.

Haziran 2024'te Tayvan’ın başkenti Taipei’deki bir teknoloji etkinliğinde Alice Huang, Jensen Huang’a olan yakınlığıyla övündü. Etkinliğe katılan NetThunder CEO’su Parker Schmitt’e göre Huang, gece yarısından sonra teknoloji yöneticilerine Jensen’ı oraya getirebileceğini söyledi. Kısa süre sonra Jensen Huang gelip grupla bir shot viski içti. Nvidia’ya yakın bir kaynak ise Huang’ın zaten o partiye gitmeyi planladığını söyledi.

Schmitt, Alice Huang’ın sosyal medyasının Jensen Huang’la golf sahasında ve restoranlarda şarap içerken çekilmiş fotoğraflarla dolu olduğunu anlattı. NYT’nin doğruladığı fotoğraflar ikilinin son üç yılda Şanghay’da, Nvidia’nın Silikon Vadisi’ndeki genel merkezinde, Kaliforniya’da bir golf tesisinde ve Tayvan’da bir araya geldiğini gösteriyor.

Megaspeed, Haziran 2024'ten itibaren Nvidia’nın en gelişmiş yapay zeka çiplerinden büyük sevkiyatlar almaya başladı ve toplamda 4 milyar doları aşan donanım edindi. Şirketin en büyük müşterisi ise Çinli e-ticaret devi Alibaba oldu. Megaspeed’in Malezya’daki yan kuruluşu, sunucularını ve fikri mülkiyetini Alibaba’nın Apex adlı iştirakine teminat olarak verdi.

Megaspeed’in arkasında, Çin’deki veri merkezleriyle, hükümetle ve savunma sanayisiyle bağlantıları olan zengin teknoloji yatırımcılarından oluşan bir ağ bulunuyor.

Büyük çip siparişleri kısa sürede dikkat çekti. ABD Ticaret Bakanlığı 2024 sonunda Megaspeed’in veri merkezine bir denetçi gönderdi. Bazı Nvidia ekipmanlarının hala kutularında durması, çiplerin başka yere taşındığı endişesini doğurdu. Tayvan da ABD’nin önerisiyle Huang’ın adaya yaptığı ziyaretleri izlemeye başladı. Huang, Tayvan’a Hong Kong pasaportuyla giriyordu.

Mart 2025'te ABD’ye giden Huang, Nvidia’nın ofislerinde Jensen Huang’ı ziyaret etti. İki ay sonra Taipei’de bir akşam yemeğinde çekilen fotoğrafta onu yanağından öptüğü görülüyor.

Singapur makamları da 2025'te, ithalatta yanlış beyan soruşturması kapsamında Huang’a yurt dışı çıkış yasağı koyup ifadesini aldı. Bir kaynağa göre suça iştirak ettiğine dair yeterli delil bulunamadığı için Huang hakkındaki soruşturma kapandı, ancak Megaspeed hakkındaki soruşturma sürüyor. Huang ardından Şanghay’a gitti ve Megaspeed çalışanlarına yeni bir yönetici talimat vermeye başladı.

Megaspeed, Malezya’nın Johor eyaletindeki veri merkezinin ilk aşamasını tamamlamak üzere ve bu tesis için yapay zeka çipleri de temin edilmiş durumda. Huang’ın ağındaki bir başka şirket olan Shanghai Shuoyao, projede çalışmak üzere büyük gruplar halinde Çinli mühendis gönderiyor. Şanghay’ın Songjiang ilçe yönetimi temmuz ayındaki bir raporda Shuoyao’yu örnek şirket olarak gösterdi. Rapora göre şirketin yeni sunucu fabrikasında 100'ü aşkın teknisyen sunucuları çip seviyesine kadar onarıp yeniden yapılandırabiliyor.

NYT, geçen ay ABD’li yetkililerin Alice Huang’ın Çin istihbarat varlığı olduğu sonucuna vardığını ve Başkan Donald Trump’ın geçen yıl bu konuda bilgilendirilmesine rağmen harekete geçmediğini yazmıştı. Geçen hafta da Huang’ın Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı tarafından casusluk için devşirildiğini bildirmişti. Nvidia yönetim kurulu bağımsız bir soruşturma başlattı. Şirket hisseleri pazartesi günü sert düştü.

Alice Huang, NYT’nin yorum talebine yanıt vermedi. Nvidia ve Megaspeed yorum yapmaktan kaçındı. Çin ise casusluk iddialarını reddediyor.