Oğuz Oyan: Sermaye Bütçe Harcamalarından Aslan Payını Almaya Devam Edecek

Bütçe ne anlatıyor? İşin doğrusu geçmiş yıllardan farklı bir şey anlatmıyor. Özetin özeti, hep sermayeye yontan bir bütçe teklifi var gene karşımızda. Başka deyişle, sermayenin kamu gelirlerinin finansmanına vergi katkısı çok düşük kalmaya devam ederken, bütçe harcamalarından aslan payını da almaya devam edecek.

Resmi verilerin söylediği gibi: Vergi harcamalarının (yani tahsil edilmeyen vergi ayrıcalıklarının) miktarı 2027’de 4,9 trilyon TL’ye çıkarken, aynı yılda sermayeye ödenecek faiz giderleri tahmini, 2026’ya kıyasla yüzde 40,7 artışla, 3 trilyon 975 milyar TL’ye zıplıyor.

Yani genel bütçe vergi gelirlerinin yüzde 24,6’sı kadarını daha baştan tahsil etmeyeceğinizin taahhüdünü veriyorsunuz bütçeyle. Bunun küçük bir bölümü asgari ücretin vergi dışı kalması gibi ücret gelirleri lehine, ama dörtte üçünden fazlası sermaye lehine.

Bütçe harcamalarının yüzde 14,6’sı daha baştan faize tahsis edilmiş oluyor. 2027 tahmininde faizlerin Genel Bütçe Vergi Gelirlerine oranı ise yüzde 20. Gerçekleşme ne olur bilinmez. Ama şu haliyle bile, toplanan her 100 birimlik verginin 20 birimi peşinen faiz ödemelerine ayrılmış oluyor.

Kısacası, vergilerin yüzde 24,6’sını toplamaktan imtina et, topladıklarının yüzde 20’sini de faiz giderlerine transfer et. Nitekim Kurumlar Vergisi’nden (KV) 2027’de 2,2 trilyon TL gelir bekleniyor ama KV istisna ve muafiyetlerinin toplamı 1,1 trilyon TL tutmakta. Oran burada yüzde 50’yi buluyor.

Başka deyişle 3,3 trilyon TL KV tahsil edilebilecekken, bunun 1,1 trilyon lirasından mali yıl başında “vergi harcaması” denilerek vazgeçiliyor!

Sermaye yönlü transferler kuşkusuz faizlerle sınırlı değil, ama en büyük kalem burada.

Ayrıca, 2027 bütçesinde sermaye giderleri için 1 trilyon 855 milyar lira, sermaye transferleri için 750 milyar lira, yatırımları hızlandırma ödeneği için 247 milyar lira, toplamda ise 2 trilyon 852 milyar lira ödenek ayrılmış durumda. Bunu faizlerle toplarsak ne ediyor? Bütçe giderlerinin dörtte biri ediyor, vergi gelirlerinin ise yüzde 34,3’üne denk geliyor! Daha ne kadar sermaye yönlü olunabilir?

Oğuz Oyan’ın yazısı