Ölenlerin Rızası Alınamadı! Mısır Mumyaları İçin Dikkat Çeken Karar

İskoçya'nın Glasgow kentindeki iki müze, etik kaygılar ve insan kalıntılarının sergilenmesine ilişkin güncellenen ilkeler doğrultusunda Mısır mumyalarının sergilenme biçimini değiştirdi. Kelvingrove Müzesi bazı kalıntıları sergiden kaldırırken Hunterian Müzesi, bir mumyayı kumaşla örterek ziyaretçilerin görüşüne kapattı.

Glasgow'daki Kelvingrove ve Hunterian müzeleri, binlerce yıl önce yaşamış kişilere ait insan kalıntılarının sergilenmesi konusunda yeni kararlar aldı. Kararların temelinde, ölen kişilerin sergilenmeye rıza gösterip göstermediğinin bilinmemesi ve insan kalıntılarına saygılı yaklaşılması gerektiğine ilişkin etik tartışmalar yer alıyor.

Kelvingrove Müzesi, rahip Nekht'in mumyasını sergiden tamamen kaldırdı. Mısır'daki Krallar Vadisi'nden çıkarılan mumyalanmış bir erkek başı, sağ ayak ve sağ el de sergiden çıkarılan kalıntılar arasında yer aldı. Nekht'in kalıntılarının 1923 yılında Glasgow'a bağışlandığı belirtildi.

Hunterian Müzesi ise Lady Shep-En-Hor'un mumyalanmış bedenini özel olarak tasarlanan bir kumaşla örterek ziyaretçilerin görmesini engelledi. Kadına ait süslü lahit ise sergide kalmaya devam edecek.

Müzelerin kararlarında, Uluslararası Müzeler Konseyi'nin (ICOM) haziran ayında güncellediği etik kurallar da etkili oldu. Güncellenen ilkeler, insan kalıntılarının onurunun korunmasını ve bu kalıntıların geldiği topluluklarla işbirliği yapılmasını tavsiye ediyor.

Bununla birlikte söz konusu kurallar, bütün mumyaların müzelerden kaldırılmasını zorunlu tutmuyor. Bu nedenle İskoçya'daki müzeler, insan kalıntılarının sergilenmesine ilişkin uygulamalarda kendi değerlendirmeleri doğrultusunda farklı kararlar alabiliyor.

Her iki müze de ilgili ülkelerden veya kurumlardan talep gelmesi halinde insan kalıntılarının iadesini değerlendirebileceklerini açıkladı.

Etik tartışmalarda yalnızca ölen kişilerin yaşamları sırasında verdikleri rıza değil, onların soyundan gelenlerin görüşleri de önem taşıyor. Bu yaklaşım, müzelerin tarihî eserleri ve insan kalıntılarını sergilerken geçmişteki uygulamaları yeniden değerlendirmesine yönelik tartışmaları da gündeme getiriyor.