Otomotivde "Rüya Bitti, Kabus Başladı" Uyarısı: Kapanmalar Yaşanabilir

Türkiye otomotiv pazarında yılın ikinci yarısında hızlanan daralma, ekim ayında daha da derinleşti. Otomobil ve hafif ticari araç satışları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 30,4 azalarak 80 bin 334 adede gerilerken, yılın ilk 10 ayında toplam satışlar yüzde 15,33 düşüşle 883 bin adet seviyesinde kaldı.

Oksijen TV'de yayımlanan Otomotiv Gündemi programında konuşan otomotiv gazetecisi Emre Özpeynirci, satışlardaki gerilemenin sektörün yatırım ve istihdam planlarını tehdit edebileceğini belirterek, "Rüya bitti, kabus başladı." dedi.

Otomotiv sektörünün son yıllarda 1 milyon adedin üzerinde satış yapılan bir döneme alıştığını belirten Özpeynirci, 2026'nın özellikle ikinci yarısında beklentilerin tersine döndüğünü söyledi.

Özpeynirci, "2023'te başlayan, 2024 ve 2025'te 1 milyon adetleri aşan bir rüya yaşamıştı. Ama 2026 yılına geldiğimiz zaman bu iş özellikle ikinci yarıda kabusa döndü." ifadelerini kullandı.

Yılın başında 2025'e yakın, hatta daha yüksek bir satış hacmi beklendiğini hatırlatan Özpeynirci, şubat ayında başlayan daralmanın temmuzdan itibaren hızlandığını anlattı. Temmuzda yüzde 25'in üzerinde, ağustosta yüzde 20'yi aşan ve eylülde yaklaşık yüzde 25 olan düşüş, ekimde yüzde 30'un üzerine çıktı.

Sektördeki yatırımların ve satış ağlarının 1 milyon ile 1,5 milyon adetlik pazar büyüklüğü esas alınarak oluşturulduğunu belirten Özpeynirci, satışların yeniden 2022 seviyelerine gerilemesinin ciddi sonuçları olabileceği uyarısında bulundu.

Özpeynirci, "Şimdi tekrar 2022 seviyelerine gerilemesi önümüzdeki dönemde bu yatırımların da sorgulanmasına, bazı konsolidasyonların olmasına, bazı sonuçta kapanmaların veya istihdam kayıplarının olmasına da yol açabilir diye düşünebiliriz." dedi.

Pazardaki daralmanın devam etmesi halinde şirketlerin yatırımlarını yeniden değerlendirmek zorunda kalabileceğini ifade eden Özpeynirci, bayi ağları, stok maliyetleri ve finansman giderlerinin de önümüzdeki dönemin önemli sorunları arasında yer alacağını söyledi.

Otomotiv pazarında yıl başında 1 milyon 150 bin ile 1 milyon 200 bin adet arasında satış beklendiğini belirten Özpeynirci, ekim sonuçlarının ardından 1 milyon 100 bin adede ulaşmanın bile zorlaştığını ifade etti.

Özpeynirci, krediye erişimdeki güçlükler, yüksek faizler, düşen alım gücü ve fon piyasasında yaşanan gelişmelerin yarattığı likidite sıkışıklığının satışları olumsuz etkilediğini söyledi.

Ekim ayının normal koşullarda yılın en yüksek satış yapılan dönemlerinden birine denk geldiğini hatırlatan Özpeynirci, buna rağmen pazarın 80 bin adet seviyesinde kalmasının yıl sonu beklentilerini değiştirdiğini belirtti.

Otomotiv pazarının gelecek yıl toparlanacağına yönelik beklentilere de değinen Özpeynirci, mevcut ekonomik koşulların sürmesi halinde 2027'nin de sektör açısından zor geçebileceğini söyledi.

Özpeynirci, "2027 yılında evet bazı iyimser yaklaşımlar faizlerin düşeceğini, enflasyonun düşeceğini ve pazarın tekrar toparlanacağını, 1 milyonun üzerine çıkacağını söylüyor. Ama şu an gözüken tablo 2027 yılında 1 milyonluk pazarın bile imkansız olacağı yönünde." ifadelerini kullandı.

Ekim ayında otomobil satışları yüzde 28,40 azalırken hafif ticari araç satışlarındaki daralma yüzde 39,52'ye ulaştı.

Hafif ticari araç pazarının önceki aylarda otomobil satışlarındaki düşüşü dengelediğini belirten Özpeynirci, bu segmentteki sert gerilemenin küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin (KOBİ) faaliyet koşulları açısından da önemli olduğunu söyledi.

Özpeynirci, "Türkiye'deki ekonomik tabloyu aslında hafif ticari araç satışları gösteriyor net olarak." dedi.

Otomotiv sektöründe yeniden canlanma sağlanabilmesi için kredi koşullarının iyileştirilmesi, faizlerin düşmesi ve tüketicilerin alım gücünün yükselmesi gerektiğini belirten Özpeynirci, özel tüketim vergisi (ÖTV) matrahları ile vergi dilimlerinin de güncellenmesi çağrısında bulundu.

Özellikle elektrikli ve içten yanmalı otomobillerde vergi yükünün satışları etkilediğini söyleyen Özpeynirci, "Pazarın çok ciddi bir desteğe, teşviğe ihtiyacı var." ifadelerini kullandı.

Mevcut koşulların devam etmesi halinde daralmanın daha ciddi boyutlara ulaşabileceği uyarısını yineleyen Özpeynirci, yılın son iki ayında satışların seyrinin sektörün geleceği açısından belirleyici olacağını belirtti.